Difference between revisions of "Μακάριος Αιγύπτιος - Macarius of Egypt/Sermones 64 ΛΟΓΟΙ Η-ΙΕ"

From MacariusOfEgypt
Jump to: navigation, search
m (Text replace - "Template:SP" to "Template:SP ENCODED_CONTENT PHN0eWxlPgpwIHsKdGV4dC1pbmRlbnQ6MHB4OwptYXJnaW4tbGVmdDozMCU7Cm1hcmdpbi1yaWdodDozMCU7CnRleHQtYWxpZ246anVzdGlmeTsKZm9udC1mYW1pbHk6IlRyZWJ1Y2hldCBNUyIsIEhlbHZldGljYSwgc2Fucy1zZXJpZjsKZm9)
 
(5 intermediate revisions by the same user not shown)
Line 1: Line 1:
 
{{SP}}{{Rsidecomment|}}
 
{{SP}}{{Rsidecomment|}}
 
__NOTOC__
 
{{Commdiv}}Information{{CloseCommdiv}}
 
 
{{Hnum|}}
 
{{Hnum|}}
τ-1 ΛΟΓΟΣ Ηʹ.
+
===τ-1 ΛΟΓΟΣ Ηʹ.===
 
{{Hnum|}}
 
{{Hnum|}}
 
8-1-1 Καλόν ἐστιν ἡ νηστεία καὶ ἡ ἀγρυπνία καὶ ἡ ξενιτεία, ἀλλὰ ταῦτα πολιτείας μὲν ἀκμήν ἐστιν ἀγαθῆς, πλὴν ἡ τάξις τῶν Χριστιανῶν ἐσωτέρα ἐστὶ τούτων  καὶ οὐκ ὀφείλει  τις ἐν τούτοις τὴν  πεποίθησιν ἔχειν.
 
8-1-1 Καλόν ἐστιν ἡ νηστεία καὶ ἡ ἀγρυπνία καὶ ἡ ξενιτεία, ἀλλὰ ταῦτα πολιτείας μὲν ἀκμήν ἐστιν ἀγαθῆς, πλὴν ἡ τάξις τῶν Χριστιανῶν ἐσωτέρα ἐστὶ τούτων  καὶ οὐκ ὀφείλει  τις ἐν τούτοις τὴν  πεποίθησιν ἔχειν.
Line 158: Line 155:
 
9.
 
9.
 
{{Hnum|}}
 
{{Hnum|}}
τ-1 ΛΟΓΟΣ Θʹ.
+
===τ-1 ΛΟΓΟΣ Θʹ.===
 
{{Hnum|}}
 
{{Hnum|}}
 
9-1-1 Ἰεζεκιὴλ ὁ μακάριος προφήτης ὀπτασίαν καὶ ὅρασιν ἔνθεον καὶ ἔνδοξον θεωρήσας διηγήσατο καὶ ἔγραψεν ὀπτασίαν μυστηρίων ἀλαλήτων  γέμουσαν.
 
9-1-1 Ἰεζεκιὴλ ὁ μακάριος προφήτης ὀπτασίαν καὶ ὅρασιν ἔνθεον καὶ ἔνδοξον θεωρήσας διηγήσατο καὶ ἔγραψεν ὀπτασίαν μυστηρίων ἀλαλήτων  γέμουσαν.
Line 405: Line 402:
 
10.
 
10.
 
{{Hnum|}}
 
{{Hnum|}}
τ-1 ΛΟΓΟΣ Ιʹ.
+
===τ-1 ΛΟΓΟΣ Ιʹ.===
 
{{Hnum|}}
 
{{Hnum|}}
 
10-1-1 Περὶ τοῦ  πνευματικοῦ  μαργαρίτου.
 
10-1-1 Περὶ τοῦ  πνευματικοῦ  μαργαρίτου.
Line 620: Line 617:
 
11.
 
11.
 
{{Hnum|}}
 
{{Hnum|}}
τ-1 ΛΟΓΟΣ ΙΑʹ.
+
===τ-1 ΛΟΓΟΣ ΙΑʹ.===
 
{{Hnum|}}
 
{{Hnum|}}
 
Περὶ τοῦ σκιὰν ἔχειν τὸν νόμον τῶν μελλόντων  ἀγαθῶν  καὶ οὐκ αὐτὴν τὴν εἰκόνα τῶν πραγμάτων.
 
Περὶ τοῦ σκιὰν ἔχειν τὸν νόμον τῶν μελλόντων  ἀγαθῶν  καὶ οὐκ αὐτὴν τὴν εἰκόνα τῶν πραγμάτων.
Line 926: Line 923:
 
12.
 
12.
 
{{Hnum|}}
 
{{Hnum|}}
τ-1 ΛΟΓΟΣ ΙΒʹ.
+
===τ-1 ΛΟΓΟΣ ΙΒʹ.===
 
{{Hnum|}}
 
{{Hnum|}}
 
12-1-1 Εἴ τις γυμνός ἐστιν ἀπὸ τοῦ ἐνδύματος τοῦ θεϊκοῦ καὶ ἐπουρανίου, ὅπερ ἐστὶν ἡ τοῦ πνεύματος χάριςκαθὼς εἴρηται·
 
12-1-1 Εἴ τις γυμνός ἐστιν ἀπὸ τοῦ ἐνδύματος τοῦ θεϊκοῦ καὶ ἐπουρανίου, ὅπερ ἐστὶν ἡ τοῦ πνεύματος χάριςκαθὼς εἴρηται·
Line 1,022: Line 1,019:
 
13.
 
13.
 
{{Hnum|}}
 
{{Hnum|}}
τ-1 ΛΟΓΟΣ ΙΓʹ.
+
===τ-1 ΛΟΓΟΣ ΙΓʹ.===
 
{{Hnum|}}
 
{{Hnum|}}
 
13-1-1 Εἴ τις ἐν τῷ κόσμῳ πλούσιος σφόδρα τυγχάνει καὶ θησαυρὸν ἀπόκρυφον κέκτηται, ἐκ τοῦ θησαυροῦ καὶ τοῦ πλούτου οὗπερ ἔχει πάντα ὅσα βούλεται κέκτηται, καὶ  οἷα  θέλει  ἐν  τῷ  κόσμῳ  κτήματα  ἐξαίρετα  εὐχερῶς  ἐπισυνάγει  τῷ  θησαυρῷ, πεποιθὼς  ὅτι δι' αὐτοῦ πᾶσαν κτῆσιν ἣν ἂν  βούληται εὐχερῶς καὶ εὐκόλως  κτᾶται.
 
13-1-1 Εἴ τις ἐν τῷ κόσμῳ πλούσιος σφόδρα τυγχάνει καὶ θησαυρὸν ἀπόκρυφον κέκτηται, ἐκ τοῦ θησαυροῦ καὶ τοῦ πλούτου οὗπερ ἔχει πάντα ὅσα βούλεται κέκτηται, καὶ  οἷα  θέλει  ἐν  τῷ  κόσμῳ  κτήματα  ἐξαίρετα  εὐχερῶς  ἐπισυνάγει  τῷ  θησαυρῷ, πεποιθὼς  ὅτι δι' αὐτοῦ πᾶσαν κτῆσιν ἣν ἂν  βούληται εὐχερῶς καὶ εὐκόλως  κτᾶται.
Line 1,150: Line 1,147:
 
14.
 
14.
 
{{Hnum|}}
 
{{Hnum|}}
τ-1 ΛΟΓΟΣ Ι∆ʹ.
+
===τ-1 ΛΟΓΟΣ Ι∆ʹ.===
 
{{Hnum|}}
 
{{Hnum|}}
 
14-1-1 Ὥσπερ ἀπὸ  πυρὸς  ἀνάπτονται  λύχνοι  πολλοὶ  καὶ  εἰσὶν  αἱ  λαμπάδες καιόμεναι, πᾶσαι δὲ αἱ λαμπάδες καὶ οἱ λύχνοι ὅλοι ἀπὸ μιᾶς φύσεως ἀνάπτονται  καὶ φαίνουσιν, οὕτω καὶ οἱ Χριστιανοὶ ἀπὸ μιᾶς φύσεως τοῦ πυρὸς τοῦ θείου τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ  ἀνάπτονται  καὶ  ἔχουσι  τὰς  λαμπάδας  καιομένας  εἰς  τὰς  καρδίας  αὐτῶν  καὶ φαίνουσι κατενώπιον αὐτοῦ ἕν τι ὄντες αὐτὸς καὶ αὐτοί·
 
14-1-1 Ὥσπερ ἀπὸ  πυρὸς  ἀνάπτονται  λύχνοι  πολλοὶ  καὶ  εἰσὶν  αἱ  λαμπάδες καιόμεναι, πᾶσαι δὲ αἱ λαμπάδες καὶ οἱ λύχνοι ὅλοι ἀπὸ μιᾶς φύσεως ἀνάπτονται  καὶ φαίνουσιν, οὕτω καὶ οἱ Χριστιανοὶ ἀπὸ μιᾶς φύσεως τοῦ πυρὸς τοῦ θείου τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ  ἀνάπτονται  καὶ  ἔχουσι  τὰς  λαμπάδας  καιομένας  εἰς  τὰς  καρδίας  αὐτῶν  καὶ φαίνουσι κατενώπιον αὐτοῦ ἕν τι ὄντες αὐτὸς καὶ αὐτοί·
Line 1,438: Line 1,435:
 
Ἀμήν.
 
Ἀμήν.
 
{{Hnum|}}
 
{{Hnum|}}
ΛΟΓΟΣ ΙΕʹ.
+
===ΛΟΓΟΣ ΙΕʹ.===
 
{{Hnum|}}
 
{{Hnum|}}
 
15-1-1 Ὁ φιλαλήθης καὶ φιλόθεος καὶ εἰς ζωὴν ἀπελθεῖν βουλόμενος καὶ διὰ τῆς πίστεως  αὐτοῦ  γευσάμενος  ἐξ  ἀληθείας  τὴν  ἐπουράνιον  τῆς  ζωῆς  τοῦ  πνεύματος γλυκύτητα  καὶ  τῆς  ἀρρήτου  ἡδονῆς  μέτοχος  ἐν  ἀληθείᾳ  γενηθεὶς  καὶ  πνευματικῆς τροφῆς πεῖραν καὶ αἴσθησιν λαβὼν καὶ ἔμφυτον καὶ κεκρυμμένην ἐν τῇ ψυχῇ τὴν χάριν ἔχων  καὶ ὁλοτελῶς  ἑαυτὸν  τοῖς  θελήμασι τῆς χάριτος  ἀποδεδωκὼς  τὰ τοῦ αἰῶνος τούτου πάντα  μεμίσηται καὶ ἀποδεδοκί15-1-2 μασται τῷ τοιούτῳ.
 
15-1-1 Ὁ φιλαλήθης καὶ φιλόθεος καὶ εἰς ζωὴν ἀπελθεῖν βουλόμενος καὶ διὰ τῆς πίστεως  αὐτοῦ  γευσάμενος  ἐξ  ἀληθείας  τὴν  ἐπουράνιον  τῆς  ζωῆς  τοῦ  πνεύματος γλυκύτητα  καὶ  τῆς  ἀρρήτου  ἡδονῆς  μέτοχος  ἐν  ἀληθείᾳ  γενηθεὶς  καὶ  πνευματικῆς τροφῆς πεῖραν καὶ αἴσθησιν λαβὼν καὶ ἔμφυτον καὶ κεκρυμμένην ἐν τῇ ψυχῇ τὴν χάριν ἔχων  καὶ ὁλοτελῶς  ἑαυτὸν  τοῖς  θελήμασι τῆς χάριτος  ἀποδεδωκὼς  τὰ τοῦ αἰῶνος τούτου πάντα  μεμίσηται καὶ ἀποδεδοκί15-1-2 μασται τῷ τοιούτῳ.
Line 1,512: Line 1,509:
 
Ἀμήν.
 
Ἀμήν.
 
{{Hnum|}}
 
{{Hnum|}}
16.
 
{{Hnum|}}
 
τ-1 ΛΟΓΟΣ Ιςʹ.
 
{{Hnum|}}
 
16-1-1 Οἱ  τέλειοι  Χριστιανοὶ  οἱ  καταξιωθέντες  ἐλθεῖν  εἰς  τὰ  μέτρα  τῆς τελειότητος  καὶ  γενέσθαι  πλησίον  τοῦ  βασιλέως,  τῷ  σταυρῷ τοῦ  Χριστοῦ πάντοτε ἀφιέρωνται.
 
{{Hnum|}}
 
ὡς γὰρ ἐπὶ τῶν προφητῶν τὸ χρῖσμα ἦν πάντων τιμιώτερον, διότι δι' αὐτοῦ βασιλεῖς καὶ ἱερεῖς καὶ προφῆται ἐχρίοντο, οὕτω νῦν οἱ πνευματικὸν  χρῖσμα χριόμενοι γίνονται Χριστοὶ κατὰ χάριν, εἰς τὸ γενέσθαι αὐτοὺς βασιλεῖς καὶ προφήτας μυστηρίων ἐπουρανίων.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ οὗτοί εἰσιν υἱοὶ καὶ κύριοι καὶ θεοί, δεδεμένοι καὶ ᾐχμαλωτισμένοι καὶ ἀφιερωμένοι  καὶ 16-1-2 ἐσταυρωμένοι.
 
{{Hnum|}}
 
εἰ γὰρ τὸ σύνθετον ἔλαιον τὸ ἀπὸ τῶν ἐλαιῶν τοσαύτην εἶχε δύναμιν, ὥστε τοὺς χριομένους λοιπὸν εἶναι βασιλεῖς καὶ ἡγουμένους καθὰ  καὶ  ∆αβὶδ  καὶ  Σαοὺλ  καὶ  οἱ  λοιποὶ  προφῆται  καὶ  ἱερεῖς,  πολλῷ  μᾶλλον  οἱ χριόμενοι  τὸν  νοῦν  καὶ  τὸν  ἔσω  ἄνθρωπον  τῷ  ἁγιαστικῷ  καὶ  ἀχειροποιήτῳ  τῆς ἀγαλλιάσεως  ἐλαίῳ  καὶ  ἐκείνης  τῆς  ἀφθάρτου  καὶ  θείας  δυνάμεως  μετέχοντες  καὶ λαβόντες  τὸν  ἀρραβῶνα  τοῦ  πνεύματος,  τὸ  πνεῦμα  τὸ  παράκλητον,  καταξιοῦνται φθάσαι  εἰς  τὰ  μέτρα  τῆς  τελειότητος,  τῆς  βασιλείας  λέγω  καὶ  τῆς  υἱοθεσίας,  καὶ γενέσθαι συμμύσται τοῦ ἐπουρανίου βασιλέως καὶ ἔχουσι παρρησίαν πρὸς τὸν πατέρα εἰσιόντες καὶ ἐξιόντες πρὸς αὐτόν, ἔνθα ἄγγελοι 16-1-3 καὶ τὰ πνεύματα τῶν ἁγίων.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ εἰ  μηδέπω  ἔλαβον τὴν  τελείαν  κληρονομίαν  διὰ  τὴν  περικειμένην  σάρκα, διὰ  τὸν ἀρραβῶνα  τοῦ  πνεύματος  ἀσφαλεῖς  εἰσι  περὶ  τῆς  ἑαυτῶν  σωτηρίας  ὡς  ἤδη στεφανωθέντες  καὶ  βασιλεύσαντες, καὶ  οὐκ  ἀμφιβάλλουσι  ὅτι  συμβασιλεύσουσι τῷ Χριστῷ καὶ ἐν παρρησίᾳ καὶ πλεονασμῷ πνεύματος ἁγίου ἔσονται, διότι ἔτι ὄντες ἐν σαρκὶ  ἔσχον  τὸν  νόστον  ἐκείνης  τῆς  γλυκύτητος  καὶ  τὴν  ἐνέργειαν  ἐκείνης  τῆς δυνάμεως.
 
{{Hnum|}}
 
16-1-4 Ὥσπερ γάρ τις ἐν παλατίῳ χρονίσας καὶ ἀναστραφεὶς καὶ συμμύστης βασιλέως γενόμενος, ἐὰν βασιλεύσῃ, οὐ θαμβεῖται οὔτε ξενοφωνεῖται,  διότι πάντα τὸν χρόνον  συνδιέτριβε  τῷ  βασιλεῖοὐδὲ γὰρ ἐνδέχεταί  τινα  τῶν  τυχόντων  εἰς  βασιλέα χρισθῆναι,  οὕτω  καὶ  οἱ  Χριστιανοὶ  ἐν  ἐκείνῳ  τῷ  αἰῶνι  μέλλοντες  βασιλεύειν  οὐ ξενίζονται  ἤδη προεγνωκότες  τὰ μυστήρια τῆς θείας 16-1-5 χάριτος, διότι τὸ ἐπιτεθὲν μετὰ  τὴν  παρακοὴν  τοῖς  ἀνθρώποις  ὑπὸ  τοῦ  σατανᾶ  κάλυμμα  ἡ  χάρις  ἀπεκδύει ἐρχομένη τέλεον.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ ἐπαίρει ἀπὸ τῆς ψυχῆς πᾶν μίασμα καὶ πάντα λογισμὸν ῥυπαρόν, ὥστε τὴν ψυχὴν καθαρὰν γενομένην  καὶ ἀπολαβοῦσαν τὴν ἰδίαν φύσιν, τὸ κτίσμα τὸ ἄμωμον καὶ καθαρόν, τελείως ἐνορᾶν τοῖς καθαροῖς ὀφθαλμοῖς τὴν δόξαν τοῦ φωτὸς τοῦ ἀληθινοῦ  καὶ τὸν  ἀληθινὸν  ἥλιον  τῆς δικαιοσύνης  ἐξαστράπτοντα  ἐν  αὐτῇ τῇ καρδίᾳ.
 
{{Hnum|}}
 
16-1-6 Καὶ ὥσπερ ἐν τῇ συντελείᾳ τοῦ αἰῶνος περιαιρουμένου τοῦ στερεώματος τοῦ οὐρανοῦ οἱ δίκαιοι ἐν τῇ βασιλείᾳ καὶ φωτὶ καὶ δόξῃ ὄντες οὐδὲν ἄλλο ἐνορῶσιν ἢ τὸν Χριστὸν ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ πάντοτε ἐν δεξιᾷ τοῦ πατρός, οὕτω καὶ οὗτοι ἀπὸ τοῦ νῦν εἰς ἐκεῖνον τὸν αἰῶνα ἁρπαγέντες καὶ αἰχμαλωτισθέντες  πάντα τὰ ἐκεῖ κάλλη καὶ τὰς ἐκεῖ θαυματουργίας ἐνορῶσιν.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ ὧδε ὄντες οὐκ εἰσὶν ἐπὶ γῆς, ἀλλ' ἐπὶ γῆς ὄντες ἐν οὐρανῷ ἔχουσι τὸ πολίτευμα καὶ ἐκεῖ ἔχουσι 16-1-7 τὴν πᾶσαν διαγωγὴν  καὶ τὸν νοῦν καὶ  τὸν  ἔσω  ἄνθρωπον.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ  ὥσπερ  ὁ  σωματικὸς  ὀφθαλμὸς  ἀπαθὴς  ὢν  καὶ  ὑγιὴς καθαρῶς ἐνορᾷ τὸν  ἥλιον,  οὕτω καὶ  οὗτοι τέλεον  κεκαθαρμένοι τὸν  νοῦν  πάντοτε ἐνορῶσι τὴν δόξαν τοῦ Χριστοῦ καὶ νυκτὸς καὶ ἡμέρας σύνεισι τῷ κυρίῳ, ὥσπερ καὶ τὸ σῶμα τοῦ κυρίου συναφθὲν τῇ θεότητι πάντοτε σύνεστι τῷ πνεύματι  τῷ ἁγίῳ.
 
{{Hnum|}}
 
ἀλλὰ
 
 
τούτου τοῦ μέτρου οὐκ εὐθέως ἐπιτυγχάνουσιν  οἱ ἄνθρωποι, εἰ μὴ μετὰ καμάτου καὶ ἀθλήσεως καὶ ἀγῶνος πολλοῦ.
 
{{Hnum|}}
 
16-1-8 Εἰσὶ γὰρ πολλοί, οἷς σύνεστιν ἡ χάρις ἐνεργοῦσα καὶ ἀναπαύουσα καὶ σύνεστιν ἡ κακία ἔνδον οὖσα, καὶ τὰ δύο πνεύματα εἰς μίαν ἐνεργεῖ καρδίαν, τό τε τοῦ φωτὸς καὶ τὸ τοῦ σκότους.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ πάντως ἐρεῖς μοι·
 
{{Hnum|}}
 
«τίς κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος»; ἢ «τίς συγκατάθεσις ναῷ θεοῦ μετὰ εἰδώλων»; 16-1-9 Ἀποκρινοῦμαί σοι κἀγὼ τὸ αὐτό·
 
{{Hnum|}}
 
«τίς γὰρ κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος»; ἢ ποῦ τὸ θεῖον φῶς ἐπισκιάζεται ἢ θολοῦται; ἢ τὸ ἀμίαντον καὶ καθαρὸν ποῦ μιαίνεται; γέγραπται γάρ·
 
{{Hnum|}}
 
«καὶ τὸ φῶς ἐν τῇ σκοτίᾳ φαίνει,  καὶ ἡ σκοτία αὐτὸ οὐ κατέλαβε».
 
{{Hnum|}}
 
μονοτρόπως  οὖν  οὐ χρὴ νοεῖν  τὰ πράγματα οὐδὲ μονομερῶς λαμβάνεσθαι.
 
{{Hnum|}}
 
εἰς τοσοῦτον γάρ τινες ἀναπαύονται ἐν τῇ τοῦ θεοῦ χάριτι, ὅτι ἀνδρειότεροι καὶ γενναιότεροι γίνονται τῆς συνούσης αὐτοῖς ἁμαρτίας, καὶ ἔχοντες εὐχὴν νῦν καὶ ἀνάπαυσιν πρὸς τὸν θεὸν πολλὴν ἄλλῃ ὥρᾳ ἐνεργοῦνται ὑπὸ ῥυπαρῶν λογισμῶν  καὶ κλέπτονται  ὑπὸ τῆς ἁμαρτίας, ὄντες  ἐν  16-1-10 τῇ τοῦ θεοῦ χάριτι.
 
{{Hnum|}}
 
οἱ δὲ ἐλαφροὶ καὶ ἄπειροι μερικῶς ἐνεργούσης αὐτοῖς τῆς χάριτος  νομίζουσι μηκέτι εἶναι σὺν αὐτοῖς ἁμαρτίαν·
 
{{Hnum|}}
 
ἀλλ' οἱ ἔχοντες διάκρισιν καὶ οἱ ἔχοντες σύνεσιν οὐ τολμῶσιν ἀρνήσασθαι ὅτι "1ἔχοντες τὴν χάριν τοῦ θεοῦ οὐκ ἐνεργούμεθα ὑπὸ αἰσχρῶν καὶ ῥυπαρῶν λογισμῶν.
 
{{Hnum|}}
 
"2 πολλάκις γὰρ εὕρομεν ἐν τοῖς ἀδελφοῖς τοσαύτην ἐσχηκότας χάριν, ὥστε ἐν πέντε καὶ ἓξ ἔτεσι λέγειν αὐτοὺς ὅτι "1ἐξηράνθη ἡ ἐπιθυμία"2, καὶ μετὰ ταῦτα ὅτε ἐνόμισαν ἑαυτοὺς εἶναι ἐλευθέρους, ἐγκρυβεῖσα ἡ κακία ἐπεκινήθη αὐτοῖς, ὡς ξενισθῆναι  αὐτοὺς  καὶ λέγειν  ὅτι  "1μετὰ τοσούτους χρόνους  οὕτω  μοι ἐπανέστη  ἡ κακία.
 
{{Hnum|}}
 
" οὐδεὶς  οὖν  τῶν  συνετῶν  τολμᾷ  εἰπεῖν,  ὅτι  "1συνούσης μοι τῆς  χάριτος  τὸ λοιπὸν  ἠλευθέρωμαι  ἀπὸ τῆς  ἁμαρτίας.
 
{{Hnum|}}
 
"2 ἐνεργεῖ  δὲ τὰ δύο πρόσωπα ἐν  τῷ  αὐτῷ ἀνθρώπῳ, καὶ  οἱ  ἄπειροι  τῶν  πραγμάτων,  μικρόν  τι  κίνημα  πνευματικὸν  ἔχοντες λέγουσιν·
 
{{Hnum|}}
 
"1ἤδη ἐνικήσαμεν καὶ Χριστιανοί 16-1-11 ἐσμεν"2.
 
{{Hnum|}}
 
ἐγὼ δὲ οὕτω φημὶ εἶναι τὰ πράγματα·
 
{{Hnum|}}
 
ὥσπερ ὄντος  ἐν  οὐρανῷ  τοῦ ἡλίου  καθαροῦ καὶ μὴ ἐπισκιαζομένου  ὑπὸ νεφῶν  ἄφνω ἐπιδραμὼν ἀὴρ σκοτεινὸς ἢ ὁμίχλη σκοτοῦσι τὴν λαμπρότητα τοῦ ἡλίου, οὕτως εἰσὶν οἱ μὴ τέλεον καθαρθέντες, ὄντες δὲ ἐν τῇ τοῦ θεοῦ χάριτι καὶ κατεχόμενοι ἐν  τῷ  βάθει  ὑπὸ  τῆς  ἁμαρτίας  ἔχουσι  τὰ  κινήματα  καὶ  τοὺς  λογισμοὺς  αὐτῶν ἐρρωμένους πρὸς τὸν θεὸν καὶ μὴ ὄντες ἐν ἀγαθοῖς.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ ὥσπερ ὁ ἥλιος ἔνδον ὢν τῶν νεφῶν ὁ αὐτὸς διαμένει, οὕτω πάλιν καὶ οἱ κατεχόμενοι ἐν βάθει τοῦ ἀγαθοῦ μέρους, τῆς χάριτος λέγω, ἔτι εἰσὶ δοῦλοι καὶ ὑπόχρεοι τοῖς πονηροῖς λογισμοῖς καὶ τῷ μέρει τῆς κακίας.
 
{{Hnum|}}
 
16-2-1 Πολλῆς οὖν χρεία διακρίσεως, ὅπως διὰ πείρας γνοίη τις ταῦτα τοῦτον ἔχειν τὸν τρόπον.
 
{{Hnum|}}
 
λέγω δέ σοι, ὅτι καὶ οἱ ἀπόστολοι ἔχοντες τὸν παράκλητον ὁλοτελῶς οὐκ ἦσαν ἀμέριμνοι, ἀλλὰ συνῆν τῇ χαρᾷ καὶ ἀγαλλιάσει φόβος καὶ τρόμος ἐξ αὐτῆς τῆς χάριτος, οὐ τοῦ μέρους τῆς κακίας.
 
{{Hnum|}}
 
αὐτὴ γὰρ ἡ χάρις 16-2-2 ἠσφαλίζετο αὐτούς, ἵνα μηδὲ μικρόν τι ἐκτραπῶσι.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ ὥσπερ τις νέος ψηφίδα λαβὼν μικρὰν καὶ πατάξας εἰς τεῖχος οὐδὲν  ἤνυσεν, ἢ ὥσπερ τόξευμα  ἀσθενὲς οὐδὲν  ἀδικεῖ  κλίβανον  ἰσχυρόν, ἀλλὰ  τῇ ἀντιτυπίᾳ  εἰς τὰ  ὀπίσω ἀκοντίζεται,  οὕτω  μέρος τι τῆς  κακίας προσεγγίζον  αὐτοῖς, οὐδὲν ἔβλαπτεν, ἐπειδὴ ἦσαν ἐνδεδυμένοι τὴν τελείαν δύναμιν τοῦ Χριστοῦ.
 
{{Hnum|}}
 
πλὴν καὶ τέλειοι ὄντες εἶχον τὴν ἐκ τοῦ αὐτεξουσίου ἐλευθερίαν ἀπεργάσασθαι τὰς δικαιοσύνας.
 
{{Hnum|}}
 
16-2-3 Ἐπειδήπερ τινὲς  λέγουσιν, ὅτι μετὰ τὴν χάριν ἀμεριμνία λοιπόν  ἐστι τῇ ψυχῇ, ἀλλ'  ὁ θεὸς  καὶ  ἐν  τοῖς  τελείοις  ἐπιζητεῖ  τὸ θέλημα  τῆς  ψυχῆς  εἰς  διακονίαν  τοῦ πνεύματος, ὅπως συμφωνήσωσι καὶ τιμήσωσιν.
 
{{Hnum|}}
 
λέγει γὰρ ὁ ἀπόστολος·
 
{{Hnum|}}
 
«τὸ πνεῦμα μὴ σβέννυτε».
 
{{Hnum|}}
 
ἐν  ἑαυτοῖς  οἱ  μὲν  οὖν  οὐκ  ἤθελον  ἐπιβαρεῖς  γενέσθαι,  ἀλλ'  ἑαυτοῖς ἐπήρκουν,  ἕτεροι  δὲ  λαμβάνοντες  παρὰ  κοσμικῶν,  πτωχοῖς  διεδίδοσαν  καὶ  τοῦτο ἐκείνου τοῦ μέτρου ἀνώτερόν  ἐστιν.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ οἱ μὲν ἔχοντες  τὴν  χάριν μόνον τὸ ἑαυτῶν
 
 
μεριμνῶσι, πῶς συμφωνήσωσι τῷ θεῷ, οἱ δὲ καὶ ἄλλας ψυχὰς ὠφελῆσαι σπουδάζουσι καὶ κάματον εἰς αὐτὰς ὑφ16-2-4 ίστανται·
 
{{Hnum|}}
 
πάλιν οὖν καὶ οὗτοι ἐκείνων εἰσὶν ἀνώτεροι.
 
{{Hnum|}}
 
εἰσὶ δὲ καὶ ἄλλοι θέλοντες κομπάζειν καὶ τιμᾶσθαι ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων  καὶ δεικνύναι ὅτι Χριστοῦ ἐσμεν μέτοχοι, ἄλλοι δὲ λανθάνειν  καὶ κρύπτειν ἑαυτοὺς ἀπὸ τῶν ἀν16-2-5 θρώπων σπεύδουσιν·
 
{{Hnum|}}
 
καὶ οὗτοι ἀνώτεροι ἐκείνων καὶ μείζους εἰσίν.
 
{{Hnum|}}
 
ἄλλοι δὲ ἔχοντες τὴν χάριν τοῦ θεοῦ ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ τὰ σώματα αὐτῶν  εἰς πάθη καὶ ὕβρεις παραδιδόασι καὶ πάλιν οὗτοι ἀνώτεροί εἰσιν.
 
{{Hnum|}}
 
ὁρᾷς οὖν πῶς καὶ ἐν αὐτῇ τῇ τελειότητι εὑρίσκεται μείζων εὔνοια πρὸς τὸν θεὸν ἀπὸ φυσικοῦ θελήματος ἐπιτελουμένη.
 
{{Hnum|}}
 
16-2-6
 
Ὥσπερ γάρ τις πένης λειπόμενος ἐν ὁράματι δόξῃ ἑαυτὸν πλούσιον ὁρᾶν, ἀποβεβληκότα τοὺς ῥυπαροὺς χιτῶνας  καὶ ἐνδυσάμενον  ἐσθῆτα λαμπράν, καὶ ἐκ τῆς περιχαρείας ἧς εἶδεν ἀναστὰς εὕρῃ τὴν ἐν χερσὶ πενίαν·
 
{{Hnum|}}
 
οὕτως οἱ λόγον πνευματικὸν λαλοῦντες, εἰ καὶ ἀλήθειαν δοκοῦσι λαλεῖν, μὴ ἔχοντες τὸ ἔργον τοῦ λόγου ἐν γεύσει τινι καὶ δυνάμει καὶ πληροφορίᾳ ἐν τῷ νῷ κεκρυμ16-2-7 μένον ἐν φαντασίᾳ τινὶ ἑστήκασιν.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ ὥσπερ γυνὴ ἐσθῆτα λαμπρὰν περιβεβλημένη καὶ ἐν πορνείῳ ἑστῶσα καὶ ἐν ἀκαθαρσίᾳ,  οὕτω καὶ οὗτοι  τὴν  καρδίαν  ἔχοντες  πνευμάτων  ἀκαθάρτων  πορνεῖον,  λαλεῖν  θέλουσι  περὶ δικαιοσύνης μηδὲ ὅλως ἐγκύψαντες  εἰς τὴν ἀλήθειαν  τῶν πραγμάτων.
 
{{Hnum|}}
 
16-2-8 Ὥσπερ γὰρ οὐκ ἐνδέχεται ἰχθὺν ἄνευ ὕδατος ζῆν ἢ ἄνευ ποδῶν ἄνθρωπον περιπατεῖν ἢ ἄνευ ὀφθαλμῶν  ἰδεῖν φῶς ἢ ἄνευ γλώσσης λαλεῖν  ἢ ἄνευ ὤτων  ἀκούειν, οὕτως οὐκ ἔστιν ἄνευ τοῦ Ἰησοῦ καὶ τῆς θείας ἐνεργείας γινώσκειν μυστήρια καὶ σοφίαν θεοῦ εἰδέναι ἢ εἶναι πλούσιον ἐν πνεύματι ἢ Χριστιανὸν γενέσθαι,  16-2-9 ἀλλ'  οὗτοι εἰσὶ σοφοὶ καὶ παλαισταὶ καὶ ἀνδρεῖοι καὶ φίλοι θεοῦ, οἱ ὁδηγούμενοι καὶ ποιμαινόμενοι κατὰ τὸν ἔσω ἄνθρωπον  ὑπὸ  τῆς  θείας  δυνάμεως.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ  οἱ  μὲν  φιλόσοφοι  τῶν  Ἑλλήνων  λόγους μανθάνουσι καὶ λογομαχίαν σοφιστικὴν ἀσκοῦσιν, οἱ δὲ τοῦ θεοῦ δοῦλοι ὄντες ἰδιῶται λόγου  εὐφραίνονται  καὶ 16-2-10 ἀγαλλιῶσιν  ἐπὶ τῇ τοῦ θεοῦ χάριτι  καὶ θεοσέβειαν ἀσκοῦσι.
 
{{Hnum|}}
 
διάκρινόν μοι οὖν, τίνες τινῶν διαφέρουσιν, οἱ λόγοις καὶ μύθοις πεποιθότες ἢ οἱ ἐν ἔργῳ καὶ δυνάμει τὴν ἀλήθειαν κατέχοντες.
 
{{Hnum|}}
 
φησὶ γὰρ ἡ γραφή·
 
{{Hnum|}}
 
«ἡ βασιλεία 16-2-11 τῶν  οὐρανῶν  οὐκ ἔστιν ἐν λόγῳ, ἀλλ'  ἐν  ἔργῳ καὶ δυνάμει».
 
{{Hnum|}}
 
καὶ τὸ μὲν εἰπεῖν καὶ λόγοις κατασκευάσαι πράγματα εὔκολόν ἐστιν·
 
{{Hnum|}}
 
εὐχερῶς γὰρ  ἔχει πᾶς λέγειν, ὅτι "1ὁ ἄρτος  οὗτος  ἀπὸ  σίτου  γεγένηται"2,  τὴν  δὲ  κατὰ  μέρος κατασκευὴν  ἐκθέσθαι  οὐκ εὔκολον, ὃ δὴ καὶ ἀληθέστερόν ἐστι καὶ τῶν  πεπειραμένων  ἔργον.
 
{{Hnum|}}
 
οὕτως οὖν καὶ τὸ λαλῆσαι περὶ ἀπαθείας καὶ τελειώσεως ἄκοπόν ἐστι, καὶ πείρᾳ δὲ καταλαβεῖν τὸ πρᾶγμα καὶ ἀληθείᾳ καὶ ἔργῳ καὶ 16-2-12 ἐλθεῖν εἰς τὴν κατασκευὴν τῆς τελειότητος  ὀλίγων ἐστίν.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ τὸ μὲν εὐαγγέλιον ἀποφαντικῶς ἐκέλευσεν εἶναι πάντα ἄνθρωπον φίλον τοῦ βασιλέως θεοῦ ἐν τῷ λέγειν·
 
{{Hnum|}}
 
"1μὴ ὀργισθῇς,  μὴ ἐπιθυμήσῃς·
 
{{Hnum|}}
 
ἂν τίς σου ῥαπίσῃ τὴν σιαγόνα, στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην·
 
{{Hnum|}}
 
ἐάν τις σοι κριθῇ, ἄρας τὸν χιτῶνα, δὸς αὐτῷ καὶ τὸ  ἱμάτιον"2  καὶ  τὰ  ἑξῆς.
 
{{Hnum|}}
 
ὁ δὲ ἀπόστολος  κατὰ  πόδας  τῶν  λαληθέντων,  πῶς  χρὴ ἐνεργεῖν  κατὰ  μικρὸν  τὸ  ἔργον  τῆς  καθάρσεως  μετὰ  ὑπομονῆς  καὶ  μακροθυμίας ἐκπαιδεύει, πρῶτον μὲν γαλακτοτροφῶν ὡς νηπίους, εἶτα 16-2-13 φέρων εἰς αὔξησιν καὶ προκοπὴν καὶ αὖθις εἰς τελειότητα.
 
{{Hnum|}}
 
οἷον εἶπε τὸ εὐαγγέλιον·
 
{{Hnum|}}
 
τέλειος ἐξ ἐρέας γινέσθω χιτών, ὁ δὲ ἀπόστολος πῶς δεῖ  ξαίνεσθαι  τὴν ἐρέαν καὶ ὑφαίνεσθαι  τὸν χιτῶνα  καὶ κατασκευάζεσθαι ἐδίδαξεν.
 
{{Hnum|}}
 
16-3-1 Ὅσοι λόγους πνευματικοὺς  λαλοῦσιν ἄνευ γνώσεως καὶ πείρας ἐοίκασιν ἀνθρώπῳ ἐν μεσημβρίᾳ καὶ καύσωνι πεδιάδα ἄνυδρον διοδεύοντι καὶ διὰ τὴν πολλὴν δίψαν διαγράφοντι κατὰ νοῦν πηγὴν ψυχράν, διειδὲς καὶ λαμπρὸν καὶ γλυκὺ ῥέουσαν ὕδωρ, καὶ ἑαυτὸν ἀπολαύοντα ἐν ἀδείᾳ τοῦ νάματος, τῶν χείλεων αὐτοῦ ἐκφρυγέντων  καὶ ἀποξηρανθέντων  διὰ τὴν ὑπερβολὴν τῆς δίψης, ἢ ἀνθρώπῳ
 
 
ποτὲ  μὴ  γευσαμένῳ  μέλιτος  ποιότητα  καὶ  διηγουμένῳ  ἑτέροις  περὶ  16-3-2  τῆς γλυκύτητος.
 
{{Hnum|}}
 
τοιοῦτοι  εἰσὶν  οἱ  λέγοντες  λόγον  περὶ  τελειότητος  καὶ  ἁγιασμοῦ  καὶ ἀπαθείας, μὴ ἔχοντες  δὲ ἐν ἔργῳ καὶ πληροφορίᾳ τὰ πράγματα·
 
{{Hnum|}}
 
οὐ γὰρ ὡς λαλοῦσιν, οὕτως ἀπαντᾷ ἡ ἀλήθεια.
 
{{Hnum|}}
 
εἰ γὰρ δῴη ποτὲ ὁ θεὸς ἐλθεῖν τινα εἰς μικρὰν τῶν παρ' αὐτοῦ λαλουμένων  αἴσθησιν, δι' ἑαυτοῦ διακρίνας γνώσεται τῶν πραγμάτων  τὴν διαφοράν, ὅτι οὐ καθὼς ἐλάλει, εὗρε τὴν ἀλή16-3-3 θειαν, ἀλλὰ ἄλλως μὲν αὐτὸς ἐλάλει, ἑτέρως δὲ τὸ πνεῦμα εἰργάσατο.
 
{{Hnum|}}
 
ἀληθῶς  γὰρ ὁ Χριστιανισμὸς βρῶσίς ἐστι καὶ πόσις·
 
{{Hnum|}}
 
καὶ ὅσον ἐσθίει  τις,  διὰ  τὴν  ἡδύτητα  πλεῖον  ἐρεθίζεται  εἰς  ἐπιθυμίαν,  καὶ  γίνεται  ὁ  νοῦς ἀκόρεστος  καὶ  ἀκατάσχετος.
 
{{Hnum|}}
 
ὡς  ἐάν  τις  διψῶντι  δώσει  πόμα  ἡδὺ  καὶ  εὐόρεκτον, κἀκεῖνος  ἀπογευσάμενος  οὐ  διὰ  τὴν  δίψαν  μόνον,  ἀλλὰ  καὶ  διὰ  τὴν  γλυκύτητα λαβρότερον προσέλθῃ τῷ ποτῷ·
 
{{Hnum|}}
 
οὕτω πῶς  ἀκόρεστός ἐστιν ἡ τοῦ πνεύματος  γεῦσις.
 
{{Hnum|}}
 
ταῦτα δὲ οὐ λόγοις ψιλοῖς νοούμενα, ἀλλὰ ἐργασίᾳ ἁγίου πνεύματος ἐν μυστηρίῳ 16-3-4 ἐν τῷ νῷ ἐπιτελούμενά  ἐστι καὶ λέγεται οὕτως.
 
{{Hnum|}}
 
εἰσὶ δέ τινες  πορνείας φαινομένης  ἢ κλοπῆς ἢ τῶν ὁμοίων κακῶν ἀπεχόμενοι, καὶ νομίζουσιν ἑαυτοὺς εἶναι ἁγίους.
 
{{Hnum|}}
 
ἀλλ' οὐ καθὼς οἱ ἄπειροι τῆς ἀληθείας φάσκουσιν οὕτως εἰσὶ τὰ πράγματα.
 
{{Hnum|}}
 
ἡ γὰρ κακία ἔτι ἐν τῷ νῷ τῶν τοιούτων ζῇ καὶ ἐφέρπει·
 
{{Hnum|}}
 
ἅγιος δέ ἐστιν ὁ ἁγιασθεὶς καὶ καθαρθεὶς τὸν ἔσω ἄνθρωπον.
 
{{Hnum|}}
 
πλὴν  ὅπου  ἡ  ἀλήθεια  ἀνακύπτει,  ἐκεῖ  μάχη  τῆς  πλάνης  διεγείρεται·
 
{{Hnum|}}
 
σπουδάζει γὰρ καλύψαι καὶ θολῶσαι.
 
{{Hnum|}}
 
16-3-5 Οἷον ὅτε παρ' Ἑβραίοις ἦν ἱερωσύνη καὶ τὸ πνεῦμα, ἐξ αὐτοῦ τοῦ ἔθνους ἐδιώκοντο οἱ πιστοὶ τοῦ θεοῦ.
 
{{Hnum|}}
 
νυνὶ δὲ ἀφ' οὗ ἔσχισαν τὸ καταπέτασμα τοῦ ναοῦ, τὸ ἅγιον πνεῦμα ἀπέστη τοῦ τυπικοῦ θυσιαστηρίου καὶ πρὸς τὴν τῶν  ἐθνῶν  ἐγένετο ἐκκλησίαν.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ πάλιν  ἀπ'  αὐτῶν  τῶν  συμφυλετῶν  διώκονται  οἱ πιστοὶ  καὶ μάρτυρες γίνονται  οἱ φιλαλήθεις.
 
{{Hnum|}}
 
οὐ γὰρ φαίνεται  ἡ ἀλήθεια 16-3-6 οὖσα ἀλήθεια, ἐὰν μὴ ἔχῃ  τοὺς  ἐναντιουμένους  καὶ μαχομένους αὐτῇ.
 
{{Hnum|}}
 
εἰσὶ δὲ καὶ ἐν τοῖς ἀδελφοῖς  βαστάζοντες  πάθη  καὶ  θλίψεις,  ἵνα  μὴ  πέσωσιν.
 
{{Hnum|}}
 
εἷς  γὰρ  τῶν  ἀδελφῶν συνευχόμενός τισιν ᾐχμαλωτίσθη ὑπὸ τῆς θείας δυνάμεως καὶ ἁρπαγεὶς εἶδε τὴν ἄνω πόλιν Ἱερουσαλὴμ καὶ τὰς ἐκεῖ εἰκόνας φωτεινὰς  καὶ φῶς ἄπειρον, καὶ ἤκουσε φωνῆς λεγούσης·
 
{{Hnum|}}
 
"1οὗτός  ἐστιν  ὁ  τόπος  τῆς  καταπαύσεως  τῶν  δικαίων.
 
{{Hnum|}}
 
"2  καὶ  μικρὸν φυσιωθεὶς καὶ νομίσας τι περὶ ἑαυτοῦ εὑρέθη μετὰ ταῦτα ἐκπεσὼν εἰς τὰ ἄδυτα καὶ εἰς τὰ βάθη τῆς ἁμαρτίας καὶ 16-3-7 εἰς μύρια κακά.
 
{{Hnum|}}
 
εἰ οὖν ὁ ἐσώτερος ἔπεσε, πῶς δύναται λέγειν  ὁ τυχὼν  ὅτι "1νηστεύων καὶ ξενιτεύων  καὶ ψωμίζων  μου τὰ ὑπάρχοντα ἅγιός εἰμι"2, οὐ γὰρ ἡ τῶν  φαινομένων  κακῶν  ἀποχή ἐστι τελεία  κάθαρσις, ἀλλὰ ἡ κατὰ συνείδησιν τελεία κάθαρσις.
 
{{Hnum|}}
 
εἴσελθε γάρ, ὦ οὗτος, διὰ τῆς τῶν λογισμῶν σου ἐπιτάσεως πρὸς τὸν αἰχμάλωτον καὶ δοῦλον τῆς ἁμαρτίας νοῦν καὶ ἴδε τὸν κατώτερον τοῦ νοῦ καὶ βαθύτερον τῶν λογισμῶν εἰς τὰ λεγόμενα ταμεῖα τῆς ψυχῆς ἕρποντα καὶ ἐμφωλεύοντα ὄφιν καὶ φονεύοντά σε διὰ τῶν καιριωτάτων  τῆς ψυχῆς σου μελῶν.
 
{{Hnum|}}
 
ἄβυσσος γάρ ἐστι καὶ ἀκατάληπτος ἡ καρδίακαὶ ἐὰν τοῦτον ἐφόνευσας καὶ εἰ τὴν ἀνομίαν καὶ πᾶσαν τὴν ἐν  16-3-8 σοὶ  ἀκαθαρσίαν  ἐξέβαλες,  καύχησαι  ἐν  θεῷ  περὶ  καθαρότητος.
 
{{Hnum|}}
 
εἰ  δὲ  μή, ταπεινωθεὶς  ὡς ἐνδεὴς καὶ ἁμαρτωλὸς πρόσελθε ὑπὲρ τῶν κρυφίων  σου δεόμενος τῷ κυρίῳ.
 
{{Hnum|}}
 
πᾶσα γὰρ  γραφὴ  καὶ  παλαιὰ  καὶ  νέα  καὶ  ὁ ἀπόστολος  καὶ  ἡ  τοῦ  σωτῆρος παρουσία περὶ καθαρότητος καὶ ἐλευθερίας τὸν λόγον  ποιοῦνται, καὶ πᾶς ἄνθρωπος, εἴτε Ἰουδαῖος εἴτε Ἕλλην ἀγαπᾷ τὴν καθαρότητα, εἰ καὶ μὴ δύναται καθαρεύειν.
 
{{Hnum|}}
 
16-3-9
 
Σὲ δὲ χρὴ ἐπιζητῆσαι, πῶς καὶ διὰ τίνος δύναται ἡ καθαρότης τῆς καρδίας γενέσθαι καὶ εὑρήσεις, ὅτι οὐ δι' ἑνὸς ἑτέρου ἢ διὰ Ἰησοῦ τοῦ ὑπὲρ ἡμῶν σταυρωθέντος.
 
{{Hnum|}}
 
αὐτὸς γάρ
 
ἐστιν ἡ ζωὴ καὶ ἡ ἀλήθεια, ἡ ὁδὸς ἡ εὐθεῖα, ἡ θύρα, ὁ μαργαρίτης, ὁ ζῶν καὶ ὁ οὐράνιος ἄρτος.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ οὐκ  ἐγχωρεῖ  τινα  ἄνευ ἐκείνης  τῆς 16-3-10 ἀληθείας  ἀλήθειαν  γνῶναι  ἢ
 
 
σωτηρίας  τυχεῖν.
 
{{Hnum|}}
 
ὥσπερ  οὖν  ἐν  τοῖς  φαινομένοις  τῷ  ἔξω  ἀνθρώπῳ  ἀπετάξω  καὶ ἐψώμισας καὶ ἐσκόρπισας τὰ ὑπάρχοντα  σου, οὕτως ἀποτάξασθαί σε δεῖ καὶ ταῖς τῶν ἠθῶν  προλήψεσιν.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ  εἰ  σοφίαν  ἔμαθες  σαρκίνην,  εἰ  γνῶσιν  ἔσχες  πραγμάτων, ἄρνησαι.
 
{{Hnum|}}
 
εἰ  δικαιώμασι  σαρκὸς  πέποιθας,  ἀπόστηθι  ταπεινῶν  ἑαυτόν·
 
{{Hnum|}}
 
καὶ  οὕτω δυνηθήσῃ  τῇ  μωρίᾳ  τοῦ  κηρύγματος  μαθητευθῆναι,  ἐν  ᾧ  κηρύγματι  εὑρήσεις τὴν ἀληθινὴν  σοφίαν,  οὐ  λόγοις  κεκαλλωπισμένην,  ἀλλὰ  δυνάμει  τοῦ  ἁγίου  σταυροῦ ἐνεργουμένην ἐν τοῖς καταξιωθεῖσι κτήσασθαι αὐτὴν ἐν ὑποστάσει.
 
{{Hnum|}}
 
16-4-1 Τί γὰρ λέγει Παῦλος; ὁ δὲ σταυρὸς τοῦ Χριστοῦ «Ἰουδαίοις μὲν σκάνδαλον, Ἕλλησι δὲ μωρία», «ἡμῖν δὲ τοῖς σῳζομένοις θεοῦ δύναμις καὶ θεοῦ σοφία», καὶ «ἡμεῖς δὲ κηρύσσομεν Ἰησοῦν Χριστόν,  καὶ  τοῦτον  ἐσταυρωμένον».
 
{{Hnum|}}
 
καὶ  ἴσως  σοφιζόμενος  αὐτὸν  τὶς  τῶν  τότε ἀπεκρίνατο·
 
{{Hnum|}}
 
καὶ εἰς νεκρὸν ἄνθρωπον μὴ δυνηθέντα  ἑαυτὸν διασώσασθαι, ἀλλὰ τὸν ἀτιμότατον  ὑποστάντα  θάνατον  ὡς  κακοῦργον  πιστεύειν  ἡμᾶς  λέγεις  καὶ  φάσκεις τοῦτον εἶναι τῶν ὅλων δημιουργόν; τὶ θέλει εἶναι ὦ σπερμολόγοι καὶ ξένων δαιμονίων καταγγελ16-4-2 ταί.
 
{{Hnum|}}
 
ταῦτα γὰρ τῶν τότε σοφῶν τὰ ῥήματα μωρίαν εἶναι νομισάντων τὸ κήρυγμα·
 
{{Hnum|}}
 
«οὐ  γὰρ  ἔγνω  διὰ τῆς σοφίας ὁ κόσμος τὸν θεόν, ἀλλὰ εὐδόκησε διὰ τῆς μωρίας τοῦ κηρύγματος σῶσαι τοὺς πιστεύοντας».
 
{{Hnum|}}
 
σὺ δὲ εἰ καὶ ἔλαβες γεῦσίν τινα ἐξ οὐρανοῦ καὶ ἀνάπαυσιν ἔσχες ἐν τῇ ψυχῇ σου καὶ μετέσχες ἐκείνης τῆς σοφίας ἐκείνου τοῦ αἰῶνος, μὴ τυφοῦσαι καὶ μὴ ἐπαίρου ὡς ἤδη πἐφθακὼς καὶ καταλαβὼν πάσαν τὴν ἀλήθειαν,  μὴ καὶ σὺ ἀκούσης·
 
{{Hnum|}}
 
«ἤδη κεκορεσμένοι ἐστέ·
 
{{Hnum|}}
 
ἤδη ἐπλουτήσατε καὶ  χωρὶς ἡμῶν ἐβασιλεύσατε·
 
{{Hnum|}}
 
καὶ ὄφελόν γε ἐβασιλεύσατε, ἵνα καὶ ἡμεῖς ὑμῖν συμβασιλεύσωμεν».
 
{{Hnum|}}
 
ἀλλὰ  γευσάμενος  ἔσω  ὡς  μὴ  ἐναρξάμενος  τοῦ  Χριστιανισμοῦ·
 
{{Hnum|}}
 
τοῦτο δὲ οὐ λόγοις, ἀλλ'  ἵνα ᾖ ἐμπεφυτευμένον  ἐν αὐτῷ τῷ νῷ καὶ  κεκυρωμένον, μένοντα  πάντοτε  τῇ 16-4-3 προαιρέσει.
 
{{Hnum|}}
 
ὥσπερ γάρ τις φιλόπλουτος  μύρια συναγαγὼν χρήματα  οὐκ  ἔστησε τὴν  ἐπιθυμίαν,  ἀλλὰ  τὸ  καθ'  ἡμέραν  προστιθέμενον  αὔξησιν ποιεῖται  τῆς  τῶν  πλειόνων  ὀρέξεως, καὶ ὥσπερ τις  ἀποσπασθεὶς ἀπὸ ἡδυτάτου  καὶ γλυκυτάτου πόματος οὐ κόρον ἔλαβεν, ἀλλὰ μᾶλλον ἔκκαυσιν τῆς δίψης·
 
{{Hnum|}}
 
οὕτω καὶ ἡ τοῦ θεοῦ γεῦσις οὐκ ἔχει κόρον ἢ τέλος, ἀλλ' ὅσῳ πλουτεῖ τις, ὡς πένητα ἑαυτὸν ἔχει καὶ  ἐσθίων  καὶ  πίνων  ἐκκαίεται  εἰς  μείζονα  ὄρεξιν  τῶν  λαμβανο16-4-4 μένων.
 
{{Hnum|}}
 
οἱ τοιοῦτοι Χριστιανοὶ οὐκ ἔχουσι τὴν ἑαυτῶν ψυχὴν τιμίαν, ἀλλ' ὡς ἐξουδενωμένοι παρὰ τοῦ θεοῦ διάκεινται  καὶ δοῦλοί εἰσι πάντων  ἀνθρώπων.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ πολὺ χαίρει ὁ κύριος καὶ ἀναπαύεται ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ καρδίᾳ διὰ τὴν ταπείνωσιν αὐτῆς.
 
{{Hnum|}}
 
«κύριος γὰρ ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται, ταπεινοῖς δὲ δίδωσι χάριν».
 
{{Hnum|}}
 
16-4-5 Μὴ τοίνυν οἰηθῇ τις περὶ ἑαυτοῦ ὡς ὤν τι ἢ ἔχων ἢ καταλαβώνεἰ καὶ ἔχει τι καὶ πλουτεῖ, διότι ἡ τύφωσις καὶ ἡ οἴησις βδελυκτὴ παρὰ θεῷ εἶναι ἀποδέδεικται, καὶ δι' αὐτῆς ἐξέβαλεν ἀπ' ἀρχῆς ἀπὸ τοῦ παραδείσου τὸν ἄνθρωπον.
 
{{Hnum|}}
 
ἤκουσε γὰρ ὅτι «ἔσεσθε ὡς θεοί», καὶ ἐγαυριᾶτο ἐπὶ τῇ ματαίᾳ 16-4-6 αὐτοῦ ἐλπίδι.
 
{{Hnum|}}
 
πολὺ οὖν, ὡς εἴρηται, ἀποδοκιμάζει ὁ κύριος καὶ ἀποστρέφεται τὴν  τοιαύτην προαίρεσιν.
 
{{Hnum|}}
 
κατάμαθε πῶς ὁ θεὸς καὶ βασιλεὺς καὶ υἱὸς θεοῦ «ἐκένωσεν ἑαυτὸν μορφὴν δούλου λαβὼν» καὶ πῶς ἐπτώχευσεν, ἀτιμαζόμενος, ἐμπτυόμενος, πάσχων.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ εἰ ὁ θεὸς οὕτως,  σὺ  αἷμα  καὶ  σάρκα φορῶν,  γῆ  καὶ  σποδὸς  ὅλος  ὢν  ἐν  ῥυπαρίᾳ  καὶ  πάσῃ ἀκαθαρσίᾳ, ὑψηλοφρονεῖς καὶ 16-4-7 καυχᾶσαι; εἰ δὲ ἦς συνετός, καὶ περὶ οὗ σοι ὁ κύριος ἔδωκεν, οὕτως λέγε·
 
{{Hnum|}}
 
"1οὐκ ἔστιν ἐμόν, ἄλλος μοι ἔδωκε, ξένον ἐστὶ τῆς φύσεώς μου καὶ ὅτε θέλει λαμβάνει αὐτὸ ἀπ' ἐμοῦ"2 καὶ πᾶν δὲ τὸ ἀγαθὸν τῷ κυρίῳ ἀπόδος.
 
{{Hnum|}}
 
εἰ δέ τι κακὸν εὑρεθῇ ἐν χερσί σου, τῇ ἑαυτοῦ ἀσθενείᾳ περίαπτε λέγων  "1ἐγώ εἰμι ὁ  16-4-8 ἁμαρτωλὸς  ὁ  παροργίσας  τὸν  κύριον.
 
{{Hnum|}}
 
"2  «παρακαλῶ  οὖν  ὑμᾶς,  ἀδελφοί,  διὰ  τῶν οἰκτιρμῶν» τοῦ Χριστοῦ κτήσασθε καὶ «ἐγκολπώσασθε τὴν ταπεινοφροσύνην», ἐφ' ἧς ὁ
 
 
κύριος ἀναπαύεται, καὶ καθ' ἡμέραν ὡς σήμερον ἀρχόμενοι τοῦ Χριστιανισμοῦ γίνεσθε ἐνώπιον  κυρίου  ταπεινότεροι  ὄντες καὶ ἐνδεέστεροι ὅλων τῶν ἀνθρώπων,  καὶ ἔχετε ἑαυτοὺς ἁμαρτωλοὺς παρὰ πάντας τοὺς κατοικοῦντας τὴν γῆν.
 
{{Hnum|}}
 
Ἀμήν.
 
{{Hnum|}}
 
17.
 
{{Hnum|}}
 
τ-1 ΛΟΓΟΣ ΙΖʹ.
 
{{Hnum|}}
 
17-1-1 Περὶ τῶν λεγόντων  τὴν ἀποκάλυψιν, ἣν λέγουσιν αἱ γραφαὶ τοῖς πιστῶς νοοῦσι, γίνεσθαι ἐν λογισμοῖς καὶ ἑρμηνείαις καὶ οὐχὶ φῶς θεοῦ ἀληθινὸν λάμπειν, ἐκ τῶν  γραφῶν  τὰς  μαρτυρίας  λάβωμεν.
 
{{Hnum|}}
 
Τὸ  ὁμοειδὲς  τῆς  δόξης  τοῦ  φωτὸς  τοῦ περιλάμποντος  τοὺς ἀξίους ὁ ἀπόστολος συγκρίνων  τῇ δόξῃ τοῦ προσώπου Μωϋσέως
 
«ἡμεῖς δέ, φησί, πάντες ἀνακεκαλυμμένῳ προσώπῳ τὴν δόξαν κυρίου κατοπτριζόμενοι».
 
{{Hnum|}}
 
καὶ αὐτὸν δὲ τὸν Παῦλον ἐν ∆αμασκῷ ἀπερχόμενον ἐν τῇ ὁδῷ φῶς
 
θεῖον περιέλαμψεν ἐξαστράψαν ὑπὲρ τὸν ἥλιον.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ Στέφανος ἑστὼς εἶπεν·
 
{{Hnum|}}
 
ὁρῶ «τοὺς
 
οὐρανοὺς ἀνεῳγμένους  καὶ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἑστῶτα ἐκ δεξιῶν» τῆς δυνάμεως.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ πάλιν·
 
{{Hnum|}}
 
«ὁ ἀγαπῶν με» φησίν «ἀγαπηθήσεται ὑπὸ τοῦ πατρός μου, καὶ ἐγὼ ἀγαπήσω αὐτὸν  καὶ  17-1-2 ἐμφανίσω  αὐτῷ  ἐμαυτόν».
 
{{Hnum|}}
 
ἀποδέδεικται  οὖν  ὅτι  οὐκ  εἰσὶ  ταῦτα νοήματα, ἀλλ' ὑπόστασις καὶ οὐσία καὶ λάμπον θεῖον φῶς τοῦ ἁγίου πνεύματος, ἐπὶ τοῖς ἀξίοις καὶ πιστοῖς·
 
{{Hnum|}}
 
καὶ ἐκ τῶν  λοιπῶν  δὲ γραφῶν  ἀναλεξάμενος  εὑρήσεις σύμφωνα πολλὰ τυγχάνοντα.
 
{{Hnum|}}
 
ἐπειδὴ δέ τινες ἑνὶ προσώπῳ τὴν ἀποκάλυψιν μόνον λέγουσιν ἐν ἑρμηνείαις  καὶ νοήμασιν, ἐπερειδόμενοι  τῇ μαρτυρίᾳ τοῦ ἀποστόλου·
 
{{Hnum|}}
 
«ἐὰν δὲ  ἄλλῳ ἀποκαλυφθῇ»,  «ὁ πρῶτος  σιγησάτω»  καί·
 
{{Hnum|}}
 
«ἡ  ἐντολὴ  κυρίου  τηλαυγής,  φωτίζουσα ὀφθαλμούς», καὶ ὅτι «λύχνος τοῖς ποσί μου 17-1-3 ὁ νόμος σου καὶ φῶς ταῖς τρίβοις μου».
 
{{Hnum|}}
 
ὁμολογοῦμεν  καὶ  ἡμεῖς  εἶναι  ἀποκάλυψιν  καὶ  ἐν  ἑρμηνείᾳ  γραφῶν  ὑπὸ τοῦ πνεύματος  γινομένην,  ὁμολογησάτωσαν  δὲ  καὶ  αὐτοὶ  ἐν  οὐσίᾳ καὶ  ὑποστάσει φῶς θεϊκὸν ἐλλάμπειν  ταῖς καρδίαις τῶν  πιστῶν.
 
{{Hnum|}}
 
ἐν δυσὶν ἄρα προσώποις ἡ ἀποκάλυψις ἑρμηνεύεται, ἔν τε νοήμασι καὶ γνώσει γραφῶν καὶ ἐν φωτὶ θεϊκῷ καὶ οὐσιώδει, ὅπερ ἐστὶν ἐπιφαινόμενον  καὶ ἐλλάμπον ὑπὲρ τὸ τοῦ ἡλίου φῶς ταῖς ψυχαῖς.
 
{{Hnum|}}
 
17-2-1 Περὶ τῶν ἀνυπομονήτων  καὶ θεμέλιον πίστεως μὴ ἐχόντων, ὅτι αἱ προαιρέσεις τούτων τοιαῦταί εἰσιν·
 
{{Hnum|}}
 
ἐὰν μὴ μεταλάβω χάριν πνεύματος, ἀδυνάτως ἔχω παραμεῖναι, εἰ δὲ λάβω, τότε παραμενῶ.
 
{{Hnum|}}
 
Οὗτος οὐδὲ λαβὼν παραμένει, ὅτι τὰς θλίψεις γενναίως φέρειν οὐ δύναται, μὴ εὐτρεπίσας οὕτως ἑαυτόν.
 
{{Hnum|}}
 
δέον κρίνειν, ὅτι τῷ δεσπότῃ μου κεχρεώστηται παρ' ἐμοῦ πάσῃ εὐνοίᾳ δουλεύειν, καί, εἴτε δίδωσί μοι ἢ οὔ, ἐγὼ οὐκ ἀφίημι τὸν δρόμον.
 
{{Hnum|}}
 
τοῦτο λογιζόμενος, ὅτι οὔκ εἰμι ἄξιος, ἵνα καὶ τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐπικληθῇ  ἐπ' ἐμέ.
 
{{Hnum|}}
 
εἰ δὲ καὶ γεέννῃ  με  παραδώσει  κολασθῆναι,  ἐγὼ  οὐκ  ἀφίημι  αὐτόν.
 
{{Hnum|}}
 
ὡς  καὶ  ὁ  Ἰώβ·
 
{{Hnum|}}
 
ἐάν  με ἀποκτείνῃς, ἐγὼ οὐκ ἀφίημί σε καὶ τῆς ἀκακίας μου οὐ μὴ ἐκσταίην.
 
{{Hnum|}}
 
ὁ τοιοῦτος δικαίως τὴν ζωὴν  κληρονομήσει.
 
{{Hnum|}}
 
17-2-2 Ὁ γὰρ τοῦ θεοῦ ἄνθρωπος  εἰς ἕκαστα τῶν  ἀρετῶν προκοπὴν  λαμβάνει,  εἰς  ταπεινοφροσύνην,  εἰς  χρηστότητα,  εἰς  μακροθυμίαν·
 
{{Hnum|}}
 
ἡ  δὲ πάντων  τούτων  κρηπὶς ἡ πεποίθησίς ἐστιν ἡ πρὸς θεόν.
 
{{Hnum|}}
 
οἱ γὰρ τοιοῦτον  θεμέλιον  μὴ ἔχοντες ὡς οἱ οἰκοδομοῦντες οἶκον ἄνευ θεμελίου.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ ὥσπερ οἱ περὶ τοὺς Μακκαβαίους μεγάλως ἀνδραγαθήσαντες ὑπέταξαν τοὺς ἐχθροὺς αὐτῶν ἐν τῷ σωματικῷ πολέμῳὑπόδειγμα γὰρ λάβωμεν  αὐτοὺς ἐν τῷ κατὰ τῶν  πνευματικῶν  τῆς πονηρίας πολέμῳ, οὕτω καὶ οἱ γενναῖοι  καὶ μεγαλόψυχοι τοῦ Χριστοῦ καὶ ἀληθινοὶ  πολεμισταί.
 
{{Hnum|}}
 
17-3-1 Περὶ τοῦ μὴ δεῖν ἀπελπίζειν ὅλως τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ τῇ ἐλπίδι ἀεὶ χαίρειν·
 
{{Hnum|}}
 
ὅτι τοῦτο βούλεται καὶ ἐπιζητεῖ ὁ πονηρός, τὴν ἀνελπιστίαν ὑποτιθέμενος ταύτῃ τῇ ψυχῇ εἰς τὸ ἀπολέσαι αὐτήν, ἁμαρτημάτων προτέρων ἢ πονηρῶν ἐννοιῶν ὑπόμνησιν φέρων.
 
{{Hnum|}}
 
 
Ὥσπερ γὰρ οἱ ἐν τῷ πολέμῳ τοὺς ὑπεναντίους  ἀναιροῦντες  ἅμα τῷ κροῦσαι τῷ ξίφει ἀλαλάζουσι φωνῇ  μεγάλῃ, εἰς τὸ φοβῆσαι καὶ πτόησιν ἐμποιῆσαι καὶ τῇ φωνῇ  πλέον αὐτοὺς παραλῦσαι, οὕτως ὁ πονηρὸς ὑποτιθέμενος  ἐννοίας πονηρὰς καὶ ῥυπαρὰς καὶ ἀκαθάρτους τῇ ψυχῇ  ἢ ἕτερά τινα  ἀτοπήματα ἢ χαυνότητα  ἢ καὶ εἰς παρεκτροπὴν ἁμαρτημάτων  τὸν  νοῦν  ἄγων,  εὐθέως  ἀνελπιστίαν  ὑποτίθεται  τῇ  ψυχῇ,  ὡς  μηκέτι δύνασθαι αὐτὴν ἀνακληθῆναι, ἵνα παντελῶς ἀπολέσῃ τὸν ἄνθρωπον.
 
{{Hnum|}}
 
ὧν δὴ ἐννοιῶν οὐ δεῖ φροντίζειν, ἀλλὰ καταφρονεῖν  καὶ ἀνδρίζεσθαι τῇ πίστει καὶ τῇ ἐλπίδι τοῦ κυρίου, ὅτι  αὐτὸς  ἐπηγγείλατο  δικαιῶσαι  τὸν  ἀσεβῆ.
 
{{Hnum|}}
 
εἰ  δὲ  καὶ  παρέτρεψεν  ἡμᾶς  ἐν  τοῖς ἁμαρτήμασιν ἢ διανοήμασιν ὁ σατανᾶς, ἡμεῖς ἐπὶ τὴν ἐλπίδα τοῦ θεοῦ κρεμασθέντες καὶ τῆς τοῦ πονηροῦ συμβουλίας καταφρονήσαντες ὅλῃ καρδίᾳ ἐπὶ τὸν κύριον καταφύγωμεν, ὅπως τῆς ζωῆς ἐπιτυχεῖν δυνηθῶμεν.
 
{{Hnum|}}
 
ὁ κύριος γὰρ διὰ τοὺς ἁμαρτωλοὺς παραγέγονεν,  ἵνα  ἐκδίκησιν  ποιήσῃ  τοῖς  καταπονουμένοις,  ὅτι  «πιστός  ἐστιν  ὁ ἐπαγγειλάμενος».
 
{{Hnum|}}
 
17-3-2 ∆εῖ ἡμᾶς μὴ κατὰ τὸ ἔθος σωματικῶς εὔχεσθαι μηδὲ συνηθείᾳ κραυγῆς μηδὲ συνηθείᾳ γονάτων, ἀλλὰ νηφαλίως  ἀεὶ τῷ νῷ προσδοκῶντας τὸν θεόν, πότε ἐπιστῇ καὶ ἐπισκέψεται καὶ ἐλεήσει τὴν ἐν ἀληθείᾳ προσδοκῶσαν αὐτὸν ψυχήν, καὶ λοιπὸν εἴτε χρεία κραυγῆς εἴτε χρεία ἡσυχίας τῷ νῷ νηφαλίως προσέχωμεν.
 
{{Hnum|}}
 
ὥσπερ γὰρ τὸ σῶμα ὅπου ἐὰν ἐργάζηται, ὅλον εἰς τὸ ἔργον ἐστὶ καὶ ἀλλήλοις τὰ μέλη βοηθεῖ, οὕτω καὶ ἡ ψυχὴ εἰς τὴν εὐχὴν μὴ ἤτω ῥεμβομένη τοῖς λογισμοῖς, ἀλλ' ὅσον δύναται βιαζέσθω ἑαυτὴν συναγαγεῖν πανταχόθεν, ἵνα ἡ ψυχὴ καὶ οἱ λογισμοὶ αὐτῆς ἐν τῇ εὐχῇ καὶ ἐν τῇ προσδοκίᾳ τοῦ θεοῦ ὦσιν, αἰτουμένη ἵνα αὐτῇ ἐπιστῇ ὁ ἀληθῶς διδάσκων καὶ διδοὺς εὐχὴν  καθαρὰν καὶ θεοῦ ἀξίαν,  ἵνα λοιπὸν  προσκυνήσῃ ἡ ψυχὴ ἐν πνεύματι ἁγίῳ.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ  ὥσπερ ὁ πραγματευόμενος  οὐ διὰ μιᾶς  ὁδοῦ  οἶδε πορίζειν  κέρδος, ἀλλὰ πανταχόθεν θεωρεῖ, καὶ ἐὰν τύχῃ ἐντεῦθεν  ἀποτυχεῖν  αὐτόν, ἑτέρῳ  ἐπιβάλλειμόνον γὰρ σκοπὸς αὐτῷ  ἐστι τὸ κερδῆσαι, οὕτω  καὶ ἡμεῖς τὴν  εὐχὴν  ἡμῶν  ποικίλως  καὶ ἐντρεχῶς  καταρτίσωμεν, τὸ μέγα καὶ ἀληθινὸν  κέρδος, διὰ τὸν θεὸν τὸν διδάσκοντα ἡμᾶς πᾶσαν ἀγαθωσύνην ἐξ ἀληθείας, ἵνα ἀναπαυθῇ ὁ κύριος ὁ καθίσας ἐν τῷ θρόνῳ τῆς  ψυχῆς  ἡμῶν.
 
{{Hnum|}}
 
17-3-3  Ὥσπερ γὰρ  ἡ  ῥάβδος  Ἀαρὼν  ἡ  βλαστήσασα ἀπέθετο  τὸν ὀνειδισμὸν αὐτοῦ, οὕτω καὶ ἡ ψυχή, ὅταν  βλαστήσῃ τὸ ἄνθος τοῦ ἁγίου πνεύματος, ἀποτίθεται  τὸν  ὀνειδισμὸν  τῶν  ἐχθρῶν  αὐτῆς.
 
{{Hnum|}}
 
Καὶ ὥσπερ  τινὰ  τῶν  πετεινῶν  ἐπὰν ἴδωσιν ἐν νυκτὶ πυρὸς αὐγήν, φέρουσιν ἑαυτὰ κατὰ τοῦ πυρὸς καὶ ἀπόλλυνται, οὕτω καὶ ὁ ἄνθρωπος ἐπὶ τὰ χείρω πλανώμενος ἡδέως καὶ ἐν σκότει ἐρχόμενος ῥίπτει ἑαυτὸν εἰς τὰ  κακά,  καὶ οὕτω λοιπὸν ὑπὸ τοῦ πυρὸς τοῦ σκότους ἀπόλλυται.
 
{{Hnum|}}
 
Τῷ δὲ θεῷ ἡμῶν πρέπει ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας.
 
{{Hnum|}}
 
Ἀμήν.
 
{{Hnum|}}
 
18.
 
{{Hnum|}}
 
τ-1 ΛΟΓΟΣ ΙΗʹ.
 
{{Hnum|}}
 
18-1-1 Τὸ τῆς ψυχῆς νοερὸν καὶ τίμιον κατασκεύασμα ἐν πολλῇ τινι λεπτότητι δυσεξευρέτῳ καὶ βαθύτητι ἀνεξερευνήτῳ τυγχάνει ἀβύσσῳ τινὶ ἐοικός, ὡς τις φησί που·
 
{{Hnum|}}
 
«ἄβυσσον καὶ καρδίαν αὐτὸς ἐρευνᾷ», ἀβύσσῳ τὸ τῆς ψυχῆς 18-1-2 νοερὸν δημιούργημα παρεικάσας.
 
{{Hnum|}}
 
ἐκτραπέντος  δὲ τοῦ ἀνθρώπου  τῆς ἐντολῆς  καὶ ὑπὸ τὴν  ἀπόφασιν  τῆς ὀργῆς τοῦ θεοῦ γεγονότος,  τοῦτον  λαβοῦσα ὑποχείριον  ἡ ἁμαρτία καὶ αὐτὴ ὥσπερ ἄβυσσός τις  τῆς  πικρίας  ἐν  λεπτότητι  καὶ  βαθύτητι  τυγχάνουσα,  εἰσελθοῦσα ἔνδον ἀπαρξαμένη  τοῦ  ἐκτὸς  τὰς  νομὰς  τῆς  ψυχῆς  κατέσχεν  ἕως  τῶν  βαθυτάτων  αὐτῆς ταμείων καὶ χωρίων κατεισελ18-1-3 θοῦσα καὶ πάθεσιν ἀτιμίας πληρώσασα.
 
{{Hnum|}}
 
τοιούτῳ δέ τινι  τρόπῳ παραπλησιάσωμεν  τὴν  ψυχὴν  καὶ τῆς  ἁμαρτίας τὴν  μετ'  αὐτῆς ἕνωσιν,
 
 
ὥσπερ ἐὰν ᾖ δένδρον μέγιστον, ἔχον πολλοὺς κλῶνας καὶ παρακλώνια καὶ κάρφη καὶ τὴν λοιπὴν τῆς θέσεως κατασκευήν, ἔχῃ δὲ καὶ τὰς ῥίζας ἐν τοῖς βαθυτάτοις τῆς γῆς καὶ αὐτὰς ἐοικυῖας κλάδοις καὶ πάλιν νευραῖς καὶ ἰνῶν ἐκτάσεσι καὶ ἄλλη πολλὴ λεπτότης καὶ πλοκή  τις  ἐκεῖ τυγχάνει,  οὕτω  τὰς  νομὰς  τῶν  βαθυτάτων  τῆς  ψυχῆς  μερῶν  ἡ παρεισελθοῦσα διὰ τῆς παραβάσεως ἁμαρτία διὰ τῶν παθῶν προκατασχοῦσα ἐν νομῇ καὶ προλήψει καὶ συνηθείᾳ πολλῇ ἐν τῇ ἀνθρωπότητι γέγονεν, ἑκάστῳ συναναστρεφομένη καὶ κακοποιεῖν κρυπτῶς διδάσκουσα.
 
{{Hnum|}}
 
18-1-4 Ἐπὰν τοίνυν θεία χάρις ἐνεργείας  ἐπισκιάσῃ  τῇ  πιστευσάσῃ  καὶ  δεηθείσῃ  ψυχῇ  καὶ  βοηθείας  τινὸς  καὶ καθάρσεως τεύξηται μερικῶς, εἰ τύχοι ἐπὶ κλῶνα τινὰ καὶ ἐν μέρει τινι τῶν τῆς ψυχῆς τόπων ἡ θεία χάρις ἐπεσκίασεν, καὶ μὴ νομίσῃ τις οἰήσει κακίας ἀπατώμενος ἤδη ὅλην τὴν ψυχὴν πεφώτισθαι 18-1-5 καὶ τελείως κεκάθαρται.
 
{{Hnum|}}
 
ἀκμὴν γὰρ πολλὴ νομὴ βαθυτάτη τῆς κακίας ἐκεῖ τυγχάνει καὶ πολλοῦ δεῖται καιροῦ καὶ πόνου καὶ ἐργασίας καὶ σπουδῆς καὶ πίστεως  αὐτοῦ  τοῦ  ἀνθρώπου  συμφωνοῦντος  καὶ συναινοῦντος  τῇ  πρὸς αὐτὸν χάριτι, ἵνα τελείως  φωτισθῇ καὶ τελείως  καθαρισθῇ.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ γὰρ ἡ τῆς κακίας μέθοδος λανθάνειν  βουλομένη καὶ ἐγκρύπτεσθαι θέλουσα διὰ  οἰήσεως τὴν ψυχὴν  ἀπατᾷ καὶ ποιεῖ νομίζειν  αὐτὴν ὡς ὅτι διὰ τῆς ὀλίγης χάριτος ἤδη κεκάθαρται  καὶ  ὡς ὅτι ὅλη πεφώτισται,  μόνον  ἵνα αὐτὴ ἐγκρυπτομένη  ἔνδον  18-1-6 λανθανόντως  τὰ θελήματα αὐτῆς ἐπιτελῇ.
 
{{Hnum|}}
 
διὰ τοῦτο γὰρ ἀπὸ μέρους ἤρξατο ἡ θεία χάρις τῇ πιστευσάσῃ ψυχῇ ἐπιφοιτᾶν,  καίτοι  δυναμένη  διὰ  ῥοπῇς  ὥρας  καθάραι  τὸν  ἄνθρωπον  καὶ  τελείως ἐλευθερῶσαι, ἀλλ'  ἵνα δοκιμάσῃ  τὴν προαίρεσιν καιροῖς καὶ χρόνοις, εἰ τὴν ἀγάπην πρὸς  θεὸν  ὁλοκλήρως  ἀποσῴζει  πάντοτε,  μὴ  συνδυάζων  ἐν  μηδενὶ  τῷ  πονηρῷ συμβούλῳ, ἀλλὰ μόνον τῇ χάριτι ὅλον ἑαυτὸν ἔκδοτον διδοὺς καὶ οὕτως εὐδοκιμούσης τῆς ψυχῆς καὶ εὐαρεστούσης τῷ κυρίῳ χρόνοις καὶ καιροῖς καὶ μετὰ πολλὰς δοκιμασίας τὴν χάριν ἐν μηδενὶ λυπούσης ἐκ τοῦ κατ' ὀλίγον αὐτὴ ἡ χάρις τοῦ 18-1-7 πνεύματος πάλιν νομὴν λαμβάνει ἐν τῇ ψυχῇ.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ ἕως τῶν βαθυτάτων αὐτῆς μελῶν καὶ μερῶν καὶ διαλογισμῶν  ἐρριζοῦται καιροῖς πλείοσιν εὐδοκιμούσης καὶ συμφωνούσης τῇ χάριτι, ἕως οὗ ὅλη ἡ ψυχὴ περιληφθεῖσα ὑπὸ τῆς ἐπουρανίου χάριτος καὶ ὑπὸ τῆς δυνάμεως τοῦ πνεύματος κυριευθεῖσα καὶ βασιλευθεῖσα δυνηθῇ ἐξωσθῆναι παντελῶς, ὅλη ἐξ ὅλου ἡ ἁμαρτία τῶν παθῶν  καὶ τὸ σκότος τῆς  ἁμαρτίας τελείως  χωρισθῆναι.
 
{{Hnum|}}
 
τῆς χάριτος λοιπὸν βασιλευούσης ἐν αὐτῷ τῷ σκεύει, ὅλῳ σώματι τὲ λέγω καὶ ψυχή.
 
{{Hnum|}}
 
ὁ μετὰ πολλὰς οὖν δοκιμασίας καὶ πόνους  καὶ χρόνους  εὐαρεστήσας τῷ πνεύματι  καὶ  βεβαίως καὶ ἀσφαλῶς καὶ ἑδραίως ἄξιος τοῦ κυρίου καθίσταται.
 
{{Hnum|}}
 
18-1-8 Εἰ δὲ χάριτος ὀλίγης ἐπιτυχὼν εἰς οἴησιν προκόψει καὶ τοῦ ταπεινοῦ φρονήματος ἐκτὸς γένηται, καὶ οὗπερ ἔχει ὀλίγου χαρίσματος ἀλλότριος καθίσταται διὰ τὴν ἀφροσύνην τῆς νηπιότητος  αὐτοῦ.
 
{{Hnum|}}
 
εἰ δὲ καὶ συμπάρεστιν ἡ τῆς ἐνεργείας χάρις κατὰ πολλὴν  τοῦ θεοῦ καὶ ἄπειρον φιλανθρωπίαν αὐτοῦ μὴ συμφωνοῦντος  τῷ πνεύματι  εἰς  κατάκρισιν καὶ τιμωρίαν  καὶ ἔλεγχον  τῷ τοιούτῳ  γενήσεται, ὅτι τῆς  τοῦ θεοῦ πολλῆς  φιλανθρωπίας  εἰς αὐτὸν  γεγενημένης αὐτὸς τῶν ἰδίων θελημάτων  οὐκ ἀνεχώρησεν, πάλιν δὲ ἐξαιτούμενος ὑπὸ τοῦ σατανᾶ εἰς θλίψεις  μεγάλας  παραδίδοται,  ἵνα κἂν διὰ τῶν  θλίψεων  παιδευθεὶς  μάθῃ 18-1-9 ταπεινοφρονεῖν.
 
{{Hnum|}}
 
ὥσπερ γὰρ ὁ Ἰὼβ ἐν τοῖς βιωτικοῖς  πλούσιος σφόδρα τυγχάνων  καὶ ὑπὸ  τοῦ  πονηροῦ  ἐξητήθη  καὶ  ἐπειράσθη  πρὸς  τὴν  τοῦ  ἀνδρὸς  ἄθλησιν  τε  καὶ δοκιμασίαν.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ πάντων  γυμνωθεὶς  καὶ ἐρημωθεὶς  τότε φανερὰν  ἔδειξεν αὐτοῦ τὴν πρὸς θεὸν ἀγάπην, οὕτω καὶ ἐάν τις πλουτῇ ἐν τῇ χάριτι τοῦ πνεύματος μὴ ὑπτιούσθω μηδὲ νομιζέτω ἑαυτὸν κατειληφέναι ἢ ἐλευθερῶσθαι μηδὲ καυχάσθω ἐν ἑαυτῷ μήτε ἐπὶ ἀνθρώπων μήτε ἐπαιρέσθω καὶ ἀμεριμνήτω, ἀλλ' ἐν φόβῳ καὶ τρόμῳ ἀεὶ ὑπαρχέτω ὡς
 
 
φησὶν ἡ γραφή·
 
{{Hnum|}}
 
«ἀγαλλιᾶσθε αὐτῷ ἐν τρόμῳ» καὶ πάλιν·
 
{{Hnum|}}
 
«μετὰ φόβου καὶ τρόμου τὴν ἑαυτῶν σωτηρίαν κατεργάζεσθε» καὶ ἀλλαχοῦ·
 
{{Hnum|}}
 
«μὴ ὑψηλοφρόνει, ἀλλὰ φοβοῦ», ὅτι ἐν τῇ ἐξουσίᾳ τοῦ θεοῦ ὁ πλοῦτος τῆς χάριτος αὐτοῦ τυγχάνει.
 
{{Hnum|}}
 
18-1-10 Ἐὰν δὲ μὴ οὕτως ἐν πολλῇ ταπεινότητι καὶ συντριμμῷ τυγχάνῃ, ἐξαιτεῖται ὑπὸ τοῦ σατανᾶ καὶ παραδίδοται ὁ τοιοῦτος καὶ ἀπογυμνοῦται  τῆς πρὸς αὐτὸν  γενομένης  χάριτος καὶ πειράζεται καὶ δοκιμάζεται ἐν θλίψεσι πολλαῖς·
 
{{Hnum|}}
 
καὶ τότε φανεροῦται  αὐτοῦ ἡ  οἴησις καὶ ὁ μάταιος ὑπτιασμὸς  καὶ  οὕτω  γνωρίζει,  ὅτι  18-1-11 αὐτὸς  γυμνὸς  καὶ  ταλαίπωρος  ὑπάρχει.
 
{{Hnum|}}
 
ὀφείλει  τοίνυν  ὁ πλουτῶν  ἐν τῇ χάριτι τοῦ θεοῦ ἐν πολλῇ ταπεινώσει  καὶ συντρίψει καρδίας  ὑπάρχειν καὶ ὡς πτωχὸν  καὶ μηδὲν ἔχοντα ἑαυτὸν ἡγεῖσθαι.
 
{{Hnum|}}
 
ἀλλότριον  γάρ ἐστιν  αὐτοῦ  τὸ  χάρισμα  καὶ  ἄλλος  ἔδωκεν  αὐτὸ  καὶ  ὅτε  βούλεται  ὅπερ  ἔδωκεν ἀφελέσθαι δύναται, ἵν' οὕτω ταπεινῶν ἑαυτὸν ἐπὶ θεοῦ καὶ ἀνθρώπων  δυνηθῇ μεῖναι καὶ φυλαχθῆναι  ἐν τῇ πρὸς αὐτὸν τοῦ κυρίου  γενομένῃ  χάριτι, καθὼς καὶ ὁ κύριος εἶπεν·
 
{{Hnum|}}
 
«ὁ ὑψῶν  ἑαυτὸν  ταπεινωθήσεται».
 
{{Hnum|}}
 
καίπερ ὢν  ἐκλεκτὸς  τοῦ θεοῦ αὐτὸς παρ' ἑαυτῷ ἀδόκιμος ἤτω, καίπερ ὢν πιστὸς καὶ ἄξιος δοῦλος κυρίου ὡς ἀχρεῖον  ἑαυτὸν παντελῶς λογιζέσθω, καίπερ ὢν μέγας παρὰ τῷ δεσπότῃ.
 
{{Hnum|}}
 
αὐτὸς παρ' ἑαυτῷ μηδὲν ὄντα ἑαυτὸν  ἡγείσθω.
 
{{Hnum|}}
 
αἱ τοιαῦται  ψυχαὶ  εὐάρεστοι παρὰ κυρίῳ  τυγχάνουσι  καὶ ἄπτωτοι διεξελθεῖν τὸν  αἰῶνα  τοῦτον  δυνήσονται,  καὶ  εἰς  τὴν  ζωὴν  τῆς  βασιλείας τελείως εἰσελθεῖν ὑπὸ τοῦ ἁγίου πνεύματος  καταξιοῦνται.
 
{{Hnum|}}
 
18-2-1 Ἡ τοῦ θεοῦ πνευματικὴ τῆς χάριτος ἐνέργεια μετὰ πολλῆς μακροθυμίας καὶ σοφίας καὶ οἰκονομίας τινὸς μυστικῆς καταρτίζεται μετὰ πολλῆς ὑπομονῆς χρόνοις καὶ καιροῖς τοῦ ἀνθρώπου ἀγωνιζομένου.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ  τότε  τῆς  χάριτος  τὸ  ἔργον  τέλειον  εἰς  αὐτὸν  ἀποδείκνυται,  τῆς  αὐτεξουσίου προαιρέσεως μετὰ πολλὴν δοκιμασίαν εὐαρεστεῖν τῷ πνεύματι ἀποδειχθείσης, καὶ διὰ χρόνων πολλῶν τὴν δοκιμὴν καὶ ὑπομονὴν ἐπιδειξαμένης.
 
{{Hnum|}}
 
ταύτην δὲ τὴν ἀκολουθίαν ἀπὸ τῶν θεοπνεύστων γραφῶν διὰ τῶν ἐν φανερῷ γεγενημένων  τύπων παραστήσωμεν.
 
{{Hnum|}}
 
18-2-2 Ὃ δὲ λέγω τοιοῦτόν  ἐστιν·
 
{{Hnum|}}
 
ἐπὶ τοῦ Ἰωσὴφ ἐν πολλοῖς  καιροῖς καὶ χρόνοις τὸ βούλημα τοῦ θεοῦ τὸ περὶ αὐτοῦ ὡρισμένον ἐτελέσθη καὶ ἐν πολλαῖς πρότερον θλίψεσι
 
καὶ πόνοις  καὶ  στενοχωρίαις  δοκιμασθεὶς  ὑπέμεινε  πάντα  γενναίως,  καὶ  εἰς  πάντα δόκιμος καὶ  πιστὸς τῷ θεῷ εὑρεθεὶς δοῦλος.
 
{{Hnum|}}
 
τότε βασιλεὺς Αἰγύπτου γέγονε  καὶ τὸ
 
γένος αὐτοῦ διέθρεψε καὶ ἡ προφητεία τῶν ὁραμάτων ἀπετελέσθη καὶ τὸ βούλημα τοῦ θεοῦ διὰ χρόνων καὶ οἰκονομίας πολλῆς τὴν πλήρωσιν εἴληφεν.
 
{{Hnum|}}
 
18-2-3 Ὁμοίως καὶ περὶ τοῦ  ∆αβίδ.
 
{{Hnum|}}
 
ὁ θεὸς  ἔχρισεν  αὐτὸν  εἰς  βασιλέα διὰ  Σαμουὴλ τοῦ  προφήτου·
 
{{Hnum|}}
 
καὶ  ὅτε
 
ἐχρίσθη, τότε ἔφευγε διωκόμενος ὑπὸ τοῦ Σαοὺλ ἀναιρεθῆναι.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ ποῦ ἡ χρῖσις τοῦ θεοῦ καὶ ποῦ αἱ  ἐπαγγελίαι,  ὡς πρὸς τὸ τάχος; μετὰ γὰρ τὸ χρισθῆναι  τότε ἐθλίβετο, ἐν ἐρημίαις πελαζόμενος ἕως καὶ ἄρτου ὑστερούμενος καὶ εἰς ἔθνη καταφεύγων  διὰ τὴν
 
τοῦ Σαοὺλ ἐπιβουλὴν τὴν πρὸς αὐτὸν γινομένην.
 
{{Hnum|}}
 
ὁρᾷς ὃν ὁ θεὸς ἔχρισεν εἰς βασιλέα,
 
τοιαύταις περιέχεται θλίψεσιν, εἶτα χρόνοις δοκιμασθεὶς καὶ θλιβεὶς καὶ πειρασθεὶς καὶ μακροθυμήσας, ἅπαξ ἐπίστευσε τῷ θεῷ καὶ ἑαυτὸν ἐπληροφόρησεν ὅτι «ἐποίησε διὰ τῆς τοῦ προφήτου χρίσεως εἰς ἐμὲ καὶ ὅπερ εἶπεν ὁ θεὸς γενέσθαι περὶ ἐμοῦ, ἀναμφιβόλως γενέσθαι δεῖ».
 
{{Hnum|}}
 
καὶ διὰ πολλῆς μακροθυμίας ὕστερον γέγονε τὸ τοῦ θεοῦ βούλημα καὶ ἐβασίλευσε ∆αβὶδ μετὰ πολλὰς  πείρας, καὶ τότε ἐφανερώθη  ὁ λόγος τοῦ θεοῦ καὶ ἡ χρῖσις ἡ διὰ τοῦ προφήτου αὐτῷ γενομένη βεβαία καὶ ἀληθὴς ἀπεδείχθη.
 
{{Hnum|}}
 
18-2-4 Ὁμοίως καὶ  περὶ  Μωϋσέως.
 
{{Hnum|}}
 
ὁ  θεὸς  τοῦτον  προγνοὺς  καὶ  προορίσας καὶ  προευτρεπίσας  εἰς ἡγούμενον καὶ λυτρωτὴν τοῦ λαοῦ, υἱὸν ἐποίησε γενέσθαι τῆς θυγατρὸς Φαραώ, καὶ εἰς πλοῦτον βασιλικὸν καὶ δόξαν καὶ τρυφὴν  ηὐξήθη πάσῃ σοφίᾳ Αἰγυπτίων παιδευθείς, καὶ γενόμενος μέγας ἠρνήσατο πάντα ἐκεῖνα, τὴν κακουχίαν καὶ τοὺς ὀνειδισμοὺς τοῦ
 
 
θεοῦ «μᾶλλον ἑλόμενος, κατὰ τὸν ἀποστολικὸν λόγον, ἢ πρόσκαιρον ἔχειν ἁμαρτίας ἀπόλαυσιν»·
 
{{Hnum|}}
 
καὶ φυγὰς Αἰγύπτου γεγονὼς πολὺν χρόνον ἐν ποιμαντικῇ διῆγεν ἐργασίᾳ ὁ εἰς τοσαύτην τρυφὴν καὶ ἀπόλαυσιν βασιλικὴν ἀνατραφείς.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ ὕστερον οὕτω δόκιμος τῷ θεῷ καὶ πιστὸς διὰ τῆς πολλῆς μακροθυμίας ἀναδειχθεὶς καὶ ἐν πολλοῖς πειρασμοῖς ὑπομείνας ἐγένετο λυτρωτὴς καὶ ἡγούμενος καὶ βασιλεὺς τοῦ λαοῦ, καὶ θεὸς τοῦ Φαραὼ ὑπὸ τοῦ θεοῦ προσηγορεύθη·
 
{{Hnum|}}
 
δι' αὐτοῦ γὰρ Αἴγυπτον ἐμάστιξε καὶ τὰ μεγάλα θαυμάσια ὁ θεὸς  δι'  αὐτοῦ  εἰς  τὸν  Φαραὼ ἐνεδείξατο  καὶ  τέλος  ἐν  θαλάσσῃ τοὺς  Αἰγυπτίους κατεπόντισεν.
 
{{Hnum|}}
 
ἰδοὺ  τὸ  τοῦ  θεοῦ  βούλημα  καὶ  ἡ  πρόθεσις  μετὰ  πόσους  χρόνους ἀπεδείχθη καὶ μετὰ πόσης δοκιμασίας καὶ θλίψεως  ἐτελειώθη.
 
{{Hnum|}}
 
18-2-5 Ὁμοίως καὶ περὶ τοῦ Ἀβραάμ.
 
{{Hnum|}}
 
πρὸ πόσων  χρόνων  ἐπηγγείλατο  αὐτῷ  ὁ θεὸς υἱὸν  χαρίζεσθαι καὶ οὐ παραυτὰ δίδωσιν αὐτόν, ἀλλὰ μεταξὺ πόσα ἔτη δοκιμασίαι καὶ πειρασμοὶ πρὸς αὐτὸν γεγόνασιν.
 
{{Hnum|}}
 
αὐτὸς δὲ μακροθύμως πάντα τὰ ἐπερχόμενα ὑπομείνας καὶ ἑαυτὸν τῇ πίστει πληροφορήσας, ὅτι ὁ ἐπαγγειλάμενος  ἀψευδὴς τυγχάνων πληρώσει τὸν ἑαυτοῦ λόγον καὶ οὕτω πιστὸς εὑρεθεὶς ἔτυχε τῆς ἐπαγγελίας.
 
{{Hnum|}}
 
18-2-6 Ὡσαύτως Νῶε  πεντακοσιοστῷ ἔτει κελευσθεὶς ὑπὸ τοῦ θεοῦ τὴν κιβωτὸν κατασκευάζεινἐπηγγειλαμένου  μὲν τότε τοῦ θεοῦ κατακλυσμὸν ἐπενεγκεῖν τῷ κόσμῳ, τῷ ἑξακοσιοστῷ δὲ ἔτει ἐπαγαγόντος ἑκατὸν ἔτη ἐμακροθύμησε πιστῶς τὴν κιβωτὸν  κατασκευάσας καὶ ἐν μηδενὶ διστάσας, εἰ ἄρα ποιεῖ  ὅπερ εἶπεν  ὁ  θεὸς ἢ οὐ ποιεῖ, ἀλλὰ  ἅπαξ τῇ πίστει πληροφορηθεὶς,  ὅτι  ὅπερ ἐλάλησεν ὁ θεός, ἀναμφιβόλως γενέσθαι δεῖ.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ οὕτω δοκίμου τῆς προαιρέσεως αὐτοῦ ἐν πίστει καὶ ὑπομονῇ καὶ μακροθυμίᾳ πολλῇ εὑρεθείσης διεσώθη μόνος μετὰ τοῦ οἴκου αὐτοῦ, τὴν ἐντολὴν  καθαρῶς φυλάξας.
 
{{Hnum|}}
 
18-2-7 Ταύτας δὲ τὰς ἀφορμὰς ἐκ τῶν γραφῶν ἠνέγκαμεν πρὸς τὸ ἀποδεῖξαι, ὅτι ἡ τῆς τοῦ θεοῦ χάριτος ἐν τοῖς ἀνθρώποις ἐνέργεια καὶ τὸ χάρισμα τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου, ὅπερ ψυχὴ πιστὴ λαμβάνειν καταξιοῦται, μετὰ πολλοῦ ἀγῶνος καὶ ὑπομονῆς καὶ πολλῆς μακροθυμίας καὶ πειρασμῶν καὶ δοκιμασιῶν γίνεται, τῆς αὐτεξουσίου προαιρέσεως διὰ πασῶν θλίψεων δοκιμαζομένης.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ ἐπὰν ἐν πᾶσι δόκιμος εὑρεθῇ καὶ ἐν μηδενὶ τῷ  πνεύματι  λυπήσῃ, ἀλλὰ τῇ χάριτι διὰ πασῶν ἐντολῶν  σύμφωνος γένηται, τότε τῆς τῶν παθῶν  ἐλευθερίας τυγχάνειν  καταξιοῦται καὶ  τῆς  υἱοθεσίας  τοῦ  ἁγίου  πνεύματος  τὴν  πλήρωσιν  λαμβάνει  καὶ  τελείως  τὸν ἁγιασμὸν ἐν πληρώματι  χάριτος κτᾶται καὶ τέλειος υἱὸς τῆς βασιλείας ἀποδείκνυται, ὥστε  τὸ  τοῦ  θεοῦ  πνευματικὸν  ἔργον  ἐν  ψυχῇ  γινόμενον  μετὰ  μακροθυμίας  καὶ εὐτονίας καὶ ὑπομονῆς καὶ προσοχῆς πολλῆς καὶ ἀγῶνος καὶ δοκιμασίας ἀποπληροῦται.
 
{{Hnum|}}
 
18-3-1 Ὥσπερ οὖν ἐν τοῖς πιστοτάτοις πατράσιν ὁ θεὸς τὰς ἐπαγγελίας  μετὰ πολλῆς δοκιμασίας  καὶ  πειρασμῶν  καὶ  μακροθυμίας  καὶ  χρόνων  οἰκονομήσας  τότε  ὅπερ ἐπηγγείλατο κατὰ τὸ βούλημα αὐτοῦ ἀπεπλήρου, πιστῶν καὶ δοκίμων καὶ ὑπομονητικῶν  καὶ  μακροθύμων  αὐτῶν  εὑρεθέντων,  οὕτω  καὶ  νῦν  εἰς  τὸν  τῶν Χριστιανῶν  ἀγῶνα  χρόνοις  πειρασθέντων  καὶ  δοκιμασθέντων  καὶ  πάσῃ  ὑπομονῇ δοκίμων  καὶ μακροθύμων καὶ πιστῶν  εὑρεθέντων  ἡ τοῦ θεοῦ ἐπαγγελία  καὶ τελεία χάρις τοῦ πνεύματος εἰς αὐτοὺς πληρωθήσεται, ἵν' ὥσπερ χάριτι οὕτω καὶ δικαιοσύνῃ τὴν ζωὴν κληρονομήσωμεν εὐδοκιμήσαντες, καὶ μετὰ τοὺς ἀγῶνας τῶν ἀνδραγαθημάτων  τοὺς στεφάνους καὶ τὰ ἐπινίκια  τῆς βασι18-3-2 λείας  δικαίως ὦμεν κομιζόμενοι.
 
{{Hnum|}}
 
διὸ  τὸ  πᾶν  τῆς  προαιρέσεως  ἡμῶν  θέλημα  θεῷ  μόνῳ  ἀνενέγκωμεν, ἑαυτοὺς  πάντοτε  αὐτῷ  ἀνατιθέντες  καὶ  τὸ  βούλημα  αὐτοῦ  μόνου,  ὅσον  ἐν  ἡμῖν δυνατόν,  ἐπιτελοῦντες.
 
{{Hnum|}}
 
οὕτω  γὰρ  ἀλλοτρίους  ἑαυτοὺς  εἰς  πάντα  τοῦ  χείρονος καταστήσαντες  καὶ  ἐν  μηδενὶ  ἑκουσίως  ἑαυτοὺς  ὑποτάξαντες  τοῖς  τοῦ  πονηροῦ θελήμασιν ἢ κοινωνίαν  ἔν τινι  μετὰ τῶν  παθῶν  ποιούμενοι,  τότε ἀληθῶς  γενναῖοι
 
 
ἀθληταὶ τοῦ Χριστοῦ ἀποδειχθησόμεθα καὶ τῆς χάριτος αὐτοῦ τὴν μετουσίαν τελείως ἑαυτοῖς κομισόμεθα καὶ τὸν ἁγιασμὸν καὶ τὴν καθαρότητα τῆς καρδίας διὰ τῆς χάριτος αὐτοῦ  κτησάμενοι  δικαίως  καὶ  χάριτι  τὴν  τοῦ  θεοῦ  βασιλείαν  κληρονομῆσαι καταξιωθῶμεν.
 
{{Hnum|}}
 
18-4-1 Ὃν τρόπον ἀνήρ τις πλούσιος καὶ ἐν πᾶσι κόσμιος βουλόμενος ἑαυτῷ  οἶκον  κατασκευάσαι,  πάσῃ  σπουδῇ  καλλωπίσας  καὶ  κοσμήσας  εὔχρηστον ἀποδείξει εἰς μονὴν καὶ κατοικητήριον  ἑαυτοῦ, οὕτως ὁ Ἀδὰμ ἀπ' ἀρχῆς ἐκτίσθη καὶ διεπλάσθη σκεῦος καθαρὸν καὶ κεκαλλωπισμένον καὶ εὔχρηστον εἰς κατοικητήριον τοῦ δεσπότου, εἰς μονὴν βασιλέως.
 
{{Hnum|}}
 
μετὰ δὲ τὴν παράβασιν «ἐπέσπειρεν ὁ ἐχθρὸς ζιζάνια» καὶ δένδρον πικρὸν ἐφύτευσεν ἐκεῖ.
 
{{Hnum|}}
 
18-4-2 Καὶ ὥσπερ βασιλεὺς τὰς ὑποκειμένας αὐτῷ πόλεις  δι'  ἀρχόντων  καὶ  διοικητῶν  πάντοτε  ἐπισκεπτόμενος,  ἡνίκα  δεῖ  καὶ  αὐτὸς ἐφίσταται καὶ μάλιστα ἐν ἐφόδῳ πολεμίωνπάντα  γὰρ τὸν λαὸν τότε συμπαραλαμβάνει, οὕτως  ἀπ'  ἀρχῆς  τοῦ  ἀνθρώπου  εἰς  ἐρημίαν  καὶ  ἀκαταστασίαν  ἐμπεσόντος  διὰ πρεσβυτέρων καὶ  πατριαρχῶν  καὶ  προφητῶν  καὶ  νόμου  ὁ θεὸς πάντοτε  ἐπισκοπὴν ἐποίει τοῦ ἰδίου ἔργου, ἔσχατον δὲ καὶ αὐτὸς ὁ βασιλεὺς παραγέγονε, δύναμις θεῖα κατὰ τῆς ὑπεναντίας  δυνάμεως, παρεμβολὴ ἀγγέλων  κατὰ τῆς παρατάξεως τῶν  δαιμόνων.
 
{{Hnum|}}
 
γεννᾶται  γὰρ  ἐκ  γυναικὸς  παρθένου,  ὅπως  τὴν  καταπεσοῦσαν  ψυχὴν  διεγείρας ἀνασκευάσῃ  καὶ  ἀνακαινίσῃ,  καὶ  ποιήσῃ  τέκνα  ἄνωθεν  διὰ  πνεύματος  ἁγίου προελθόντα.
 
{{Hnum|}}
 
18-4-3 Τοῦτο γάρ ἐστι τὸ θαυμαστὸν ἔργον τῆς θεότητος, ὅτι τὸν ἄσαρκον διὰ σαρκὸς καὶ αἵματος ἐθανάτωσεν.
 
{{Hnum|}}
 
ἐπεὶ τίς ἦν κόπος ἐν πνεύματι αὐτὸν ἀναιρεθῆναι καὶ χωρὶς σαρκὸς θανατωθῆναι; ὅμως εὐδόκησεν ἐν σαρκὶ ὢν καὶ ὡς εὐτελὴς ἄνθρωπος ἀτιμασθῆναι καὶ παθεῖν  καὶ «διὰ τοῦ θανάτου καταργῆσαι τὸν τὸ κράτος ἔχοντα τοῦ θανάτου, τοῦτ' ἔστιν τὸν διάβολον».
 
{{Hnum|}}
 
18-4-4 Ὁ ἥλιος ὅλον τὸν κύκλον ἐν οὐρανῷ ἔχων ὅλος  εἰς τὴν γῆν νένευκε διακονῶν  τοῖς ἐν γῇ καὶ τὰς ἀκτῖνας πανταχοῦ  ἐκπέμπων καταλάμπει πάντα, καὶ ἐὰν θελήσῃς ἀτενίσαι τῷ κύκλῳ, πληροῦσαι τοῦ φωτὸς αὐτοῦ, οὕτω καὶ ὁ κύριος τὸν Ἀδὰμ ἐκ τοῦ ἡμετέρου γένους λαβὼν ἀνήνεγκεν  ἐν ὑψηλῷ ἐν δεξιᾷ τοῦ πατρός, ὅλον δὲ τὸν νοῦν κάτω ἔχειν ἐποίησε πρὸς τοὺς ὁμογενεῖς, καὶ ὅσοι ἀτενίζουσιν αὐτῷ καὶ ὅλον πέμπουσι τὸν νοῦν πρὸς αὐτόν, πληροῦνται τῆς ἐνεργείας τοῦ πυρὸς τοῦ ἁγίου πνεύματος καὶ τοῦ φωτὸς αὐτοῦ.
 
{{Hnum|}}
 
18-4-5 Καὶ ὥσπερ τὰ νέφη ὄμβρον βαστάζοντα καὶ διυγραίνοντα  καὶ ἐν ὕψει κρεμάμενα τῇ κάτω οὔσῃ διακονεῖ γῇ καὶ τὰ ἐν αὐτῇ φυτὰ διεγείρει καὶ ἀναχλοάζει, οὕτω τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐκ τοῦ ὑετοῦ τοῦ θείου αὐτοῦ ὄμβρουγῆ  γάρ ἐστι  τοῦ  θεοῦ  ἡ ψυχή,  καὶ  οὕτω  θάλλουσα  ἀναζωπυρεῖ,  τῶν λογισμῶν βοηθουμένων καὶ ἐνδυναμουμένων.
 
{{Hnum|}}
 
18-4-6 Καὶ ὥσπερ ἔρεα βαφεῖσα ἀλλάσσει τῆς χροίας τὴν φύσιν, οὕτως ἡ ψυχὴ  βαφεῖσα ἀλλάσσεται καὶ μεταβάλλεται  ἐκ τῆς ἀρχαίας  φύσεως  ἀνατρέχουσα  καὶ ἀναδυομένη  εἰς τὴν  τοῦ ἁγίου  φωτὸς  καὶ πυρὸς φύσιν.
 
{{Hnum|}}
 
18-4-7 Καὶ ὥσπερ ξύλον εἰς πῦρ βληθὲν ὅλον πῦρ γίνεται  καὶ  κατακαίει τοὺς πλησιάζοντας  ἢ  καὶ  ἁπτομένους,  οὕτω  τὰ  πνεύματα  τῆς  πονηρίας  ἐπερχόμενα  τῇ πνευματοφόρῳ  ψυχῇ κατακαίονται.
 
{{Hnum|}}
 
18-4-8 ∆ιὰ γὰρ τοῦ παρακλήτου μεταβέβληται τὴν φύσιν καὶ ἔστησε τὰς ἐν αὐτῇ πηγαζούσας καὶ ῥεούσας τοῦ θανάτου ὁρμάς, ὡς καὶ τῆς αἱμορροούσης «ἡ τοῦ αἵματος πηγὴ» διὰ τῆς τοῦ θεοῦ δυνάμεως «ἐξηράνθη».
 
{{Hnum|}}
 
18-4-9 Οἱ ἔμποροι μετὰ τὸ τῆς οἰκίας ἀποστῆναι καὶ ἐν  ἀλλοδαπῇ  διατρίψαι  καὶ αὐξῆσαι τὴν οὐσίαν, ἐὰν  συληθῶσιν  ὑπὸ  λῃστῶν  ἐν  μέσῃ τῇ  ὁδῷ, μάτην  τὸν  τοσούτου χρόνου ὑπέστησαν κάματον μηδὲν ἔχοντες ἐν χερσί, καὶ ὁ οἰκίαν οἰκοδομῶν ἑαυτῷ  μετὰ  τὸ τελέσαι ἐὰν ἀποθάνῃ καὶ μὴ καταμείνῃ, οὐδὲν ὠφελήθη ἐκ τῶν πολλῶν πόνων·
 
{{Hnum|}}
 
καὶ οἱ τὴν τῶν  Χριστιανῶν ὁδὸν τρέχοντες  ἐὰν μὴ ἕως τέλους ἐμμείνωσιν  ἐν τῇ ὁδῷ τῆς δικαιοσύνης, οὐδὲν ἐκ τοῦ προλαβόντος κόπου ὠφελήθησαν.
 
{{Hnum|}}
 
18-4-10 Καὶ ναῦς ἕως ἐστὶν
 
 
ἐν θαλάσσῃ, καίτοι αἰσίων ἀνέμων κινούντων  αὐτὴν ὑπὸ φόβον ἐστί, μήποτε πρὸ τοῦ λιμένος  ἐναντίων διεγερθέντων  ἀνέμων  ὑποβρύχιος γένηται·
 
{{Hnum|}}
 
καὶ ἡ ψυχὴ  μετὰ τὴν παρακοὴν μέση δύο πνευμάτων  ἐγένετο, ἀγαθοῦ καὶ πονηροῦ, καὶ ἐπεισελθούσης τῆς παλαιᾶς ζύμης τῆς ἁμαρτίας ἐκ δύο πνευμάτων λοιπὸν ἀνέρχονται οἱ λογισμοὶ ἐπὶ τὴν καρδίαν.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ εἰσὶν ἐκεῖ καὶ ξένοι τῆς φύσεως λογισμοί, διὰ τοῦτο ὁ συνετὸς διακρίνων τὰ βλάπτοντα ἀπὸ τῶν ὠφελούντων τὰ μὲν ὡς ἐχθρὰ καταδικάζει καὶ ἐξορίζει, τὰ δὲ ὡς φίλα  σεμνύνει  καὶ  διακατέχει.
 
{{Hnum|}}
 
18-4-11 Οἱ  δὲ  λόγῳ  τὸν  Χριστιανισμὸν  ἐκμαθεῖν σπεύδοντες ἐοίκασι τυφλοῖς καὶ χωλεύουσι καὶ παντάπασιν ἠχρειωμένοις ἀνδράσι τοῖς ἐπὶ τῶν κλινῶν  κατακειμένοις καὶ μηδὲν ἕτερον ποιεῖν δυναμένοις  ἢ μόνον λαλεῖν.
 
{{Hnum|}}
 
οὕτω  γὰρ  καὶ  αὐτοὶ  τυφλωθέντες  καὶ  χωλεύοντες  καὶ  ἀσθενοῦντες  κατὰ  τὸν  ἔσω ἄνθρωπον  ἐν  τῷ  λαλεῖν  μόνον  σπεύδουσι,  μηδὲν  τὸ  συνόλον  ὠφελοῦντες  τὰς ἀσθενούσας αὐτῶν ψυχάς.
 
{{Hnum|}}
 
18-4-12 Ὡς γὰρ ὁ ἀπόστολος Πέτρος λόγῳ καὶ δυνάμει θεοῦ τὸν ἀπὸ γενετῆς χωλὸν διεγείρας καὶ ἐκθεραπεύσας ἅλλεσθαι ἐποίησεν, οὕτω καὶ νῦν ὁ αὐτὸς ζῶν λόγος οὐσιωδῶς καὶ ὑποστατικῶς ἐνεργῶν ἀνιστᾷ τὸν ἔσω ἄνθρωπον ἐκ τῆς χωλότητος εἰς τὸ ἐξάλλεσθαι εἰς τὸν ἀέρα τὸν θεϊκόν.
 
{{Hnum|}}
 
18-4-13 Ἡ σοφία τοῦ κόσμου, ἣν μανθάνουσιν οἱ ἄνθρωποι, ἀφανὴς τίς ἐστι καὶ ἀνυπόστατος, καὶ ὅμως ὥσπερ φύσις τις παραμένει προσοικειουμένη τῇ ψυχῇ·
 
{{Hnum|}}
 
πόλλῳ μᾶλλον οἱ σοφισθέντες τῇ τοῦ θεοῦ σοφίᾳ καὶ ὁδηγούμενοι ὑπ' αὐτῆς παράμονον ἔχουσι τὴν παιδείαν καὶ τὴν γνῶσιν εἰς αἰῶνα αἰῶνος.
 
{{Hnum|}}
 
18-4-14 Οἱ ἄνθρωποι  τοὺς ἑαυτῶν  φίλους  ὁρῶντες ἐν τοῖς ἰδίοις  οἴκοις τῆς ἀγάπης  τὰ  σύμβολα,  τὴν  ἐν  τραπέζαις  τιμὴν  ἐπιδείκνυνται    οἱ  Χριστιανοὶ  δὲ ἐπισκεπτόμενοι  τοὺς  ἑαυτῶν  ἑταίρους  εὐωχεῖν  ὀφείλουσι  τὴν  ἐπουράνιον  αὐτοῖς παρατιθέντες τράπεζαν καὶ ταύτην μυρίοις καὶ πολυτελέσι κοσμήσαντες ἐδέσμασι τοῖς λόγοις τοῦ πνεύματος, ἀφ' ὧν εὐφραίνεται ἡ ψυχὴ καὶ μανθάνει, πῶς δύναται ἀπὸ τοῦ ἀγαθοῦ ἀμετάθετος εἶναι ὡς στύλος ἰσχυρὸς βαστάζων βάρη οἴκου.
 
{{Hnum|}}
 
18-4-15 Ὥσπερ δὲ πατὴρ ἔχων υἱὸν ἀγαπώμενον  δώσει αὐτῷ μαργαρίτας ἢ ἐνδύματα λαμπρὰ καὶ διδοὺς ἀπειλητικοῖς  χρήσεται λόγοις  ὑπὲρ  τῆς  τῶν  δοθέντων  ἀσφαλείας  καὶ περιποιήσεως μήποτε καταφρονήσας ἀπολέσῃ.
 
{{Hnum|}}
 
ἢ ὥσπερ οἱ παιδαγωγοὶ καὶ οἱ διδάσκαλοι ἐκπαιδεύοντες τοὺς ἑαυτῶν μαθητὰς τὸν ἱμάντα προβάλλονται καὶ φόβῳ τῆς μάστιγος σπουδαιότερον προσέχειν τοῖς μαθήμασι ἀναγκάζουσιν, οὕτως ὁ θεὸς τοὺς ἐκλεκτοὺς αὐτοῦ  παιδεύει  διαφόρως  κατ'  οἰκονομίαν  ἐπιφέρων  αὐτοῖς  τὰς  θλίψεις  καὶ προβάλλεται τὴν ἐναντίαν  δύναμιν  ἄντικρυς τῶν λαμβανόντων  τὴν χάριν αὐτοῦ καὶ ἀναγεννωμένων  ὑπὸ  τοῦ  πνεύματος  αὐτοῦ.
 
{{Hnum|}}
 
γυμναζόμενοι  γὰρ  ἐν  τοῖς  πειρασμοῖς κατορθοῦσι  τὴν  ὑπομονὴν  καὶ  ἀκριβῶς  διακατέχουσιν  ἐν  ἀσφαλείᾳ  τὰ  παρὰ  θεοῦ δοθέντα·
 
{{Hnum|}}
 
ἡ γὰρ ἀνθρωπίνη  φύσις καθαρεύουσα ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας ἐπαίρεται.
 
{{Hnum|}}
 
διὰ τοῦτο λέγει καὶ ὁ θεοφόρος Παῦλος τὸ πνεῦμα τὸ παράκλητον λαβὼν «ἐδόθη μοι σκόλοψ τῇ σαρκί, ἄγγελος σατᾶν, ἵνα με κολαφίζῃ, ἵνα μὴ  ὑπεραίρωμαι» ἐν ταῖς ἀποκαλύψεσιν
 
«ὑπὲρ τούτου τρὶς τὸν κύριον παρεκάλεσα, ἵνα ἀποστῇ ἀπ' ἐμοῦ» λαμβάνει γὰρ κατὰ καιρούς τινας  ἐξουσίαν ὁ πονηρὸς κατὰ τῶν  ἐν θεῷ τελειουμένων  τοῦ θεοῦ τοῦτο παραχωροῦντος κατ' οἰκονομίαν πρὸς τὸ πλήσσειν καὶ κακοῦν διὰ τῶν ἔξωθεν τὸ σῶμα.
 
{{Hnum|}}
 
ἔσωθεν δὲ οὐκέτι ἔχει νομὴν οὐδὲ δύναται εἰσελθὼν ἀδικῆσαι τὴν ψυχήν, ἐπειδὴ ἐν τῇ θεότητι αὐλίζεται ὁ ἔσω ἄνθρωπος περιτειχισθεὶς ὑπὸ τῆς χάριτος·
 
{{Hnum|}}
 
ὥστε εἰ μὴ παρῆν ἡ τοῦ  σώματος  ἀσθένεια  καὶ  ὁ  σκόλοψ  ὁ  τοιοῦτος,  οὐκ  ἂν  ἔλεγεν  ἑαυτὸν  φύσεως ἀνθρωπίνης  εἶναι.
 
{{Hnum|}}
 
ἵνα οὖν γνοὺς τὴν ἑαυτοῦ ἀσθένειαν παρακαλέσῃ τὸν θεόν, ταύτην οὕτως ἔχειν  παρεχωρήθη·
 
{{Hnum|}}
 
ἴσως γὰρ λογισάμενος, ὅτι θεός εἰμι τὸν κόσμον ὅλον ἂν ἔκρινε καὶ  ἐξουδένωσεν.
 
{{Hnum|}}
 
18-4-16 Ὥσπερ δὲ λύκος ἢ λέων  ἐπερχόμενος  προβάτοις ἐν
 
 
ἀσφαλείᾳ  οὖσι  καὶ  ἐν  σκέπῃ ἀσφαλεῖ  καὶ  ἀνεπιβουλεύτῳ    κατακεκλεισμένοις καταγελᾶται, μὴ δυνάμενος ἐπιπηδῆσαι ἢ διαρρῆξαι, καὶ πάλιν τὰ πρόβατα ἔνδον ὄντα καὶ τῷ  περικειμένῳ  τείχει  θαρροῦντα οὐ παντελῶς  ἄφοβά εἰσιν, ἀλλὰ  τρόπον τινὰ ἐπτυρμένα  ὁρῶνται  διὰ  τὴν  παρουσίαν  τοῦ  θηρίου,  καίτοι  εἰδότα  ἀκριβῶς,  ὅτι  οὐ κυριεύσει αὐτῶν  οὐδὲ εἰσελεύσεται εἰς  τὴν  αὐλὴν  ὁ λύκος.
 
{{Hnum|}}
 
ἢ ὥσπερ πόλις τειχήρης ἀκαταγώνιστος,  ἔχουσα  ἔνδον  ἀποκειμένην  τῶν  ἀναγκαίων  τὴν  αὐτάρκειαν  καὶ πολιορκουμένη, ἔνδον ἀποκεκλεισμένη ἐν πολλῇ πεποιθήσει καὶ  ἀμεριμνίᾳ ἐστί, καὶ ὅμως οἱ στρατιῶται φόβον ἔχουσικαίτοι θαρροῦντες τῷ τείχει καὶ τοῖς  ἀποκειμέναις τροφαῖς, διὰ τοῦτο καθωπλισμένοι  ἀπὸ τῶν τειχῶν  κατασκοπεύουσι τοὺς πολεμίους, μήποτε ἐπελθόντες μηχαναῖς τισι κατὰ τῆς πόλεως χρήσωνται.
 
{{Hnum|}}
 
οὕτως ἦν τὰ κατὰ τοὺς ἀποστόλους.
 
{{Hnum|}}
 
πόλεις  γὰρ  καὶ  αὐτοὶ  ὑπὸ  τοῦ  θεοῦ  προσηγορεύθησαν, τετειχισμένοι πανταχόθεν  τείχει ἀσφαλεῖ,  τῷ  ἁγίῳ πνεύματι  τοῦ θεοῦ, καὶ ἔνδον γέμοντες παντὸς εἴδους ἀγαθοῦ, ἐνδυμάτων  καὶ θησαυρῶν  ἀεννάων,  καὶ ὅμως ἐν τούτοις ὄντες εἶχον ἔνδον τὸν φόβον, οὐχ ὅπως μὴ πέσωσι τῆς ὁδοῦ τῆς ζωῆς, ἀλλ' ἵνα μή τινες βάσκανοι ἢ μισόκαλοι διὰ τὸν ἐν χερσὶ πλοῦτον ἐπελθόντες  θλίψωσιν  αὐτούς.
 
{{Hnum|}}
 
ἐν ἀγαλλιάσει οὖν εἶχον τὸν φόβον συντηροῦντες τὰ δοθέντα αὐτοῖς ἀπὸ τοῦ θεοῦ.
 
{{Hnum|}}
 
ἐπεὶ καὶ ὁ ψαλμωδὸς λέγει·
 
{{Hnum|}}
 
«δουλεύσατε  τῷ  κυρίῳ  ἐν  φόβῳ  καὶ  ἀγαλλιᾶσθε  αὐτῷ  ἐν  τρόμῳ».
 
{{Hnum|}}
 
ὁ  δὲ ἀπόστολος·
 
{{Hnum|}}
 
«ἔξωθεν  φόβοι,  ἔσωθεν  μάχαι».
 
{{Hnum|}}
 
αἱ  δὲ  μάχαι  δύο  ἔχουσι τρόπους  ἢ  δι' ἀνθρώπων  ἐπολεμοῦντο ὑβριζόμενοι, διωκόμενοι, ἢ δυνάμεις τινὲς κατὰ καιροὺς τοῦ πονηροῦ παρεχωροῦντο προσελθεῖν  ἔξωθεν τῷ σώματι αὐτῶν  τρόπῳ τινὶ  τῆς αὐτῆς ὑποθέσεως.
 
{{Hnum|}}
 
18-5-1 Ἐρώτησις.
 
{{Hnum|}}
 
∆ύναται ἁμαρτία οἰκεῖν  εἰς τὸν  ἄνθρωπον  καὶ πνεῦμα ἅγιον καὶ συμφωνεῖν μετ' ἀλλήλων; Ἀπόκρισις.
 
{{Hnum|}}
 
Ἐν ἑνὶ αἰῶνι καὶ κόσμῳ δύο εἰσὶ φύσεις τὸ ἴδιον ἔργον ἐργαζόμεναι καὶ οὐ συμφωνοῦσιν ἀλλήλαις εἰς τὴν ἐνέργειαν.
 
{{Hnum|}}
 
οἷον ἔστιν ἥλιος  λάμπων  εἰς  τὴν  ὑπ'  οὐρανὸν  καὶ  ἔστιν  ἄνεμος  πνέων  καὶ  οὔτε  ὁ  ἥλιος μεταλαμβάνει τι ἐκ τῆς αὔρας καὶ τῆς ψυχρίας τοῦ ἀνέμουφύσεως γάρ ἐστι θερμῆς, οὔτε πάλιν ὁ ἄνεμος ἐκ τῆς θέρμης τοῦ ἡλίου μεταλαμβάνει, ἀλλὰ ἑκάτερον αὐτῶν μένει ἐν τῇ ἰδίᾳ ὑποστάσει.
 
{{Hnum|}}
 
οὕτως εἰσι καὶ αἱ ψυχαὶ αἱ γευσάμεναι τῆς χάριτος τοῦ θεοῦ, μηδέπω δὲ φθάσασαι εἰς τέλειον  μέτρον.
 
{{Hnum|}}
 
νῦν  γὰρ ἐνεργεῖ ἐν αὐταῖς  τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον καὶ ἀναπαύει, ἐν ἄλλῃ δὲ ὥρᾳ ἐνεργοῦσιν οἱ ἄνεμοι τῆς πονηρίας, καὶ ἀμφότερα ἐν τῇ ἰδίᾳ ἐργασίᾳ μένει, καὶ οὔτε τὸ ἀκάθαρτον πνεῦμα μετέχει ἐκ τῆς καθαρότητος τοῦ ἁγιασμοῦ οὔτε τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐκ 18-5-2 τῆς ῥυπαρίας τοῦ σκότους μεταλαμβάνει.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ καθάπερ ἐν τῷ τοῦ ἔαρος καιρῷ πολλαὶ μεταβολαὶ καὶ ἀλλαγαὶ γίνονται  τοῦ ἀέρος, ποτὲ γὰρ σκέπεται  ὁ  οὐρανὸς  ὑπὸ  νεφῶν  ὅλος  καὶ  ἔσω  ὢν  καὶ  καλυπτόμενος  ὁ  ἥλιος  οὐκ ἀλλοιοῦται  οὔτε ἀδικεῖταί τι ἐκ τῆς ἐπικειμένης  ἀχλύος οὔτε μὴν ὁ οὐρανὸς ἀπόλλει τὴν οἰκείαν εὐπρέπειαν, ἀλλ' ἐν τῷ καιρῷ τῆς διαλύσεως τῶν νεφῶν ὁρᾶται ὁ οὐρανὸς τὴν ἰδίαν λαμπρότητα ἀποσῴζων καὶ ὁ ἥλιος ἐν τῇ ἰδίᾳ μένων  φύσει καὶ ἀκωλύτως ἐκπέμπων  τὰς λαμπρὰς ἀκτῖνας·
 
{{Hnum|}}
 
οὕτω καὶ οἱ ἔτι νηπιάζοντες.
 
{{Hnum|}}
 
οἱ δὲ τέλειοι  τὴν τοῦ θερινοῦ καιροῦ ἀποσῴζουσιν εἰκόνα, οὐκέτι εἰσὶ νέφη καὶ ὁμίχλαι, ἀλλὰ ὁ οὐρανὸς καὶ ὁ ἥλιος καθαρεύονται, οὕτω καὶ αὐτοὶ καθαρεύουσι τὸν νοῦν καὶ τὸν ὅλον ἄνθρωπον καί εἰσι πάντοτε ἐν φωτὶ τετελειωμένοι, μηδέν τι ῥύπου μετέχοντες ἐν τῇ ψυχῇ.
 
{{Hnum|}}
 
18-5-3
 
Ὥσπερ γὰρ ὁδοιπόρος μακρὰν ὅδον τρέχων  καὶ πολλὰς  βλέπων  βοτάνας καὶ ὄρη καὶ ποταμοὺς καὶ ζῷα καὶ πετεινὰ  ὑπ' οὐδενὸς κατέχεται πρὸς τὸ καταγώγιον  τρέχων, ἢ
 
ὥσπερ ὁ εἰς πόλιν τινὰ εἰσιὼν καὶ πρὸς τὸ ἴδιον ἐπειγόμενος ἔργον πρὸς οὐδὲν τῶν ἐν τῇ πόλει προκειμένων τρέχει οὐδὲ μετεωρίζεται διὰ τὴν τῆς προθέσεως ἀνάγκην, οὕτως οἱ τέλειοι παντελῶς  ἀμέριμνοι ὄντες οὐ κρατοῦνται  ἢ ἐμποδίζονται ὑπὸ τῆς κακίας,
 
 
ἀλλ' ἔστιν ὁ νοῦς αὐτῶν  εἰς λιμένα ἀναπαύσεως καὶ εἰς αἰῶνα  πάσης ἀπηλλαγμένον κακίας·
 
{{Hnum|}}
 
ἐκεῖ ἔχουσι τὸν σκοπὸν πάντοτε καὶ τὴν πρόθεσιν, καίτοι τῆς κακίας ἔξωθεν μὴ ἡσυχαζούσης μηδὲ ἀνιεμένης,  ἀλλὰ μετὰ πλήθους  δαιμόνων  κατὰ καιρούς τινας εἰς πολλὰς  ὁράσεις  μεταμορφουμένης  καὶ  παρισταμένης,  καὶ  ἐν  τούτῳ  δὲ  τῷ  μέρει πολεμοῦντες εὐεργετοῦσι τὴν ψυχήν.
 
{{Hnum|}}
 
ἀποκαλύπτεται γὰρ ἡ τούτων φύσις εἰς τὸν 18-5-4 σοφισθέντα  νοῦν  γνῶναι  αὐτῶν  τὰς  μεθοδείας·
 
{{Hnum|}}
 
πολυποίκιλοι  γάρ  εἰσιν.
 
{{Hnum|}}
 
ὡς  δὲ  τὰ κύματα  τῆς  θαλάσσης καὶ  τὰ  ἐν  ὄρεσι δένδρα  καὶ  αἱ  τῶν  ποταμῶν  συνεχεῖς  καὶ ἀδιάστατοι  ἐπιχύσεις  πάντα  ὑπερβαίνουσιν  ἀριθμόν,  οὕτω  καὶ  τὰ  πνεύματα  τῆς πονηρίας πάντοτε κινούμενα  πολυτρόπως καθ' ἑκάστην ὥραν πολεμεῖ, ἔτι μὴν καὶ ἡ χάρις πλουσίως καὶ διαφόρως ἐνεργεῖ ἐν τοῖς ἀνθρώποις.
 
{{Hnum|}}
 
18-5-5 Ὥσπερ γάρ τις νέος τὴν ἡλικίαν καὶ ἁδρὸς ταῖς οὐσίαις καὶ κύριος πολλῶν κτημάτων καὶ πλούσιος ταῖς αὐτοῦ ἀποθήκαις ἐναβρυνόμενος τῇ εὐδαιμονίᾳ ὑπερφυσᾶται, ἐπαιρόμενος τοῖς τῶν κολάκων ἐπαίνοις, οὕτω καὶ ἡ φύσις ἡ ἀνθρωπίνη  ὅταν εἰς ἀνάπαυσιν καὶ πλοῦτον ἐπουράνιον ἔλθῃ, ἄρχεται τυφοῦσθαι καὶ ἐπαίρεσθαι.
 
{{Hnum|}}
 
διὰ τοῦτο ἐνδίδωσι καὶ ὑποστέλλεται αὐτὴ ἡ χάρις, ὅπως παραδοθεῖσα ἡ ψυχὴ τοῖς πνεύμασι τῆς πονηρίας ταπεινωθῇ καὶ ἐπιγνῶ τὴν ἑαυτῆς ἀσθένειαν πλὴν ἐν ᾧ καιρῷ παραδίδοται ὁ ἄνθρωπος ὁ κύριος κρυπτῶς παρὼν παρακρατεῖ τὴν ψυχὴν καὶ φυλάσσει ἐπεὶ οὐκ ἂν ἠδυνήθη ὑποστῆναι 18-5-6 ὁ ἄνθρωπος τὰς μεθοδείας καὶ θλίψεις τοῦ διαβόλου.
 
{{Hnum|}}
 
οἱ γὰρ πρόσφατον ὑπὸ θεοῦ ἀναγεννώμενοι  ἔτι νηπιάζουσι καὶ ἐν νηπιότητι εἰσὶ καὶ ὥσπερ τὰ ἄρτι γεννηθέντα βρέφη πᾶσι τοῖς μέλεσιν ἀπαρτισμένα προέρχεται καὶ διὰ τὴν ἁπαλότητα καὶ σμικρότητα ἐνεργεῖν τί ἢ πράττειν οὐ δύνανταιδιὸ  καὶ πολλῆς  ἀνατροφῆς  καὶ ἐπιμελείας  δέονται  πρὸς τὸ εἰς  τελείαν αὔξησιν  ἐλθεῖν,  οὕτως  οἱ  τεχθέντες  ὑπὸ  τοῦ  ἁγίου  πνεύματος  καὶ  ὑπ'  αὐτοῦ παιδαγωγούμενοι καὶ ἀνατρεφόμενοι αὔξουσι τὴν αὔξησιν τοῦ κυρίου.
 
{{Hnum|}}
 
18-6-1 Ἐρώτησις.
 
{{Hnum|}}
 
Ἆρά γε ἀνιστάμενα τὰ σώματα τὰ ἐκ τοῦ Ἀδὰμ γυμνὰἵστανται ἀντικρὺς τῆς θεότητος ἢ ἔχουσιν  ἐνδύματα  καὶ  τρέφονται  τροφὴν  ἄλλην,  ὃν  τρόπον  ἐντεῦθεν  ἐσκέπασται ἐνδύμασι τὸ σῶμα καὶ βρώμασι  τρέφεταιἀνάγκη  γὰρ τοὺς ἐν τῷ αἰῶνι  τούτῳ ὄντας ἄνδρας καὶ γυναῖκας περιβεβλῆσθαι τὴν ἀσχημοσύνην καὶ τρέφεσθαι τὴν ἀπολλυμένην βρῶσιν;  εἰ  ἔτι  οὖν  ἀναστάντα  ἀπὸ  τῆς  γῆς  τῆς  διαλύσεως  καὶ  πρὸς  τὴν  ἀρχαίαν σύμπηξιν ἐπανελθόντα  τῶν αὐτῶν ἐπιδέονται ἢ οὔ; Ἀπόκρισις.
 
{{Hnum|}}
 
Τοῦτό μοι ἀπρεπὲς καὶ ἀλόγιστον  καταφαίνεται·
 
{{Hnum|}}
 
οἴδαμεν  γὰρ  ὅτι  πᾶσα  ἡ  τῆς  κτίσεως  «εὐπρέπεια»  καὶ ἁρμολογία  καταργεῖται  λυομένη  καὶ  οὐκέτι  ἡ  γῆ  ἐκφέρει  καρποὺς  πρὸς  τὴν  τοῦ σώματος διατροφήν, παρέρχεται δὲ καὶ ὁ οὐρανὸς σὺν παντὶ  τῷ κόσμῳ αὐτοῦ.
 
{{Hnum|}}
 
πόθεν οὖν ἔτι τροφὴ τοῖς  ἀνθρώποις  χορηγηθήσεται καὶ τὰ περιβόλαια κατασκευασθήσεται
 
18-6-2 λυομένων τῶν ὁρωμένων κατὰ τὴν τοῦ κυρίου ἀπόφασιν; ἢ δῆλον ὅτι ἕτερόν τί ἐστι παρὰ τὸ ὁρώμενον τὸ μέλλον δίδοσθαι; δεῖ γὰρ καὶ περιβεβλῆσθαι καὶ τρέφεσθαι.
 
{{Hnum|}}
 
εἰ
 
δὲ τὸ μάννα ὃ ἐδόθη τοῖς Ἰσραηλίταις ἐν τῇ ἐρήμῳ ξένον ἦν καὶ ἀλλότριον τῆς φύσεως
 
αὐτῶνγέγραπται  γὰρ ὅτι «ἄρτον ἀγγέλων  ἔφαγεν  ἄνθρωπος»,  πόσῳ μᾶλλον  ἐν  τῷ μέλλοντι αἰῶνι τροφὴν δίδωσιν ὁ θεὸς καὶ περιβόλαια τοῖς ἀνθρώποις ξένα τῆς φύσεως αὐτῶν·
 
{{Hnum|}}
 
ὅσοι  γοῦν  ἐντεῦθεν  λαμβάνουσι  «τὸν  ἀρραβῶνα  τοῦ  πνεύματος  ἐν  ταῖς καρδίαις» αὐτῶν καὶ τὸν ἐπουράνιον θησαυρὸν καὶ ὅσοι νῦν φοροῦσιν ἐνδύματα ἔνδοξα καὶ  ἐπουράνια  καὶ  ὅσοι  σπείρονται  τὴν  γῆν  τῆς  καρδίας  σπόρον  ἐπουράνιον  καὶ πνευματικόν, αὐτοὶ ἀναμφιβόλως ἀπολαύσουσι καὶ τῆς τοῦ σώματος δόξης.
 
{{Hnum|}}
 
τὸ γὰρ νῦν κρυπτόμενον  καὶ  ἐμπολιτευόμενον  τοῦ  θεοῦ  κάλλος  ἐν  τῇ  ψυχῇ  ἐν  τῇ  ἀναστάσει προκύψαν  καὶ ἐπιχυθὲν  καλύψει  καὶ δοξάσει τὸ 18-6-3 ἔξω σῶμα τῷ αἰωνίῳ  φωτί.
 
{{Hnum|}}
 
ἀνάγκη οὖν τὸν  νοῦν τίμιον ὄντα ἐντεῦθεν  εὐαγγελισθῆναι  καὶ ὑποδέξασθαι τὸ τοῦ
 
 
θεοῦ πνεῦμα, καὶ οὕτω μετὰ ταῦτα συνδοξασθῆναι καὶ τὸ σῶμα.
 
{{Hnum|}}
 
ὁ γὰρ θεὸς ἀπὸ τοῦ νῦν τὴν ψυχὴν περιβαλὼν  τῇ δόξῃ καὶ καταποθῆναι  ὑπὸ τοῦ πυρὸς αὐτοῦ ποιήσας ἐν τῷ προσδοκωμένῳ καιρῷ καὶ  τὸ  σῶμα περιβαλεῖ καὶ «σύμμορφον τῷ σώματι τῆς δόξης αὐτοῦ» ἀποδείξει, διδοὺς ἐκεῖ λοιπὸν ἀνάπαυσιν βρωμάτων καὶ ἐνδυμάτων ἐπουρανίων καὶ ἐργασίαν ἄφθαρτον  τὴν τῶν  ἀγγέλων.
 
{{Hnum|}}
 
18-6-4 Ἐν τοῖς ὁρωμένοις πράγμασιν ἴδιον ἔργον ἔχει ἡ νὺξ καὶ ἴδιον ἔργον ἡ ἡμέρα.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ τὰ μὲν τῆς νυκτὸς ἔργα πονηρά·
 
{{Hnum|}}
 
ἐν αὐτῇ γὰρ  οἱ  κακοῦργοι  τὴν  ἀνομίαν  ἐνδείκνυνται,  βοηθούμενοι  γὰρ  ὑπὸ  τοῦ  σκότους ἐπιβουλεύουσι  καὶ  κλέπτουσι,  φονεύουσι  καὶ  μοιχεύουσι  ἀδεῶς  ὑπὸ  μηδενὸς ἐλεγχόμενοι.
 
{{Hnum|}}
 
τὰ δὲ τῆς ἡμέρας ἔργα φωτεινά, ἔργα δικαιοσύνης καὶ θεοσεβείας, πάντα γὰρ τὰ ἐν φωτὶ γινόμενα «φῶς ἐστιν», ἐν τῷ θεῷ εἰργασμένα.
 
{{Hnum|}}
 
οὕτω καὶ οἱ τὴν ἀνομίαν ἐργαζόμενοι ὡς ἐν νυκτὶ νῦν μὲν λελήθασι πολλούς, ὕστερον δὲ «τὰ πάντα ἐλεγχόμενα ὑπὸ τοῦ φωτὸς φανεροῦνται».
 
{{Hnum|}}
 
οἱ γὰρ ἀπὸ τοῦ νῦν συλλαμβάνοντες σπόρον τοῦ πονηροῦ ἐν  ταῖς  καρδίαις  αὐτῶν,  τοῦ νοῦ  συναπτομένου  τοῖς  αἰσχροῖς  τοῦ  πονηροῦ  ἔργοις, λανθάνειν σπεύδουσι καὶ κρύπτειν τὰ πονηρὰ αὐτῶν ἔργα, ἀλλ' οὐ δύνανται λαθεῖν τὸν θεόν·
 
{{Hnum|}}
 
«πάντα γὰρ αὐτῷ γυμνὰ καὶ τετραχηλισμένα», «πρὸς ὃν ἡμῖν ὁ λόγος».
 
{{Hnum|}}
 
τὸ γὰρ σκότος τὸ νῦν καλύψαν  τὴν ψυχὴν  καὶ τὴν καρδίαν ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ καὶ τὸ σῶμα συγκαλύψει  καὶ  συσκιάσει·
 
{{Hnum|}}
 
κατακαλύπτεται  γὰρ  ὑπὸ  τῶν  σκοτεινῶν  κόλπων  τοῦ πονηροῦ, τὰ δὲ καλὰ ἔργα τῶν δικαίων ἐκλάμψει ὡς ὁ ἥλιος, οὐδὲ γὰρ αὐτὰ κρυβῆναι δύνανται.
 
{{Hnum|}}
 
18-6-5 ὥσπερ δὲ τὰ  κάρπιμα  ξύλα  κατὰ  τὸν  τῆς  κινήσεως  καιρὸν  ἔνδον κυοφορήσαντα τοὺς καρπούς, οὐκέτι κρύπτειν τὸ ἐμπεριεχόμενον δύνανται τοῦ καιροῦ ἑλκτικῇ τινι δυνάμει καὶ βίᾳ προφέροντος τοὺς καρποὺς εἰς βρῶσιν, καὶ ὥσπερ τὸ σῶμα τοῦ κόκκου εἰς τὴν γῆν θαπτόμενον πρῶτον ἐν τῷ ἀφανεῖ ἐν τῇ κοιλίᾳ τῆς γῆς ῥιζοῖ καὶ κυοφορεῖ καὶ οὕτως αὐξάνον καὶ πρὸς τὴν ἐπιφάνειαν  τῆς γῆς προκύπτον φανεροῦται τρεφόμενον καὶ εἰς καλάμην  ὑψούμενον  καὶ εἰς στάχυν πληρόκοκκον  ἀποδιδόμενον, καὶ ὃν τρόπον τὸ κλῆμα ἐν τῇ ἀμπέλῳ κινούμενον πρῶτον ἔνδον ἐν τῇ καρδίᾳ κυοφορεῖ καὶ οὕτως εἰς φανέρωσιν προφέρει τοὺς συλληφθέντας καρποὺς καὶ τὸν οἶνον ἐν καιρῷ ἀποδίδωσιντὸν  αὐτὸν τρόπον οἱ Χριστιανοὶ ἀπὸ τοῦ νῦν  σπαρέντες καὶ ἀπὸ τοῦ νῦν φυτευθέντες ἐν τῇ ἐπουρανίῳ ἀμπέλῳ καὶ ῥίζας γλυκυτάτας εἰς τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας πήξαντες οὐ δύνανται ἀποκρύψαι τοὺς καρπούς, ἀλλὰ τὸ ἔνδον συλληφθὲν ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς ἀναστάσεως συμπεριλήψεται τὸ σῶμα·
 
{{Hnum|}}
 
καὶ αὐτὸ εὐφραῖνον  καὶ 18-6-6 χαροποιοῦν.
 
{{Hnum|}}
 
οὕτω δὲ πάλιν καὶ τὰ τῶν ἁμαρτωλῶν ἔργα φανεροῦνται.
 
{{Hnum|}}
 
ὥσπερ δὲ σώφρων παρθένος εἰς πορνείαν ἐμπεσοῦσα καὶ  συλλαβοῦσα καὶ κρύπτειν σπεύδουσα τὴν δυσώδη αὐτῆς ἀκολασίαν οὐ δύναται λαθεῖν·
 
{{Hnum|}}
 
τὸ γὰρ  ἔμβρυον  εἰς τελείαν  σύμπηξιν ἐλθὸν  πρόεισιν ἐλέγχον τῆς τεκούσης τὴν παρανομίαν, οὕτω καὶ οἱ ἐν τῇ καρδίᾳ συλλαμβάνοντες τὴν ἁμαρτίαν καὶ γεννήσαντες τέκνα ἀνομίας οὐ δύνανται ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ἐκφυγεῖν τὸ φοβερὸν καὶ παμφάγον πῦρ, ἀλλ' αἱ ψυχαὶ καὶ τὰ σώματα αὐτῶν ὁμοῦ καταδικάζονται.
 
{{Hnum|}}
 
18-6-7 Τοῦτο ἐστὶ τὸ ζητούμενον·
 
{{Hnum|}}
 
ἀπὸ τοῦ νῦν οὖν σπουδάσωμεν εἰς τὸν ὀλίγον καιρὸν τοῦτον  καταξιωθῆναι  ὑποδέξασθαι καὶ  συλλαβεῖν  ἐν  ταῖς  καρδίαις  ἡμῶν  τὸ  ἅγιον πνεῦμα τοῦ θεοῦ, ἵνα δι' αὐτοῦ ἐν ἐκρίνῃ τῇ ἡμέρᾳ καὶ τὰ σώματα ἡμῶν ἐνδυθῇ δόξαν καὶ  ἀνάπαυσιν,  ἀποκαθιστᾷ  γὰρ  ὁ  κύριος  τοὺς  τοιούτους  εἰς  αἰῶνα  καινὸν  καὶ ἄφθαρτον, κτίζων αὐτοῖς «οὐρανὸν καινὸν καὶ γῆν καινὴν» καὶ φωστῆρας νέους, καὶ δίδωσιν αὐτοῖς τὴν ἰδίαν εἰκόνα καὶ πᾶσαν τὴν κληρονομίαν  τῆς  ἐπαγγελίας.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ οἱ τοιοῦτοι εἰσὶ λίθοι τίμιοι καὶ μαργαρῖται ἐπίλεκτοι  ἑστῶτες ἐνώπιον  τῆς θεότητος·
 
{{Hnum|}}
 
οἱ γὰρ δίκαιοι λίθοι ἐκλήθησαν τίμιοι καὶ ἀετοὶ καὶ περιστεραί.
 
{{Hnum|}}
 
ὁ δὲ ἀρχιτέκτων  Χριστὸς λύει  οἰκοδομὰς  σκότους  τῶν  πονηρῶν  διαλογισμῶν,  περὶ  ὧν  εἴρηται·
 
{{Hnum|}}
 
«λογισμοὺς
 
 
καθαιροῦντες καὶ πᾶν ὕψωμα ἐπαιρόμενον κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ θεοῦ».
 
{{Hnum|}}
 
ταῦ18-6-8 τα γὰρ εἰσιόντα ὡς ἐν ἐρήμῳ ὠρύονται ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν, ἃ καὶ καθελὼν τίθησι τὸν θεμέλιον ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν καὶ τὴν ἰδίαν πέτραν καὶ κυλίων τοὺς λοιποὺς λίθους (λέγω δὴ τοὺς τῆς φύσεως διαλογισμούς) ἀναφέρει ἕως τοῦ ἄκρου οἰκοδομήματος τῶν ὑψωμάτων τοῦ οὐρανοῦ συναρμολογῶν τῷ ἁγίῳ σώματι τοῦ Χριστοῦ καὶ συνάπτων τῇ οἰκοδομῇ τῶν ἁγίων ἀποστόλων.
 
{{Hnum|}}
 
ἐκ δύο δὲ οὐσιῶν σύγκειται ἡ θεία οἰκοδομή·
 
{{Hnum|}}
 
ἀνάγει οὖν αὐτὸς πρῶτος τὸν ἔσω ἡμῶν ἄνθρωπον εἰς τὴν οἰκοδομὴν τοῦ σώματος αὐτοῦ καὶ ἀγγέλων  καὶ πνευμάτων  ἁγίων  τετελειωμένων,  καὶ αὖθις αὐτὸς ἔσωθεν κάτεισι πρὸς τοὺς ἐπιγείους καὶ σκηνὴν ἑαυτῷ πήξας ἐνταῦθα καὶ ἐπιλεξάμενος τόπον καταμείνει.
 
{{Hnum|}}
 
18-6-9 Ὥσπερ δὲ οἱ τῆς αἰσθητῆς ὄψεως ὀφθαλμοὶ ὁρῶσι τὸν αἰσθητὸν ἥλιον, οὕτω διὰ τῶν  τῆς  ψυχῆς  ὀφθαλμῶν  ὁρῶμεν τὸ νοερὸν  φῶς  τοῦ ἡλίου τῆς δικαιοσύνης.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ
 
ὥσπερ αἱ χελιδόνες  κατὰ τὸν τοῦ χειμῶνος  καιρὸν ἀναχωρήσασαι, ὅτε οὐ δύνανται φέρειν τῶν  ἀέρων τὴν τραχύτητα καὶ τῶν πάγων τὴν σκληρότητα, ἐν τῷ τοῦ ἔαρος
 
καιρῷ ἐπανέρχονται,  ὅτε εὔδιον καὶ γαληνιῶντα  εὑρίσκουσι τὸν ἀέρα θερμαινομένης λοιπὸν  τῆς  γῆς,  ἐλθοῦσαι  δὲ  ὡς  εἰς  ἰδίους  οἴκους  εἰσίασιν  εἰς  τοὺς  οἴκους  τῶν ἀνθρώπων  καὶ ἀδεῶς εἰσπεδῶσαι καὶ καλιὰς αὐταῖς οἰκοδομήσασαι νοσσοποιοῦσι καὶ
 
ὁσῶραι λαλοῦσι ταῖς τῆς φύσεως φωναῖςοὕτω  καὶ ὁ κύριος παραγενάμενος  εἰς τοὺς οἴκους τῶν  ψυχῶν  ἡμῶν ἀναπαύεται  εἰς τὴν καλιὰν  τῆς καρδίας ἡμῶν κἀκεῖ οἰκεῖ, παρερχομένων  λοιπὸν τῶν κυμάτων  καὶ τοῦ ἀγρίου χειμῶνος  καὶ τοῦ σκότους, κἀκεῖ
 
αὐτοῦ  λάμπουσιν  αἱ  ἀκτῖνες  φωτὸς  ἡδυτάτου  γέμουσαι,  εἰρήνης  βαθείας  18-6-10 ἐπεισελθούσης τῷ τοιῷδε οἴκῳ.
 
{{Hnum|}}
 
ἐν τῷ καιρῷ τοίνυν τοῦ θέρους, ἐγγιζούσης λοιπὸν καὶ ἐγχρονιζούσης τῆς θέρμης τοῦ  ἡλίου ἡ γῆ θάλλει  κινουμένη  σὺν πᾶσι τοῖς ἐν αὐτῇ
 
καρποῖς καὶ φυτοῖς·
 
{{Hnum|}}
 
ἄμπελοί τε καὶ πάντα τὰ ξύλα τοῦ δρυμοῦ καὶ ἄρουραι δασύνονται κατασκιαζόμεναι τοῖς ἀνθηροῖς φύλλοις  καὶ κοσμούμεναι τοῖς ἄνθεσιν.
 
{{Hnum|}}
 
ἔτι μὴν καὶ τὰ ἄλογα τῶν ζῴων καρποφορεῖ ἐκ τῆς γαστρὸς προφέροντα τὰ ἔμβρυα, ὥστε εἶναι λοιπὸν
 
καινὰ σώματα ἀρνῶν  καὶ τῶν  ἄλλων  ζῴων  καὶ καρδίας ἀκάκους καὶ ἀφελεῖς  τῶν ἀρτιγενῶν παίδων καὶ πάντα δὲ σχεδὸν τὰ πρὸ βραχέως στυγνάζοντα καὶ συνεσταλμένα καὶ  ἀκίνητα  καὶ  ἄκαρπα  νῦν  μεταβέβληται  καρποφοροῦντα  καὶ  κινούμενα  καὶ
 
τρεφόμενα.
 
{{Hnum|}}
 
ἥ τε γὰρ ὑπὸ τοῦ κρύους πεπηγμένη  γῆ διαλυθεῖσα  καταλάμπεται  ταῖς ποικίλαις τῶν ποῶν βοτάναις καὶ τὰ ἔρημα ὄρη ταῖς χλοαῖς ἐνδυθέντα ἀποβάλλει τὴν ἀγριότητα καὶ πᾶσαι αἱ πηγαὶ  πλουτήσασαι τῇ προσθήκῃ τοῦ ὕδατος ἡδὺ καὶ διειδὲς
 
προχέουσι νᾶμα, σκιρτᾷ δὲ καὶ ἀγαλλιᾷ  πᾶν γένος  ζῴων  πετεινῶν  καὶ τετραπόδων συμμεταβαλλόμενα  τῷ ἡδυτάτῳ  καὶ εὐκραεῖ καιρῷ καὶ ἀφθόνως  τρεφόμενα  χαίρει.
 
{{Hnum|}}
 
18-6-11 Ταῦτα δὲ πάντα τύποι εἰσὶ τῶν νοερῶν καὶ πνευματικῶν  πραγμάτων.
 
{{Hnum|}}
 
ἀπὸ γὰρ
 
τῆς δεινῆς ἀχλύος καὶ τῶν πικρῶν ἀνέμων συνδεδεμένος καὶ πεπεδημένος καὶ ἄκαρπός ἐστιν ὁ νοῦς, καὶ πάντες οἱ λογισμοὶ δεδουλωμένοι ἐν λύπῃ εἰσὶ πολλῇ·
 
{{Hnum|}}
 
πολλοὶ γὰρ ἐκεῖ ἀνέρχονται  διαλογισμοὶ ξένοι τῆς φύσεως σου 18-6-12 καὶ ἕκαστος διαλογισμὸς ἐκ τοῦ σατανᾶ ἐστιν.
 
{{Hnum|}}
 
ἐν δὲ τῷ καιρῷ τῆς ἐπισκέψεως  τοῦ πνεύματος  τοῦ ἁγίου πολλή  τις γίνεται μεταβολὴ καὶ ἀλλαγή.
 
{{Hnum|}}
 
ἄρχεται γὰρ ὁ νοῦς ἐξανθεῖν καὶ καρποφορεῖν καρποὺς πνευματικοὺς  ἐκ τῆς  γῆς  τῆς  καρδίας,  οἱ  τρίβολοι  καὶ  οἱ  φραγμοὶ  καὶ  οἱ  πονηροὶ δαίμονες διαρρήγνυνται  ὑπὸ τῆς δυνάμεως τοῦ πνεύματος.
 
{{Hnum|}}
 
ἄρχεται δὲ αὐτὴ ἡ καρδία κινεῖσθαι καὶ συλλαμβάνειν  τὸν οὐράνιον σπόρον καὶ γεωργεῖσθαι ὑπὸ τοῦ ἀληθινοῦ γεωργοῦ  πολλῇ  γαλήνῃ  καὶ  πολλῇ  εἰρήνῃ,  καὶ  μακάριοι  οἱ  ἐπισκεφθέντες  καὶ γεωργηθέντες  ὑπὸ τοῦ ἁγίου  πνεύματος  εἰς τοὺς αἰῶνας  τῶν  αἰώνων.
 
{{Hnum|}}
 
Ἀμήν.
 
{{Hnum|}}
 
18-7-1
 
Ἐρώτησις.
 
{{Hnum|}}
 
Τί ἐστι τὸ  «κατ'  εἰκόνα  καὶ  ὁμοίωσιν»  θεοῦ; Ἀπόκρισις.
 
{{Hnum|}}
 
Ὥσπερ ὁ  θεὸς
 
 
ἀκατάληπτός ἐστι καὶ ἀπερίγραπτος, οὕτω καὶ ὁ νοῦς πανταχοῦ φέρεται καὶ ἔνθα οὐκ ἐγένετο παραγίνεται, καὶ εἰ βουληθείη ἄπεισιν εἰς τὰ ἐξώτερα καὶ εἰς τὰ κατώτερα καὶ ἀνώτερα τῆς γῆς μέρη, ὅσῳ δέ τις προκόπτει εἰς τὴν ἐπίγνωσιν τοῦ πνεύματος, τοσούτῳ μεῖζον 18-7-2 γνωρίζει τὴν ἰδίαν ὑπόστασιν.
 
{{Hnum|}}
 
ὃν τρόπον δὲ ἀνδριαντοπλάσται καὶ πάντες οἱ  χαλκουργοὶ  πρῶτον  κηροπλαστήσαντες  ἐκτύπωμα,  οὗ  βούλονται  κατασκευάσαι ζωδίου,  καθ'  ὁμοίωσιν  τοῦτο  διὰ  χαλκοῦ  μετὰ  τοῦτο  ποιοῦσιν  ἐγχέοντες  τὸν τετηγμένον  χαλκόν, οὕτως ὁ θεὸς λαβὼν «χοῦν ἀπὸ τῆς γῆς» ἐποίησε τὴν εἰκόνα τοῦ ἔξω ἀνθρώπου καὶ κατὰ τὴν ὁμοιότητα τούτου ἐποίησε τὸν ἔσω ἄνθρωπον, ὃς καλεῖται ψυχὴ  καὶ  νοῦς,  σκεῦος  τίμιον,  μόνῳ  θεῷ  καὶ  τοῖς  τελείοις  καὶ  πνευματοφόροις γνωριζόμενον  καὶ νοούμενον.
 
{{Hnum|}}
 
τιμιώτερον δέ ἐστι πάντων  τῶν κτισμάτων ἡ ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου.
 
{{Hnum|}}
 
ὁ δὲ ἔξω ἄνθρωπος γεννᾶται ὡς καὶ τὰ λοιπὰ ζῷα, ἐσθίει ἐκ τῆς γῆς, γηρᾷ, ἀποθνῄσκει.
 
{{Hnum|}}
 
ὁ δὲ ἔσω ἄνθρωπος (τουτέστιν ἡ ψυχή) «κατ'  εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν» τοῦ θεοῦ  γεγένηται  καὶ  τούτῳ  συγκρίνεται,  ἔστι  γὰρ  νύμφη  βασιλέως  καὶ  ὃν  τρόπον εὐφραίνεται νυμφίος ἐπὶ νύμφῃ, οὕτως εὐφραίνεται ἐπὶ ψυχῇ κύριος.
 
{{Hnum|}}
 
κέκληται 18-7-3 δὲ εἰς υἱοθεσίαν.
 
{{Hnum|}}
 
«ὅσοι γὰρ πνεύματι θεοῦ ἄγονται, οὗτοι υἱοὶ θεοῦ εἰσι» καὶ ἀδελφοὶ καὶ φίλοι τοῦ νυμφίου.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ ὥσπερ ἀνελθὼν  εἰς τὸ ὄρος ὁ κύριος «μετεμορφώθη» εἰς τὴν θεϊκὴν αὐτοῦ δόξαν, οὕτως αἱ ψυχαὶ ἀπὸ τοῦ νῦν φωτίζονται  καὶ συνδοξάζονται, ἐν δὲ τῇ τελευταίᾳ  ἡμέρᾳ καὶ τὰ σώματα  συνδοξαζόμενα ἐξαστράπτει.
 
{{Hnum|}}
 
λέγει γὰρ ἡ γραφή·
 
{{Hnum|}}
 
«τότε οἱ δίκαιοι ἐκλάμψουσιν ὡς ὁ ἥλιος ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ πατρὸς αὐτῶν».
 
{{Hnum|}}
 
ἄρα οὖν ἀπεντεῦθεν  ἔχουσι  τὴν  υἱοθεσίαν  καὶ  τὴν  ἀκατάλυτον  χαράν,  ἣν  χαίρουσιν  οἱ
 
Χριστιανοί·
 
{{Hnum|}}
 
οὐ γὰρ διαδέχεται  αὐτοὺς  λύπη  πάλιν.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ τὴν  μὲν  τοῦ κόσμου χαρὰν καταλαβοῦσα  θλῖψις  καταλύει,  ἡ δὲ χάρις τοῦ κυρίου συμβασιλεύειν ποιεῖ εἰς τοὺς
 
ἀπεράντους αἰῶνας.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ ἡ μὲν βασιλεία τοῦ κόσμου τούτου  καὶ τὸ κράτος τῆς γῆς ταπεινὸν καὶ ἐξουδενωμένον, ἡ δὲ τοῦ κυρίου ἀδιάλειπτος.
 
{{Hnum|}}
 
ἀποδέδεικται οὖν ὅτι ἔχει ἡ ψυχὴ  εἰκόνα  ἰδίαν,  τὰ  μέλη  τοῦ  ἔξω  ἀνθρώπου·
 
{{Hnum|}}
 
ἡμεῖς  δὲ δόξαν  ἀναπέμψωμεν  τῇ
 
μακαρίᾳ καὶ ἀθανάτῳ τριάδι πατρί τε καὶ υἱῷ καὶ ἁγίῳ πνεύματι, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας.
 
{{Hnum|}}
 
Ἀμήν.
 
{{Hnum|}}
 
19.
 
{{Hnum|}}
 
τ-1 ΛΟΓΟΣ ΙΘʹ.
 
{{Hnum|}}
 
19-1-1 Ὁ  τοῦ  θεοῦ  ἄνθρωπος  ὁ  κατ'  ἀλήθειαν  τὴν  ὁδὸν  τῆς  δικαιοσύνης διοδεύων  καὶ  ὁ  εὐπειθὴς  δοῦλος  τοῦ  κυρίου  εἰς  ἕκαστον  ἀγαθὸν  καὶ  εἰς  πᾶσαν κατάστασιν  ἀρετῆς  ἀεὶ  προκοπὴν  λαμβάνει  καὶ  κρείττων  ἑαυτοῦ  γίνεται  ὁσημέραι βελτιούμενος  καὶ εἰς  πάντα  τὰ τῆς  ἀρετῆς ἐπιτηδεύματα  θεμέλιον  κτᾶται,  οἷον  εἰς ταπεινοφροσύνην  καὶ  πραότητα  εἰς  χρηστότητα  εἰς  ὑπομονὴν  εἰς  μακροθυμίαν  εἰς ἀγάπην εἰς πίστιν εἰς ἐλπίδα εἰς σωφροσύνην εἰς ἀνδρείαν εἰς ἀγαθότητα.
 
{{Hnum|}}
 
ἕκαστον γὰρ αὐτῶν πολλὴν βαθύτητα καὶ πλατύτητα καὶ 19-1-2 λεπτότητος ἐργασίαν ἔχει.
 
{{Hnum|}}
 
ὥσπερ ἐὰν ᾖ ἐν παραδείσῳ δένδρα πολλὰ καρποφόρα τε καὶ διάφορα καὶ ἕκαστον δένδρον ἔχῃ κλάδους καὶ πάλιν οἱ κλάδοι κλῶνας  μικροὺς κάρφη τε λεπτότερα καὶ πλῆθος πολὺ φύλλων, οὕτως ἐν ἑκάστῃ τῶν ἀρετῶν πολλή τις λεπτότης ἔγκειται ἐργασίας καὶ πολλὴ βαθύτης 19-1-3 καὶ ἕκαστον ὥσπερ ἀποτέλεσμά τι τέλειον τυγχάνει.
 
{{Hnum|}}
 
πάντων δὲ τούτων κρηπὶς καὶ ἑδραίωμα καὶ τὸ ἀκρότατον, εἰς ὃ  ὀφείλει  ἡδραιῶσθαι καὶ τεθεμελιῶσθαι ἕκαστος ὁ προσερχόμενος θεῷ, ἔστιν ἡ εἰς θεὸν πεποίθησις καὶ ἡ τῆς πίστεως ἑδραιότης, ὅπερ πρὸ πάντων ἕκαστος ὁ βουλόμενος εὐαρεστῆσαι θεῷ κτήσασθαι 19-1-4 ὀφείλει καὶ ἑδραιωθῆναι  τῇ πεποιθήσει τοῦ θεοῦ.
 
{{Hnum|}}
 
οἱ γὰρ μὴ κτώμενοι  τὴν  εἰς θεὸν  πεποίθησιν
 
 
πρότερον  ἐοίκασι  τοῖς  οἰκοδομοῦσιν  οἶκον  ἄνευ  θεμελίου.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ  γὰρ  οἱ  περὶ  τοὺς Μακκαβαίους  μεγάλως  ἀθλήσαντες  καὶ  γενναιότητα  ἐνδειξάμενοι  μεγαλοψύχως  ἐν πολλοῖς πολέμοις καὶ μεγάλοις τῇ πρὸς θεὸν πίστει καὶ πεποιθήσει τοὺς ἑαυτῶν ἐχθροὺς ὑπέτασσον ἐν τῷ σωματικῷ πολέμῳ, οὓς ὑπόδειγμα λάβωμεν εἰς ἑαυτοὺς ἐν τῷ «πρὸς τὰ πνευματικὰ  τῆς πονηρίας» ἀοράτῳ πολέμῳ, ὅτι οὕτω  πρόθυμοι καὶ ἀνδρεῖοι καὶ γενναῖοι  καὶ μεγαλόψυχοι  εἶναι ὀφείλομεν  οἱ τοῦ Χριστοῦ ἀληθινοὶ πολεμισταί·
 
{{Hnum|}}
 
φησὶ γὰρ ὁ ἀπόστολος·
 
{{Hnum|}}
 
«ταῦτα δὲ τυπικῶς  συνέβαινεν ἐκείνοις, ἐγράφη δὲ πρὸς νουθεσίαν
 
19-1-5 ἡμῶν, εἰς οὓς τὰ τέλη τῶν αἰώνων  κατήντησεν».
 
{{Hnum|}}
 
ἐν ταῖς θλίψεσι τοίνυν  ταῖς διαφόροις καὶ τοῖς ποικίλοις  πειρασμοῖς, τοῖς ὑπὸ τῶν  τῆς πονηρίας πνευμάτων  ἡμῖν
 
ἐπεγειρομένοις, ὑπομονητικοὶ  τυγχάνειν  ὀφείλομεν  καὶ ἀνδρίζεσθαι καὶ μακροθυμεῖν οἱ γενναῖοι  τοῦ  Χριστοῦ ἀθληταὶ  καὶ πολεμισταί, ὅπως καὶ ἐν ταῖς παρακλήσεσι καὶ
 
δωρεαῖς τῆς χάριτος εὐχάριστοι 19-1-6 εἶναι δυνηθῶμεν.
 
{{Hnum|}}
 
ὥσπερ γὰρ ὁ φαινόμενος  τῶν ἀνθρώπων κόσμος χάριτι καὶ δικαιοσύνῃ ὑπὸ τοῦ διοικεῖται, χάριτι μὲν ἐπὶ πλήθει καὶ
 
εὐφορίᾳ καρπῶν καὶ ὑγείᾳ καὶ εὐκρασίᾳ καιρῶν καὶ πάσῃ ἀγαθῶν δόσει, δικαιοσύνῃ δὲ καὶ παιδείᾳ ἔν τε λιμοῖς καὶ λοιμοῖς καὶ θλίψεσι καὶ ἀνάγκαις, καταστροφαῖς, χαλάζαις, συμπτώσεσι καὶ  ὅσα ὑπὸ  θεοῦ  πρὸς  παιδείαν  τέτακται  διὰ  19-1-7 δικαιοσύνην  καὶ
 
ὠφέλειαν τῶν ἀνθρώπωνοὕτω  καὶ ἡ ψυχὴ ἡ βουλομένη τὸν ἄνω τῆς θεότητος κόσμον κληρονομῆσαι  ὑπὸ  τῆς  χάριτος  πολυτρόπως  διοικεῖται  καὶ  ποτὲ  μὲν  ἐν  ἀνέσει καὶ εὐφροσύνῃ τοῦ πνεύματος ἀγαλλιᾶται  καὶ τῇ τῆς χάριτος παρακλήσει ἐνευφραίνεται,
 
ποτὲ δὲ παραδίδοται παιδείᾳ καὶ πειρασμοῖς διαφόροις καὶ θλίψεσι παντοδαπαῖς  τοῦ ἐγκοσμίου πνεύματος, ἵνα γυμνασθεῖσα διὰ πάντων  καὶ δόκιμος εὑρεθεῖσα καὶ ἐν πᾶσι πειρασμοῖς  γενναίως  ὑπομένουσα  καὶ  τῆς  πρὸς  θεὸν  εὐαρεστήσεως  ἐν  μηδενὶ
 
παρεκπεμπομένη καὶ οὕτως  εὐδοκιμήσασα ἐν Χριστῷ ἀξία θεοῦ καταστῇ χάριτι  καὶ δικαιοσύνῃ τὴν αἰώνιον  ζωὴν κληρονομοῦσα.
 
{{Hnum|}}
 
19-2-1 Καὶ ὥσπερ ἐν τῷ βίῳ τούτῳ οὔτε τὸ ὅλον ἀνέσεις καὶ εὐφορίαι καὶ καρπογονίαι καὶ εἰρήνη παρὰ ἀνθρώποις τυγχάνει,
 
ἀλλὰ τῷ τῆς δικαιοσύνης ζυγῷ καὶ μέτρῳ ὁ θεὸς παιδεύει καὶ ἐλεεῖ καὶ προνοεῖται τοῦ κόσμου, οὕτω καὶ ψυχὴ ἡ τῷ ἄνω κόσμῳ γεννηθῆναι ποθοῦσα οὐ τὸ ὅλον ἐν ἀνέσει καὶ εὐφροσύνῃ καὶ χαρᾷ τοῦ  πνεύματος  γίνεται, ἀλλὰ τῷ δικαιοσύνης καὶ χάριτος ζυγῷ
 
παιδεύει 19-2-2 καὶ ἐλεεῖ καὶ οἰκονομεῖ ταύτην ὁ θεός.
 
{{Hnum|}}
 
εἰ γὰρ τὸ ὅλον ἄνεσις ἦν ἐν τῷ βίῳ παρὰ ἀνθρώποις καὶ τρυφὴ καὶ κόρος καὶ πλοῦτος ἄνευ θλίψεων  καὶ ὀδυνῶν, οὐκ ἂν  ἤνεγκαν  καὶ  ἐβάστασαν  οἱ ἄνθρωποι  καταφρονοῦντες  τοῦ θεοῦ καὶ εἰς τὰς τῆς
 
σαρκὸς ἡδονὰς ἑαυτοὺς παντελῶς ἐκδιδόντες.
 
{{Hnum|}}
 
«ἔφαγε, γάρ φησιν Ἰακὼβ καὶ ἐνεπλήσθη, ἐλιπάνθη, ἐπαχύνθη, ἐπλατύνθη, 19-2-3 καὶ ἀπελάκτισεν ὁ ἠγαπημένος».
 
{{Hnum|}}
 
οὕτω καὶ εἰς τὸ πνευματικὸν  ἀνάλαβε.
 
{{Hnum|}}
 
εἰ  τὸ  ὅλον  καὶ  ἀδιαλείπτως  ἐν  τῇ  χαρᾷ  καὶ  τῇ  ἀνέσει  καὶ
 
εὐφροσύνῃ τοῦ πνεύματος μόνον διῆγεν ἡ ψυχή, οὐκ ἂν ἑαυτὴν ἔτι ἐπεγίνωσκε καὶ τὴν γυμνασίαν δὲ καὶ ὁδὸν τῆς δικαιοσύνης ἠγνόει ἂν καὶ ὑπερῄρετο, καὶ τῇ οἰήσει μόνον
 
προέκοπτε πάντων κατεπαιρομένη καὶ οὐδ' ὡς ἄνθρωπον ἑαυτὴν ἐλογίζετο 19-2-4 εἶναι.
 
{{Hnum|}}
 
ὥς φησιν ὁ ἀπόστολος·
 
{{Hnum|}}
 
ἐν «τῇ ὑπερβολῇ τῶν  ἀποκαλύψεων»,  «ἐδόθη μοι» «ἄγγελος σατᾶν, ἵνα με κολαφίζῃ,  ἵνα  μὴ ὑπεραίρωμαι».
 
{{Hnum|}}
 
ὁρᾷς ὅτι τῷ τοιούτῳ  ἁγίῳ  ἀνδρὶ αἱ
 
θλίψεις εἰς συμφέρον ἦσαν ἔτι, ὥς φησιν ὁ αὐτός, «ἡ θλῖψις ὑπομονὴν κατεργάζεται, ἡ δὲ ὑπομονὴ δοκιμήν, ἡ δὲ δοκιμὴ ἐλπίδα·
 
{{Hnum|}}
 
ἡ δὲ ἐλπὶς οὐ καταισχύνει».
 
{{Hnum|}}
 
ὥστε αἱ θλίψεις εἰς συμφέρον καὶ εἰς τὸ  δοκιμωτέραν  τὴν ψυχὴν  ἀπεργάσασθαι τυγχάνουσιν.
 
{{Hnum|}}
 
19-3-1
 
Μόνον ἵνα αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος πάντα τὰ ἀπαντῶντα  καὶ μάλιστα τὰς θλίψεις προθύμως καὶ γενναίως φέρῃ, μηδὲν ἑαυτῷ συγγινώσκων  ῥαθυμίας ἢ ἀμελείας ἢ χαυνώσεως  ἢ μετεωρισμοῦ  τινος  ἢ  ἄλλων  τινῶν  ἑκουσίων  ἁμαρτημάτων,  ἀλλ'  ὅλος  ἐξ  ὅλου
 
 
δουλεύων  εὐαρέστως καὶ ἀναθεὶς ἑαυτὸν τῷ κυρίῳ, τὰ συμβαίνοντα  θλιβερὰ πάντα γενναίως  καὶ προθύμως ὑπομένων  φερέτω, εἰς τὴν χάριν καὶ φιλανθρωπίαν  τοῦ θεοῦ ἀποσκοπῶν πάντοτε κἀκεῖθεν  βοήθειαν ἐκδεχόμενος, ἵν'  οὕτως ἄξιος τοῦ θεοῦ κατὰ πάντα γενόμενος καταστῇ.
 
{{Hnum|}}
 
οἶδε γὰρ ὁ θεὸς πόσον ὀφείλει τις ἐν δοκιμασίᾳ καὶ παιδείᾳ καὶ πειρασμοῖς ἐλθεῖν πρὸς τὸ δοκιμώτερον αὐτὸν γενέσθαι, μόνον εἰ ὁ ἄνθρωπος τῆς ὑπομονῆς  19-3-2 ἐγκρατὴς  γένηται.
 
{{Hnum|}}
 
εἰ  γὰρ  ὀλίγης  συνέσεως  καὶ  βραχέος  λογισμοῦ ἄνθρωποι  μετέχοντες  δοκιμάζουσι καὶ διακρίνουσιν, ὅσον βάρος καὶ γόμον ἕκαστον ζῷον βαστάσαι δύναται, οἷον ἡμίονος ἢ ὄνος ἢ κάμηλος, καὶ εἰ ὁ κεραμεὺς πλάσας τὰ σκεύη οἶδεν ὅτι ἐὰν μὴ ἐν πυρὶ βληθῇ, χρήσιμα αὐτῷ οὐ γίνεται, καὶ ἐπίσταται ὅσον ἐν τῷ πυρὶ χρῆ αὐτὰ ἐαθῆναι, ἵνα ἐπιτήδεια γένηται, καὶ οὔτε ὑπὲρ τὸ δέον ἀφίησιν αὐτά, ἵνα μὴ καταφθαρῇ, οὔτε ἐλλείπει, ἵνα μὴ ἀποίητα καὶ ἄχρηστα γένηται, πόσῳ μᾶλλον ὁ θεός, ὁ ὢν ἄρρητος καὶ ἄφατος, ἡ ἀληθινὴ γνῶσις καὶ ἄπειρος σύνεσις καὶ ἀκατάληπτος σοφία, οἶδε πόσων δοκιμασιῶν καὶ θλίψεων καὶ πειρασμῶν χρῄζουσιν αἱ ψυχαὶ αἱ αὐτῷ
 
19-3-3 εὐαρεστεῖν θέλουσαι.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ μετὰ τὰς θλίψεις τοῦ πληρώματος τῆς χάριτος τυχεῖν ἀξιοῦνται  καὶ  ὁλοτελῶς  τὴν  καθαρότητα  καὶ  τὸν  ἁγιασμὸν  διὰ τῆς  κοινωνίας  τοῦ πνεύματος κτῶνται καὶ τῶν παθῶν τὴν λύτρωσιν παντελῶς  δέχονται, ὑποτεταγμένων  αὐτοῖς  λοιπὸν  τῶν  πονηρῶν  πνευμάτων,  καὶ  οὕτως  ἄμωμοι  καὶ  ἄσπιλοι  διὰ  τοῦ πνεύματος ἀπεργασθέντες τῆς τῶν οὐρανῶν βασιλείας τυχεῖν καταξιοῦνται ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας.
 
{{Hnum|}}
 
Ἀμήν.
 
{{Hnum|}}
 
20.
 
{{Hnum|}}
 
τ-1 ΛΟΓΟΣ Κʹ.
 
{{Hnum|}}
 
20-1-1 Ἐοίκασιν αἱ τῶν Χριστιανῶν ψυχαὶ ὑπὸ τοῦ πονηροῦ εἰς θλίψεις πολλὰς ἐρχόμεναι ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ εἴδει καννάβεως.
 
{{Hnum|}}
 
ὥσπερ γὰρ τὸ τῆς καννάβεως εἶδος ἐφ' ὅσον τύπτεται καὶ βασανίζεται τοσοῦτον λεπτότερον καὶ χρησιμώτερον καὶ καθαρώτερον ἀπαρτίζεται, εἰς τὸ γενέσθαι ἐξ αὐτοῦ λεπτότατα νήματα, καὶ ἐφ' ὅσον πλέον  βασανίζεται  καὶ  καταξαίνεται  πλέον  χρησιμώτερον  καθίσταται,  οὕτω  καὶ  αἱ φιλόθεοι  καὶ  φιλαλήθεις  τῶν  Χριστιανῶν ψυχαί,  ἐφ'  ὅσον εἰς  πολλὰς  θλίψεις  καὶ δοκιμασίας καὶ πειρασμοὺς ὑπὸ  τῶν  τῆς πονηρίας πνευμάτων  εἰσέρχονται, αὐταὶ δὲ ὑπομένουσι καὶ μακροθυμοῦσι, καθαρώτεραι καὶ χρησιμώτεραι καὶ δοκιμώτεραι εἰς τὸ πνευματικὸν  τῆς  λεπτότητος  τῆς  χάριτος  ἔργον  κατασκευάζονται  καὶ  τέλος  τὸν ἐπουράνιον 20-1-2 τῶν ἁγίων χῶρον οἰκεῖν καταξιοῦνται.
 
{{Hnum|}}
 
δοκιμαζομένη γὰρ ἡ ψυχὴ ἐν τοῖς πολλοῖς πειρασμοῖς καὶ ταῖς διαφόροις θλίψεσι καὶ ὑπὸ τῆς χάριτος βοηθουμένη, ὑπομένουσα μακροθύμως ἐπ' ἐλπίδι τοῦ κυρίου πᾶν τὸ τῆς κακίας εἶδος ἐξ αὐτῆς κατ' ὀλίγον μειοῖ καὶ τὸ βαρὺ τῆς συνοικούσης ἁμαρτίας φορ20-1-3 τίον ἀποτίθεται τοιούτῳ τινὶ τρόπῳ·
 
{{Hnum|}}
 
ὥσπερ ἐάν τις ὁδεύῃ ὁδὸν μακρὰν ἀπερχόμενος εἰς πόλιν τινά, βαστάζῃ δὲ μαρσίπιον μεστὸν  ἄμμου,  τὸ  δὲ  τοιοῦτον  ἔχῃ  κάτωθεν  ὀπὴν  λεπτοτάτην,  καὶ  ὅσῳ βαδίζει καθ' ὅλης τῆς ὁδοῦ ἀπορρέῃ καὶ αὐτὸς κουφίζεται, καὶ τέλος καταντήσαντος ἐν τῇ πόλει ἡ βαρυτάτη ἄμμος ἐκενώθη καὶ αὐτὸς ἠλαφρύνθη καὶ ἀνεπαύθη τελείως ἀπὸ τοῦ  βάρους  τῆς  20-1-4 ἄμμουοὕτω  καὶ  τῆς  κατ'  ἀλήθειαν  ἀγωνιζομένης  ψυχῆς διοδευούσης τὴν ὁδὸν τῆς δικαιοσύνης καὶ εἰς τὴν πόλιν τῆς βασιλείας  ἐπειγομένης, βασταζούσης δὲ  μεθ'  ἑαυτῆς  τὸ  βαρὺ φορτίον  τῆς  ἁμαρτίας  τῶν  παθῶν,  ἐφ'  ὅσον διοδεύει τὴν ὁδὸν τῶν ἀρετῶν καὶ τῷ κυρίῳ προσκολλᾶται, τοσοῦτον ἡ ἁμαρτία καὶ τὰ πάθη μειοῦνται  καὶ αὐτὴ ἡ αἴσθησις ἐλαφρότητος  καὶ πραϋπαθείας  ἐν 20-1-5 ἑαυτῇ αἰσθάνεται.
 
{{Hnum|}}
 
ἐὰν δὲ τελείως προσκολληθῇ καὶ ὁλοκλήρως καὶ τὴν ὁδὸν τῆς δικαιοσύνης
 
 
ἀμώμως καὶ καλῶς διοδεύσῃ, εἰς αὐτὴν τὴν κατάπαυσιν τοῦ πληρώματος τῆς χάριτος εἰσελθεῖν  καταξιοῦται  παντελῶς  τοῦ  βαρυτάτου  φορτίου  τῆς  ἁμαρτίας  τῶν  παθῶν λυτρωθεῖσα.
 
{{Hnum|}}
 
πρότερον δὲ διὰ πολλῶν πειρασμῶν καὶ θλίψεων διελθεῖν δεῖ, καὶ οὕτω εἰς τὴν κατάπαυσιν τοῦ πληρώματος τῆς χάριτος εἰσέρχεται, τουτέστι τῆς ἀπαθείας τυχεῖν καταξιοῦται.
 
{{Hnum|}}
 
20-2-1 Ὥσπερ γὰρ τὸ νεόπλαστον σκεῦος τῷ πυρὶ μὴ βληθὲν ἀποίητόν ἐστι τοῖς ἀνθρώποις, ἢ ὥσπερ νήπιον  βρέφος ὡς πρὸς τὰ τοῦ κόσμου  ἔργα  ἀνεπιτήδειον τυγχάνει,  οὔτε γὰρ πόλιν  οἰκοδομεῖν οὔτε φυτεῦσαι δύναται, οὐ σπόρον  καταθέσθαι οὐδὲ ἕτερόν τι ἔργον τοῦ κόσμου ἐπιτελεῖν·
 
{{Hnum|}}
 
νήπιον  γάρ ἐστιν.
 
{{Hnum|}}
 
20-2-2 οὕτω καὶ ψυχαὶ ἀπείραστοι  καὶ  μὴ  δοκιμασθεῖσαι ἐν  διαφόροις  θλίψεσιν  ὑπὸ  τῶν  πνευμάτων  τῆς πονηρίας  ἀκμὴν  νήπιαι  καὶ  ἀγύμναστοι  τυγχάνουσι  καὶ  (ὥσπερ  εἰπεῖν)  οὐδέπω χρησιμεύουσι τῇ βασιλείᾳ, ὥς φησιν ὁ μακάριος Παῦλος·
 
{{Hnum|}}
 
«εἰ δὲ χωρίς ἐστε παιδείας, ἧς μέτοχοι γεγόνασι πάντες, ἄρα νόθοι καὶ οὐχ υἱοί ἐστε».
 
{{Hnum|}}
 
ἰδού, πόσον αἱ θλίψεις  καὶ οἱ δοκιμασμοὶ καὶ οἱ πειρασμοὶ εἰς συμφέρον εἰσὶ τῷ ἀνθρώπῳ, χρήσιμον καὶ δόκιμον τὴν ψυχὴν  ἀπεργαζό20-2-3 μεναι.
 
{{Hnum|}}
 
μόνον  ἵνα  τις  προθύμως  καὶ  γενναίως  καὶ  ἀνδρείως ἑαυτὸν ἑτοιμάζῃ, φέρων ἐν ὑπομονῇ τὰ ἐπερχόμενα, καὶ ἵνα κρατήσῃ τῆς ἐλπίδος καὶ τῆς  πεποιθήσεως,  ἔχων  τὴν  προσδοκίαν  τῆς  λυτρώσεως  πάντοτε  καὶ  θαρσῶν  τῇ εὐσπλαγχνίᾳ  τοῦ  Χριστοῦ,  ὅτι  οὐκ  ἀφίησιν  εἰς  τέλος  ψυχὴν  ζητοῦσαν  αὐτὸν πειρασθῆναι  ὑπὲρ  δύναμιν,  «ἀλλὰ  ποιήσει  σὺν  τῷ  πειρασμῷ  καὶ  τὴν  ἔκβασιν  τοῦ δύνασθαι ὑπενεγκεῖν».
 
{{Hnum|}}
 
20-3-1 Ἔτι δὲ καὶ τοῦτο ἐν ἑαυτῷ κρίνει, ὅτι καὶ ἐὰν ἀποκτενεῖ με  καὶ  μυρία  ἕτερα  χείρονα  παθῶ  παραχωρηθεὶς  ὑπὸ  τοῦ  κυρίου  μου  παθεῖν  καὶ θλιβῆναι ὑπὸ τῶν τῆς πονηρίας πνευμάτων, ἐγὼ αὐτὸν οὐκ ἀφίημι.
 
{{Hnum|}}
 
πιστὸς γάρ ἐστιν, ὃς ἐξελεῖταί με ἐκ πάσης θλίψεως  «καὶ ἐκ τῶν ἀβύσσων τῆς γῆς πάλιν» ἀναγάγῃ με, καὶ οὕτως ἑαυτὸν ὅλον ἐξ ὅλου τῷ κυρίῳ ἀποδεδωκὼς καὶ εἰς τέλος ὑπομείνας ὕστερον τῆς εὐεργεσίας καὶ τῆς  ἀντιλήψεως  καὶ τῆς τῶν ἀγαθῶν  ἀνταποδόσεως πεῖραν λήψεται, καθώς φησιν ὁ κύριος·
 
{{Hnum|}}
 
«ὁ δὲ ὑπομείνας εἰς 20-3-2 τέλος, οὗτος σωθήσεται».
 
{{Hnum|}}
 
εἰ γὰρ ἐν τῷ βίῳ τούτῳ εἰς ἀξιώματα καὶ προκοπὰς οὐ δύνανται ἐλθεῖν οἱ ἄνθρωποι οὐδὲ ἀξίωμά τι μεῖζον παρὰ βασιλέως λαμβάνειν, ἐὰν μὴ πρότερον ἐν πολλῇ γυμνασίᾳ γένωνται  καὶ ἀνδραγαθήματα πολλὰ ἐπιδείξωνται εἰς πόλεμον εἰσελθόντες, πᾶσαν πολεμικὴν τέχνην μαθόντες καὶ ἐγγυμνασάμενοι καὶ πείρᾳ τὴν νίκην ἐπιδειξάμενοι καὶ τρόπαια κατὰ τῶν ἐναντίων  ἀράμενοι  καὶ  εἰς  πάντα  τῷ  βασιλεῖ  εὐδοκιμήσαντες  20-3-3  τότε  γὰρ ἀξιωμάτων  καὶ  τιμῶν  μεγάλων  βασιλικῶν  καταξιοῦνταιπόσῳ  μᾶλλον  παρὰ  τῷ ἐπουρανίῳ καὶ ἀληθινῷ βασιλεῖ τὰ ἀξιώματα τῆς χάριτος καὶ τῆς δωρεᾶς πνεύματος καὶ τὰ οὐράνια παρὰ θεοῦ δόματα οὐδεὶς καταξιοῦται εὐθὺς λαμβάνειν, ἐὰν μὴ πρότερον ἐγγυμνάζηται  διαπαντὸς  ὁ νοῦς τῇ τῶν  ἀγαθῶν  ἐννοιῶν  μελέτῃ  καὶ τῇ τῶν  ἁγίων ἐντολῶν προσοχῇ καὶ τῇ πρὸς θεὸν πεποιθήσει, καὶ οὕτω καταξιωθῇ χάριτος καὶ λάβῃ οὐράνιον  ὅπλον  (αὐτὸ  τὸ  πνεῦμα)  καὶ  ἐν  αὐτῷ  μεγάλως  εὐδοκιμήσῃ  κατὰ  τῶν πνευμάτων τῆς πονηρίας·
 
{{Hnum|}}
 
ἀγωνιζόμενος, καὶ συμφωνῶν καὶ συναινούμενος τῇ δοθείσῃ αὐτῷ παρὰ τοῦ θεοῦ χάριτι καὶ τῷ οὐρανίῳ ὅπλῳ σύμμαχος καὶ συμπολεμιστὴς κατὰ τῆς κακίας διαπαντὸς γεγονὼς καὶ τροπωσάμενος διὰ πολλῶν  πόνων καὶ ἀγώνων  καὶ δοκιμασιῶν τὸν «πρὸς τὰ πνευματικὰ τῆς πονηρίας» πόλεμον.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ ὅτε τὴν νίκην ἄρηται κατὰ  τῶν  ἐχθρῶν,  τότε  ἀξιωμάτων  θείων  καὶ  ἐπουρανίων  καὶ τιμῶν  ἐνδόξων  καὶ πνευματικῶν  παρὰ τῷ ἐπουρανίῳ  βασιλεῖ τυχεῖν  καταξιοῦται,  δυνάμενος  οὗτος καὶ ἑτέρους λοιπὸν  καταρτίζειν καὶ 20-3-4 διδάσκειν πόλεμον.
 
{{Hnum|}}
 
εἰ γὰρ ἀπὸ ἀγέλης  ἁπλῶς ἄνθρωπος κοινὸς ληφθῇ μὴ εἰδὼς πόλεμον μήτε πεῖραν ἔχων  πολεμικῶν  πραγμάτων καὶ εὐθὺς στρατηλάτης καταστῇ πάντων, γέλωτος ἄξιός ἐστι τῶν πολεμικῶν κατάρχειν
 
 
βουλόμενος  αὐτὸς πρότερον μὴ εἰδὼς πόλεμον.
 
{{Hnum|}}
 
οὕτω καὶ εἰς τὸ πνευματικὸν  ὁ τὸν λόγον  τοῦ  θεοῦ  ὑφηγούμενος  καὶ  ψυχῶν  προϊστάμενος  ἔμπειρος  κατὰ  πάντα  τῶν πνευματικῶν πραγμάτων εἶναι ὀφείλει, ἵνα ὧνπερ ὑφηγεῖται λόγων πείρᾳ τὴν ἐργασίαν ἐπιδειξάμενος  ὠφέλειαν  καὶ  βοήθειαν  δι'  ἑαυτοῦ  τοῖς  ἀκούουσιν  20-3-5 ἑκάστοτε προσάγῃ.
 
{{Hnum|}}
 
ἡ γὰρ τοῦ θεοῦ σοφία καὶ ἡ ὁδὸς τοῦ Χριστιανισμοῦ καὶ τὸ τῆς χάριτος ἔργον ἐν τῇ πιστῇ ψυχῇ καταρτιζόμενον ἐν πολλῇ τινι λεπτότητι  καὶ αὐξήσει καὶ  προκοπῇ ἐπιτελεῖται,  καὶ  ὅτε  τις  νομίσει  τετελεκέναι  τότε  ἄρξασθαι  αὐτὸν  δεῖ  ἐνδοτέρου πράγματος,  τῶν  τοῦ  πνεύματος  μυστηρίων  καὶ  προκοπῶν  πνευματικῶν  ἐν  ψυχῇ γινομένων,  καὶ πολλάκις νομίσας τελέσαι 20-3-6 πολλάκις καὶ ἄρξασθαι ἔχει.
 
{{Hnum|}}
 
εἰ γὰρ ἐν τῷ βίῳ τούτῳ ἐν τῇ κοσμικῇ σοφίᾳ ἐστίλέγω δὴ χαμαιδιδασκάλων, εἶτα γραμματικῶν, εἶτα ῥητόρων, πάλιν σοφιστῶν, τέλος φιλοσόφωνκαὶ ἐπάν τις πάντας τοὺς διδασκάλους διέλθοι ἓν τελειῶν καὶ ἑτέρου ἀρχόμενος, τότε δίκας λέγειν ἐπ' ἀρχόντων ἄρχεται εἶτα χρόνοις  ἐπευδοκιμήσας  γίνεται  κατὰ  καιροὺς  καὶ  αὐτὸς  ἄρχων,  καὶ  τότε  πάλιν συγκάθεδρον ἑαυτῷ λαμβάνει μήτι αὐτὸν τοῦ δικαίου παρέλθοι.
 
{{Hnum|}}
 
20-3-7 εἰ οὖν ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ τοσαύτη σοφίας λεπτότης καὶ προκοπὴ τυγχάνει, πόσῳ μᾶλλον ἡ ἄρρητος καὶ ἄπειρος τοῦ θεοῦ σοφία καὶ ἡ ὁδὸς τοῦ Χριστιανισμοῦ πολλήν τινα λεπτότητα καὶ πολλὰς προκοπὰς ἔχει.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ ὅσῳ τις προκόπτει, ἀρχὴν λαμβάνει ἑτέρων πραγμάτων, τῶν τοῦ  πνεύματος  μυστηρίων  καὶ  τῶν  τῆς  σοφίας  ἀποκρύφων  θησαυρῶν  ἐνδότερον γίνεται,  καὶ ὅσῳ ἐν τῇ χάριτι αὔξει καὶ προκόπτει καὶ τῇ  τοῦ θεοῦ γνώσει πλουτεῖ, τοσούτῳ καὶ τὰ τῆς κακίας «νοήματα» καὶ πανουργεύματα  ἐπιγινώσκει, ὥς  φησιν ὁ ἀπόστολος·
 
{{Hnum|}}
 
20-3-8  «οὐ  γὰρ  αὐτοῦ  τὰ  νοήματα  ἀγνοοῦμεν».
 
{{Hnum|}}
 
τηλικαύτης  τοίνυν προκειμένης  ἡμῖν  ἐλπίδος  καὶ  τοσούτων  πνευματικῶν  ἀγαθῶν  τοῖς  ἐν  ἀληθείᾳ βουλομένοις ἀγωνίζεσθαι ἡτοιμασμένων καὶ ἡμεῖς ἑαυτοὺς ὅλῃ δυνάμει ἀποδῶμεν εἰς τὴν  πρὸς θεὸν  εὐαρέστησιν,  ἵνα  τῶν  πνευματικῶν  χαρισμάτων  τυχόντες  καὶ ἐν  τῇ σοφίᾳ τοῦ θεοῦ προκόψαντες  καὶ πάντα  πειρασμὸν καὶ θλῖψιν  διὰ τῆς χάριτος τοῦ Χριστοῦ ὑπερβάντες καὶ τοῦ ἁγιασμοῦ τελείως καταξιωθέντες  τῆς αἰωνίου ζωῆς ἄξιοι γενώμεθα  ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας  τῶν  αἰώνων.
 
{{Hnum|}}
 
Ἀμήν.
 
{{Hnum|}}
 
21.
 
{{Hnum|}}
 
τ-1 ΛΟΓΟΣ ΚΑʹ.
 
{{Hnum|}}
 
21-1-1 Ἡ  τῶν  ἐπουρανίων  ἀγαθῶν  ἐρῶσα ψυχὴ  καὶ  Χριστῷ συμβασιλεῦσαι ἐλπίζουσα διὰ μεταβολῆς καὶ ἀλλοιώσεως ἐκ τῆς τῶν παθῶν κακίας εἰς τὰς τοῦ Χριστοῦ ἀρετὰς μεταβληθῆναι  ὀφείλει  καὶ ἀλλαγῆναι  τὴν προαίρεσιν καὶ ἁπαξαπλῶς τὸν διὰ τοῦ πνεύματος ἀνακαινισμὸν κτήσασθαι, ἕως ἐν σαρκί ἐστιν.
 
{{Hnum|}}
 
21-1-2 Ὥσπερ γὰρ ἐὰν ᾖ ἐν ἐρήμῳ ὄρει οἶκος μοναστηρίου Χριστιανῶν, ὅπου τὸ πρὶν λύκοι καὶ θῆρες ἄγριοι καὶ ἑρπετὰ δεινὰ ηὐλίζετο καὶ ἐνεφώλευον,  ἐπὰν οἰκοδομηθῇ καὶ ἐξημερωθῇ πᾶς ὁ τόπος, λοιπὸν  ἐκεῖ  ἀδιάλειπτοι  «ψαλμοί,  21-1-3 ὕμνοι,  ᾠδαὶ  πνευματικαί»,  εὐωχίαι  καὶ ἀγαλλίασις πρὸς κύριον γίνεται, οὕτω καὶ τῆς ψυχῆς οὔσης ἐρήμου τοῦ θεοῦ ἀπὸ τῆς παραβάσεως Ἀδὰμ καὶ ἐν ἀγριότητι παθῶν κειμένης ἐν τῇ λογικῇ τῆς καρδίας αὐτῆς γῇ θῆρες κακοὶ καὶ λύκοι δεινοὶ καὶ ἑρπετὰ  πάμπολλα πνευμάτων  πονηρίας ἐννέμονται καὶ ἐναυλίζονται καὶ ἐμφωλεύουσι, διὰ τῶν φαύλων καὶ πονηρῶν λογισμῶν τὴν 21-1-4 ἐνέργειαν δεικνύοντα, ἐπὰν δὲ ἔλθῃ ὁ ἡμερωτὴς τῶν ἀγρίων τόπων τῆς ψυχῆς καὶ τῶν νοερῶν  θηρίων  καὶ ἑρπετῶν  ὀλοθρευτής, ὁ κύριος, καὶ οἰκοδομήση τὴν  οἰκίαν  τῆς ψυχῆς ἐν  πνεύματι  καὶ ἡμερώσῃ πᾶσαν τὴν  λογικὴν  αὐτῆς  γῆν  ἐν  ταῖς  ἰδίαις  τοῦ
 
 
πνεύματος ἀρεταῖς καὶ κατασκηνώσῃ καὶ μόνην παρ' αὐτῇ ποιήσῃ, τότε ἐκεῖ εὐχαὶ καὶ προσκυνήσεις  ἐν  πνεύματι  καὶ  ἀληθείᾳ  τῷ  θεῷ  ἐπιτελοῦνται  ἀδιαλείπτως,  τότε
 
«ψαλμοί, ὕμνοι, ᾠδαὶ πνευματικαὶ»  ἐκ τῆς ψυχῆς ἀναπέμπονται  διὰ τῆς χάριτος εἰς οὐρανούς, τότε  εὐωχίαι  καὶ  ἑορτὴ ἀγγέλων  καὶ  χαρὰ ἐπουράνιος  καὶ ἀνεκλάλητος γίνεται τοῦ σκηνοβάτου Χριστοῦ ἐν τῇ ψυχῇ πνευματικῶς ἑορτάζοντος καὶ εὐφροσύνῃ, καὶ ἀγαλλιάσει  οὐρανίῳ  τὴν  διάνοιαν  εὐφραίνοντος.
 
{{Hnum|}}
 
21-1-5 Καὶ ἑτέρως δὲ τῷ αὐτῷ νοήματι χρησώμεθα.
 
{{Hnum|}}
 
ὥσπερ χρυσίον, ὃ τὸ πρὶν ἦν γῇ μεμιγμένον καὶ ὑπὸ τῶν θηρίων καὶ  ἑρπετῶν  καταπατούμενον,  ἐπὰν  ληφθῇ  καὶ  καθαρισθῇ  καὶ  διϋλισθῇ  ὑπὸ  τῶν ἐπισταμένων  τὴν  τέχνην  τῆς  καθάρσεως  τοῦ  χρυσίου,  τότε  γίνεται  στέφανος  καὶ διάδημα βασιλικὸν εἰς 21-1-6 τὴν κεφαλὴν τοῦ βασιλέως ἐπιτήδειον, οὕτω καὶ ταύτην τὴν  ψυχὴν  νῦν  ἐν  γῇ  ἁμαρτίας  μεμιγμένην  καὶ  ὑλικοῖς  καὶ  ματαίοις  λογισμοῖς συμπεπλεγμένην  καὶ ὑπὸ τῶν  θηρίων τῶν πνευμάτων  τοῦ σκότους καταπατουμένην διὰ τῆς τῶν  παθῶν  ἐνεργείας καὶ ἐν πολλῇ ὕβρει καὶ αἰσχρότητι λογισμῶν πονηρῶν τυγχάνουσαν καὶ ἐν σκότει τοῦ αἰῶνος τούτου πεφυρμένην, ὡς καὶ ἐκεῖ τῇ γῇ μέμικτο ὁ χρυσός, ἐπὰν ἔλθῃ ὁ καλὸς καὶ ἀληθινὸς  τεχνίτης  καὶ καθαριστὴς τῶν ψυχῶν ἡμῶν, λαμβάνει  καὶ  καθαρίζει  ἀπὸ  τῆς  ὕβρεως  ἐκείνης  καὶ  τοῦ  δεινοῦ  σκότους  τοῦ κεκαλυφότος  αὐτὴν καὶ καθαρὰν ἀπεργασάμενος ὥσπερ καλὸν χρυσίον στέφανον καὶ διάδημα ἐπουράνιον αὐτὴν ἑαυτῷ κατασκευάζει.
 
{{Hnum|}}
 
21-1-7 καὶ γὰρ ὁ προφήτης φησί·
 
{{Hnum|}}
 
«καὶ ἔσῃ στέφανος δόξης ἐν χειρὶ κυρίου καὶ διάδημα κάλλους ἐν χειρὶ θεοῦ σου».
 
{{Hnum|}}
 
ἰδοὺ ἐκ ποίας ὕβρεως καὶ ἀτιμίας εἰς ὁποίαν δόξαν καὶ τιμὴν μεταβάλλεται ὁ ἄνθρωπος διὰ τῆς δυνάμεως τοῦ ἁγίου πνεύματος καὶ τῆς τοῦ ἰδίου αὐτεξουσίου ὀρθῆς προαιρέσεως καὶ σπουδῆς καὶ σπουδῆς καὶ πίστεως.
 
{{Hnum|}}
 
21-1-8 εὐδόκησε γὰρ ὁ θεὸς τῇ ἑαυτοῦ ἀγαθότητι τῇ ψυχῇ κοινωνῆσαι τῆς ἑαυτοῦ βασιλείας, καὶ ἐπὰν ἐλθὼν ἐπισκέψηται τὴν ψυχὴν τὴν ἐξ ὅλης  προαιρέσεως  ἑαυτὴν  εἰς  τὴν  πνευματικὴν  εὐαρέστησιν  ἔκδοτον  ἀποδοῦσαν, μεταδίδωσιν  αὐτῇ  τοῦ  φωτὸς  τῆς  θεότητος  αὐτοῦ  διὰ  τῆς  κοινωνίας  τοῦ  ἁγίου πνεύματος, καὶ  τότε  αὔξει  καὶ  τείνει  καὶ  πλατύνει  τὸ  νοερὸν  αὐτῆς  φρόνημα  ἕως οὐρανίων  ὑψωμάτων,  καὶ αὐτὸς ἄνωθεν  κατέρχεται πρὸς αὐτὴν ἀναλαμβάνων  αὐτὴν πρὸς  ἑαυτὸν  καὶ  ἕως  οὐρανοῦ  ἐκτείνων  κἀκεῖ  μυστηρίων  ἀρρήτων  πνευματικῶν ἀπολαύειν  αὐτὴν  καταξιοῖ.
 
{{Hnum|}}
 
21-1-9  Ὢ  τῆς  ἀρρήτου  εὐδοκίας,  ὢ  τῆς  ἀνεκδιηγήτου φιλανθρωπίας,  ὢ τῆς ἀνεννοήτου ἀγάπης καὶ τῆς ἀφράστου εὐσπλαγχνίας.
 
{{Hnum|}}
 
ἐκ ποίας ἀτιμίας καὶ σμικρότητος εἰς ποίαν τιμὴν καὶ μεγαλωσύνην μετατίθησι καὶ μεταβάλλει ψυχὰς ἐν ἀληθείᾳ πιστευούσας καὶ εἰς πᾶσαν εὐαρέστησιν ἑαυτὰς ἀποδούσας.
 
{{Hnum|}}
 
21-1-10 ἡ γλυκύτης  γὰρ καὶ ἡ  ἀνάπαυσις ἡ ἐπουράνιος ἐκείνη ἀκόρεστός ἐστιν.
 
{{Hnum|}}
 
εἰ γὰρ ἐπὶ γῆς οὕτως οἱ πλούσιοι ὅσον κτῶνται  καὶ πλουτοῦσι τοσοῦτον ὥσπερ πτωχοὶ  παρ' ἑαυτοῖς εἰσιν, ἀεὶ ἐπιθυμοῦντες τὴν τῶν πλειόνων  κτῆσιν καὶ μὴ κορεννύμενοι ἐφ' οἷς ἔχουσι, καὶ ὅσῳ πλουτοῦσι τοσοῦτον ἐπιζητοῦσιν ὑπερπλουτεῖνκαὶ αὐτὸς δὲ ὁ ἐπὶ γῆς βασιλεὺς ὅσους θησαυροὺς ἔχει, καὶ ὅμως ἔτι πλείονας βούλεται καὶ ἐπιθυμεῖ, καὶ πόσου κόσμου κυριεύει καὶ οὐ κορέννυται,  ἀλλ'  ἐβούλετο πάντων  τῶν  ἐπὶ γῆς ἐθνῶν  δεσποτεύειν μόνος καὶ βούλεται 21-1-11 πάσης τῆς γῆς τοὺς θησαυροὺς τοῦ χρυσίου κεκτῆσθαικαὶ εἰ οὗτοι  οὕτως,  πόσῳ  μᾶλλον  ψυχὴ  γευσαμένη  γλυκύτητος  θεοῦ  καὶ  χρηστότητος πνεύματος αἴσθησιν δεξαμένη καὶ τῆς ἀνεκλαλήτου χαρᾶς, ἥτις ἐστὶν ὁ κύριος, μέτοχος γενηθεῖσα καὶ πλούτου οὐρανίου τοῦ φωτὸς τῆς θεότητος κοινωνήσασα καὶ θησαυρῶν σοφίας  ἀποκρύφων  θίγουσα  καὶ  οὐρανίᾳ  ἀκτῖνι  τοῦ  προσώπου  τοῦ  Χριστοῦ ἐλλαμφθεῖσα  καὶ  εἰρήνης  θεότητος  πεῖραν  λαβοῦσα  οὐκ  ἐκκαυθήσεται  ὑπὸ  τῶν τοσούτων  ἀρρήτων  ἐπουρανίων  ἀγαθῶν  καὶ  εἰς ἀκόρεστον πνευματικὴν  ἐπιθυμίαν
 
 
ἔλθῃ καὶ εἰς ἀπλήρωτον  κόρον ἔρωτος θείου καταληφθῇ,  τοσαύτης ἀγαθότητος καὶ χαρᾶς  καὶ  εἰρήνης  ἀρρήτου  θεότητος  μεταλαβοῦσα.
 
{{Hnum|}}
 
21-1-12 Ὥσπερ γὰρ  ἡ  θάλασσα πάντων  τῶν  ποταμῶν  ἐπιρρεόντων  οὐ  πληροῦται,  οὕτως  ἡ  ψυχὴ  ἡ  καταξιωθεῖσα εἰσελθεῖν εἰς τὴν εἰρήνην τῆς θεότητος τοῦ πνεύματος ὅσῳ δίδωσιν αὐτῇ ἐπουρανίων δωρεῶν χαρίσματα οὐ κορέννυται, καὶ ὅσῳ λαμβάνει ἐπιζητεῖ καὶ ὅσῳ κορέννυται, ἔτι ἐπιθυμεῖ καὶ ὅσῳ πληροῦται ἔτι λείπεται καὶ ὥσπερ ἄβυσσός τις  ἀπλήρωτος ἀπὸ τῆς πολλῆς τοῦ πνεύματος ἐπιθυμίας καὶ τοῦ οὐρανίου φίλτρου τῆς ἀκορέστου ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ καθί21-1-13 σταται.
 
{{Hnum|}}
 
ἐπὶ γῆς ἐν σαρκὶ περιπατεῖ καὶ ἐν οὐρανοῖς μετὰ τοῦ κυρίου τῇ  φρονήσει  τὴν  διατριβὴν  ἔχει.
 
{{Hnum|}}
 
τούτων  δὲ  τῶν  ἀγαθῶν  τυχεῖν  καταξιοῦνται  καὶ τηλικαύτης  προκοπῆς  αὔξησιν  ἐν  ψυχῇ  λαμβάνουσιν,  ὅσοι τῷ  ταπεινῷ  φρονήματι ἑαυτοὺς ἐκδεδώκασι καὶ ἐπάρσεως καὶ φυσιώσεως λογισμὸν ἐν ἑαυτοῖς οὐ παραδέχονται,  ἀλλ'  ἑαυτοὺς ἀναξίους ἡγοῦνται  καὶ  ἐπὶ θεοῦ καὶ ἀνθρώπων,  καὶ ὡς ἀρχὴν  ἔχοντες  πάντοτε  ἀγωνίζονται,  καὶ οὕτως  ἑαυτοὺς  ἐξουδενοῦντες  21-1-14 καὶ ταπεινοῦντες  ἐκείνων  τῶν  πνευματικῶν  ἀγαθῶν  καταξιοῦνται  τυχεῖν,  ὥς  φησιν  ὁ κύριος·
 
{{Hnum|}}
 
«ὁ ταπεινῶν  ἑαυτὸν ὑψωθήσεται καὶ ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται».
 
{{Hnum|}}
 
οἱ γὰρ ὀλίγης  τινὸς  χάριτος  μέτοχοι  γενόμενοι  καὶ  εἰς  ἔπαρσιν  καὶ  φυσίωσιν  ἑαυτοὺς ἐκδεδωκότες διὰ τὸ  νομίζειν  εἶναί τι λυποῦντες τὴν χάριν τοῦ πνεύματος καὶ οὗπερ ἔχουσιν  ἀγαθοῦ  ἀποστεροῦνται  διὰ  τὴν  ἀφροσύνην  τῆς  νηπιότητος  αὐτῶν.
 
{{Hnum|}}
 
21-1-15
 
Ζητήσωμεν τοίνυν τὸν κύριον ἔρωτι καὶ φίλτρῳ ψυχῆς ἀεὶ αὐτὸν προσδοκῶντες καὶ εἰς αὐτὸν  ἀποκρεμάμενοι καὶ αὐτὸν  ἔχειν  μόνον  ἐπιθυμοῦντες,  τὸν  τοσούτων ἀγαθῶν
 
ἐπαγγελτὴν  καὶ πληρωτὴν τοῖς πιστεύουσιν εἰς αὐτὸν 21-1-16 γινόμενον.
 
{{Hnum|}}
 
ὁ λόγος δὲ ὁ τοῦ πνεύματος ὑπὸ τῶν πνευματικῶν  λαλούμενος  οὕτως ἐστίν·
 
{{Hnum|}}
 
ὥσπερ ἐὰν ᾖ ποταμὸς
 
μέγιστος ἐν πληρώματι ὕδατος ὅσον παρέρχεται τοσοῦτον πάλιν ἔρχεται·
 
{{Hnum|}}
 
ἀνελλιπὴς γάρ ἐστιν, ἀεὶ γεννώμενος  καὶ βρύων ἐξ 21-1-17 ἀμέτρου πηγῆς ἀβύσσου.
 
{{Hnum|}}
 
τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ  οἱ  ἔχοντες  τὴν  ζῶσαν  πηγὴν  τοῦ  πνεύματος  ὅσῳ  διηγοῦνται  μυστήρια  τοῦ
 
πνεύματος τοσούτῳ πλείω εὑρίσκουσι, τῆς θεϊκῆς πηγῆς ἀναβρυούσης ἀεὶ καινότερα καὶ  ἐπουράνια  μυστήρια τοῦ  λόγου.
 
{{Hnum|}}
 
21-1-18 Παρακαλέσωμεν τοίνυν  καὶ  ἡμεῖς  τὸν κύριον  μετασχεῖν  ἐκ τῆς  πνευματικῆς  πηγῆς  τοῦ ζῶντος  ὕδατος, ὅτι  «ὁ πιὼν»  καὶ
 
λαβὼν ἐξ αὐτῆς «οὐ μὴ διψήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα» κατὰ τὸν τοῦ κυρίου λόγον, ἀλλ' ἔσται
 
«ἐν αὐτῷ  πηγὴ  ὕδατος  ζῶντος  ἁλλομένου  εἰς ζωὴν  αἰώνιον»  καὶ «ποταμοὶ ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ῥεύσουσιν 21-1-19 ὕδατος ζῶντος».
 
{{Hnum|}}
 
τοῖς οὖν ἐκ πνεύματος διηγουμένοις τὰ τοῦ πνεύματος μυστήρια καὶ ἐκ τῆς ζώσης τοῦ θεοῦ πηγῆς προφέρουσι τὸν τοῦ θεοῦ λόγον, οὕτως ὀφείλουσιν οἱ ἀκούοντες προσέχειν, ὡς ἐκ στόματος τοῦ θεοῦ τὸν λόγον ἀκούοντες καὶ ὡς πνεύματος ἁγίου κινοῦντος τὸ τῆς γλώσσης ὄργανον καὶ ὡς 21-1-20 δι' αὐτοῦ λαλοῦντος.
 
{{Hnum|}}
 
τούτων οὖν τῶν πνευματικῶν καὶ ἐπουρανίων ἀγαθῶν νῦν τυχεῖν πῶς  ἡμῖν  ἔσται, εἰ  μὴ  ἀεὶ  ἀποβλέπομεν  «εἰς  τὸν  τῆς  πίστεως  ἡμῶν  ἀρχηγὸν  καὶ τελειωτὴν  Ἰησοῦν» καὶ προσέχομεν διαπαντὸς τῇ ταπεινώσει 21-1-21 αὐτοῦ, πῶς θεὸς ὢν «ἑαυτὸν ἐκένωσεν» εἰς φύσιν ταπεινήν.
 
{{Hnum|}}
 
ἡμεῖς οὖν οἱ φύσει ὄντες ταπεινοὶ πῶς οὐκ ὀφείλομεν  ταπεινούσθαι  καὶ  ἐπιγινώσκειν  τὴν  ἑαυτῶν  φύσιν  αἰσχυνόμενοι,  ὅτι  ὁ ἔνδοξος ἄδοξος γέγονε δι' ἡμᾶς καὶ θεὸς ὢν φύσιν ταπεινὴν τὴν ἀνθρωπίνην  ἀνέλαβε καὶ πτωχὸς καὶ ταπεινὸς ἐν κόσμῳ ἀνεστράφη, ἐξουδενούμενος καὶ ὀνειδιζόμενος ὑπὸ ἀναξίων  ἀνθρώπων.
 
{{Hnum|}}
 
ἡμεῖς  οὖν  φύσει  ὄντες  ἄτιμοι  καὶ  ταπεινοὶ  καὶ  ἁμαρτημάτων γέμοντες οὐκ ὀφείλομεν 21-1-22 τὴν ἑαυτῶν φύσιν ἐπιγινώσκειν; μιμηταὶ τοίνυν αὐτοῦ γενόμενοι  τῆς  ταπεινώσεως  καὶ  πολιτείας  καὶκαθ'  ὅσον  ἐκ  τῆς  ἡμετέρας  φύσεως δυνατὸν  πιστεύοντες  καὶ  ἀγαπῶντες  αὐτὸν  ἐν  ἀληθείᾳ  καὶ  πρὸ  ὀφθαλμῶν  αὐτὸν
 
 
ἔχοντες καὶ προσδοκῶντες αὐτὸν ἐλθεῖν καὶ οἰκῆσαι ἐν ἡμῖν, τευξώμεθα ἐκείνων  ὧν ἐπηγγείλατο διδόναι «τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν», ἃ οὔτε ὀφθαλμὸς εἶδεν οὔτε οὖς ἤκουσεν οὔτε  «ἐπὶ  καρδίαν  ἀνθρώπου  ἀνέβη»,  «ἡμῖν  δὲ»  ἀποκαλύψει  «διὰ  τοῦ  πνεύματος αὐτοῦ» ἐρχόμενος καὶ μόνην ποιῶν  παρ' ἡμῖν, ἵν' ἐξ αὐτοῦ λοιπὸν μανθάνωμεν  δι' ἐνεργείας πνεύματος πᾶσαν ἀρετὴν πραΰτητος καὶ  ταπεινοφροσύνης  καὶ πίστεως καὶ ἀγάπης καὶ πᾶσαν δικαιοσύνην καὶ πλήρωσιν τῶν 21-1-23 ἐντολῶν αὐτοῦ διὰ τῆς ἰδίας χάριτος ἐν ἡμῖν  πληρώσῃ.
 
{{Hnum|}}
 
αὐτὸς γὰρ ἔφη ὅτι «ἀπ'  ἐμοῦ μάθετε, ὅτι πραός εἰμι  καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ, καὶ εὑρήσετε ἀνάπαυσιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν».
 
{{Hnum|}}
 
καὶ οὕτως ἄμωμοι καὶ ἄσπιλοι διὰ  τῆς αὐτοῦ δυνάμεως καταρτισθέντες τῆς αἰωνίου  βασιλείας τυχεῖν  ἄξιοι γενώμεθα ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων.
 
{{Hnum|}}
 
22.
 
{{Hnum|}}
 
τ-1 ΛΟΓΟΣ ΚΒʹ.
 
{{Hnum|}}
 
22-1-1 Ὁ  κύριος  ἡμῶν  Ἰησοῦς  Χριστὸς  προσευχὴν  διδάσκων  τοὺς  ἑαυτοῦ μαθητάς, παρακαλεσάντων  αὐτὸν διδάξαι αὐτοὺς προσεύχεσθαι, οὕτως ἔλεγεν αὐτοῖς·
 
{{Hnum|}}
 
«λέγετε·
 
{{Hnum|}}
 
πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς·
 
{{Hnum|}}
 
ἁγιασθήτω τὸ ὄνομά σου·
 
{{Hnum|}}
 
ἐλθέτω ἡ βασιλεία σου·
 
{{Hnum|}}
 
γενηθήτω  τὸ θέλημά σου, ὡς ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς·
 
{{Hnum|}}
 
τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον δὸς ἡμῖν σήμερον·
 
{{Hnum|}}
 
καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν».
 
{{Hnum|}}
 
τὴν εὐχὴν δὲ ταύτην ἐδίδασκεν  εὔχεσθαι  τοὺς  ἀκμὴν  ζητοῦντας  ἄφεσιν  ἐγκλημάτων.
 
{{Hnum|}}
 
22-1-2 Ὥσπερ γὰρ δοῦλος  δεσπότου  χρηστοῦ  πολλὰ  ἁμαρτήσας  καὶ  φυγών,  μετὰ  δὲ  πολὺν  χρόνον ἐπιστρέψας προαποστέλλει τῷ ἰδίῳ δεσπότῃ ἀξιώτας εἰς τὸ καταλλαγῆναι  αὐτῷ τὸν ἀγαθὸν  δεσπότην  καὶ  ἔξωθεν  τῆς  θύρας  ἕστηκεν,  οὔπω  δὲ  τὸ  πρόσωπον  αὐτοῦ κατηξιώθη θεάσασθαι, καὶ ἕως οὗ ὤργισται αὐτῷ ὁ δεσπότης, πάντες οἱ οἰκεῖοι αὐτοῦ ἐχθροὶ τυγχάνουσι, τέκνα, φίλοι γνήσιοι, συγγενεῖς, ἀλλὰ καὶ ἔξω τῆς θύρας ἱστάμενος καὶ μήπω εἰς πρόσωπον ἐλθὼν τοῦ ἰδίου δεσπότου ἤδη εἰς ἔννοιαν αὐτοῦ ἐστιν, ἐπὰν δὲ εἰς πρόσωπον τὸ ἑαυτοῦ δέξηται αὐτὸν καταλλάσσεται καὶ εἰρηνεύει αὐτῷ, καὶ λοιπὸν πάντες  συγγενεῖς, τέκνα, δοῦλοι, φίλοι  εἰρήνην  καὶ  ἀγάπην  πρὸς αὐτὸν  κέκτηνται.
 
{{Hnum|}}
 
22-1-3 τὸν  αὐτὸν  τρόπον καὶ ὁ ἄνθρωπος  ἁμαρτήσας καὶ παραβὰς τὴν  ἐντολὴν  τοῦ ἐπουρανίου καὶ ἀληθινοῦ δεσπότου καὶ φυγὰς γενόμενος τῆς ἀγαθότητος αὐτοῦ διὰ τὸ
 
προσλαβεῖν αὐτὸν ἐν τῇ ἑαυτοῦ ψυχῇ πάθη ἀτιμίας καὶ ἐπὶ τῇ πονηρίᾳ καὶ τῇ κακίᾳ τοῦ πονηροῦ  πνεύματος  διαγαγεῖν·
 
{{Hnum|}}
 
εἶτα  δὲ  ἐπιστρέφων  πρὸς τὸν  ἑαυτοῦ  δεσπότην  καὶ
 
παρακαλῶν ἄφεσιν ἁμαρτιῶν λαβεῖν καὶ τυχεῖν  πάλιν  τῆς δεσποτικῆς καὶ εἰρηνικῆς βασιλείας εἰς τὴν θύραν ἔξωθεν παραμένει, ἐπιθυμῶν  καταξιωθῆναι  ἰδεῖν τὸ χρηστὸν καὶ εἰρηνικὸν τοῦ ἀγαθοῦ δεσπότου πρόσωπον, καὶ ἕως οὗ οὐδέπω κατηλλάγη αὐτῷ ὁ
 
οὐράνιος βασιλεὺς καὶ εἰς πρόσωπον τὸ ἑαυτοῦ κατηξίωσεν ἐλθεῖν αὐτόν, ἰδοὺ πάντες ἄγγελοι καὶ ἅγιοι καὶ πᾶσαι αἱ δυνάμεις τῶν οὐρανῶν οὐκ εἰρηνεύθησαν αὐτῷ, ἀλλὰ
 
καὶ ἔξωθεν εἰς τὴν θύραν παραμένων τῆς πρὸς κύριον ζητήσεως ἤδη εἰς τὴν διάνοιαν τοῦ 22-1-4 ἀγαθοῦ καὶ χρηστοῦ οὐρανίου πατρὸς καὶ δεσπότου ἐστίν.
 
{{Hnum|}}
 
ἐπὰν δὲ καταλλαγῇ αὐτῷ  εἰς τὸ προφανὲς  καὶ  εἰσαγάγῃ ἔσω τῆς θύρας τῆς ζωῆς αὐτοῦ καὶ καταξιώσῃ
 
ὀφθῆναι τῇ ψυχῇ ἐν ἀποκαλύψει καὶ πληροφορίᾳ καὶ αὐτὴ ἡ ψυχὴ καταξιωθῇ ἰδοῦσα τὸ τοῦ φωτὸς οὐράνιον καὶ δεσποτικὸν πρόσωπον προσκυνῆσαι καὶ εἰρηνευθῆναι  αὐτῷ, τότε «χαρὰ» καὶ ἀγαλλίασις  «ἐν οὐρανῷ» «ἐνώπιον  τῶν» ἁγίων  «ἀγγέλων»  γίνεται·
 
{{Hnum|}}
 
εἰρηνεύσασα γὰρ τῷ ἑαυτῆς δεσπότῃ καὶ πᾶσι τοῖς οἰκείοις αὐτοῦ εἰρηνεύεται.
 
{{Hnum|}}
 
22-1-5 Καὶ γὰρ ὁ κύριος τῆς ψυχῆς τὴν πτῶσιν διηγούμενος παραβολὴν ἔφερε περὶ τοῦ νεωτέρου υἱοῦ τοῦ λαβόντος τὸ μέρος αὐτοῦ καὶ ἀπελθόντος εἰς ἀλλοτρίαν πατρίδα πρὸς κακοὺς
 
 
καὶ πονηροὺς δεσπότας κἀκεῖ δαπανήσαντος τὰ ὑπάρχοντα 22-1-6 αὐτῷ μετὰ πορνῶν καὶ  ζῶντος  ἀσώτως  καὶ  χοίρους  βόσκοντος.
 
{{Hnum|}}
 
ἄρτον  δὲ  ζωῆς  λέγων  ἑαυτὸν  τοὺς ἐσθίοντας τὴν σάρκα αὐτοῦ καὶ πίνοντας τὸ αἷμα αὐτοῦ ζῆν εἰς αἰῶνας ἔλεγε λέγων·
 
{{Hnum|}}
 
«ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα μένει ἐν ἐμοὶ κἀγὼ ἐν αὐτῷ».
 
{{Hnum|}}
 
καὶ πάλιν·
 
{{Hnum|}}
 
«ὁ τρώγων  τοῦτον  τὸν  ἄρτον ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα»  καί·
 
{{Hnum|}}
 
«ὁ τρώγων  με κἀκεῖνος ζήσεται δι' ἐμέ» καὶ πνεῦμα δὲ τῆς ἑαυτοῦ θεότητος δίδωσι τροφὴν καὶ ζωὴν ταῖς ἀξίαις
 
ψυχαῖς.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ 22-1-7 γὰρ οἱ τῆς εὐχαριστίας τοῦ ἄρτου κατ' ἀλήθειαν  μεταλαμβάνοντες πνεύματος ἁγίου καταξιοῦνται μέτοχοι γίνεσθαι καὶ οὕτω δύνανται εἰς αἰῶνας αἱ 22-1-8
 
ἅγιαι ψυχαὶ ζῆσαι.
 
{{Hnum|}}
 
ὥσπερ δὲ ὁ πιὼν τὸν οἶνον εἰς πάντα τὰ μέλη αὐτοῦ κιρνώμενον ἔχει αὐτὸν καὶ γίνεται ὁ οἶνος ἐν αὐτῷ καὶ αὐτὸς ἐν τῷ οἴνῳ, οὕτω καὶ ὁ πίνων τὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ.
 
{{Hnum|}}
 
τὸ πνεῦμα γὰρ τῆς θεότητος ποτιζόμενον  κιρνᾶται ἐν τῇ τελείᾳ ψυχῇ καὶ ἡ
 
ψυχὴ ἐν αὐτῷ καὶ οὕτως ἁγιασθεῖσα τοῦ κυρίου ἀξία καθίσταται·
 
{{Hnum|}}
 
«πάντες, γάρ φησι, τὸ αὐτὸ πνεῦμα ἐποτίσθημεν».
 
{{Hnum|}}
 
22-1-9 ἐκεῖνος οὖν ἔζη ἀσώτως τὰ πάθη τῶν τῆς πονηρίας
 
πνευμάτων ἐσθίων καὶ πίνων  καὶ ἐν αὐτοῖς ζῶν καὶ ταῖς ἡδοναῖς ταῖς σαρκικαῖς τῶν παθῶν τοῦ αἰῶνος τούτου κεκρατημένος.
 
{{Hnum|}}
 
22-1-10 Ὥσπερ γὰρ δι' ἐνεργείας τῶν παθῶν τὸ ἐγκόσμιον πνεῦμα τῆς πλάνης τοῦ σκότους τῆς ἁμαρτίας ἐνεργεῖ ἐν τῷ φρονήματος
 
σαρκικοῦ πεπληρωμένῳ ἀνθρώπῳ, ἐξ οὗ ἐσθίει καὶ ἐν ᾧ ζῇ, οὕτως ἐνεργείᾳ καὶ δυνάμει τὸ πνεῦμα τοῦ φωτὸς τῆς θεότητος οἰκεῖ εἰς τὸν καταξιωθέντα ἁγιασθῆναι ἄνθρωπον, ἐξ οὗ ἐσθίει καὶ ἐν  ᾧ ζῇ ἡ  ψυχὴ  κατὰ τὸν  εἰπόντα·
 
{{Hnum|}}
 
«δοκιμὴν  ζητεῖτε  τοῦ ἐν  ἐμοὶ
 
λαλοῦντος Χριστοῦ», καὶ πάλιν·
 
{{Hnum|}}
 
«ζῶ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός», καὶ πάλιν·
 
{{Hnum|}}
 
«ὅσοι  εἰς  Χριστὸν ἐβαπτίσθητε,  Χριστὸν ἐνεδύσασθε», καί·
 
{{Hnum|}}
 
«ἐνδύσασθε τὸν  κύριον Ἰησοῦν  Χριστόν», καὶ ὁ κύριος·
 
{{Hnum|}}
 
«ἐλευσόμεθα (ἐγὼ καὶ ὁ πατήρ μου) καὶ μονὴν παρ' αὐτῷ  ποιήσομεν».
 
{{Hnum|}}
 
ταῦτα  ἐν  δυνάμει  καὶ  πληροφορίᾳ  τοῖς  22-1-11 καταξιουμένοις γίνεται  καὶ οὐχὶ  ἀδήλως  καὶ ἀνενεργήτως.
 
{{Hnum|}}
 
ὁ νόμος γὰρ τὸ πρὶν  λόγῳ ἀνυποστάτῳ ἐπεστρέφετο τοὺς ἀνθρώπους ζυγὸν βαρὺν ἐπιτιθεὶς καὶ μὴ δυνάμενος βοηθῆσαι αὐτοῖς διὰ τὸ τὴν δύναμιν τοῦ πνεύματος μὴ διδόναι, ἀπὸ δὲ τῆς τοῦ κυρίου παρουσίας ἡ θύρα τῆς χάριτος τοῖς πιστεύουσι ἐξ ἀληθείας 22-1-12 ἠνεῴχθη.
 
{{Hnum|}}
 
οὗτος γὰρ ὁ λόγος δύναμιν θεοῦ καὶ ἐνέργειαν  πνεύματος  δίδωσι καὶ τὴν  νοσοῦσαν ψυχὴν  καὶ ἐν  τοῖς  πάθεσι κατακειμένην  διὰ  τῆς  δυνάμεως  ἀνίστησι  καὶ  ἐρρωμένην  ἀποκαθίστησιν.
 
{{Hnum|}}
 
ὁ  λιμὸς τοίνυν  ἐκείνῳ  τῷ  βόσκοντι  χοίρους  καὶ  ζῶντι  ἀσώτως  εἰς  συμφέρον  γέγονε  τοῦ μνησθῆναι καὶ ἐπιστραφῆναι πρὸς τὸν ἑαυτοῦ πατέρα καὶ γὰρ εἰ μὴ λιμὸς ἐγεγόνει εἰς γῆν Χαναάν, οὐκ ἂν οἱ ἀδελφοὶ  πρὸς Ἰωσὴφ ἀπήρχοντο καὶ οἱ λόγοι τῶν  ὁραμάτων αὐτοῦ οὐκ ἂν ἐπληροῦντοκαὶ  οὗτοι γὰρ μυστήριόν τι καὶ  εἰκόνα ἀπετέλουν.
 
{{Hnum|}}
 
22-1-13
 
Ὥσπερ γὰρ οἱ ἀδελφοὶ Ἰωσὴφ ἀπεστέρησαν τὸν ἴδιον ἀδελφὸν τῆς κληρονομίας τοῦ πατρός, εἰθ' ὕστερον λιμοῦ γενομένου ἐλθόντες πρὸς αὐτὸν καὶ φανέντες τῷ προσώπῳ
 
αὐτοῦ ᾐσχύνοντο, τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἡ ψυχὴ ἡ ἀποστεροῦσα νῦν τὴν κληρονομίαν
 
τοῦ καλοῦ Ἰωσήφ, τοῦ ἐπουρανίου βασιλέως Χριστοῦ, ἥτις κληρονομία αὐτή ἐστιν ἡ ψυχή, καὶ μὴ  δοῦσα ἑαυτὴν  αὐτῷ  ἀπὸ τῆς  ἰδίας  προαιρέσεως εἰς τὴν  πνευματικὴν λατρείαν, εἰς τὸ ἐνοικῆσαι ἐν αὐτῇ καὶ κληρονομῆσαι αὐτὴν καὶ βασιλεῦσαι ἐν αὐτῇ, εἰς ὕστερον ἐν τῇ ἀναστάσει καὶ τῇ ἐπιφανείᾳ ἐνδόξου αὐτοῦ παρουσίας τῆς μεγάλης λιμοῦ τῆς κρίσεως 22-1-14 ἐπελθούσης αἰσχυνθήσεται καὶ ἐντραπήσεται ἐνώπιον αὐτοῦ.
 
{{Hnum|}}
 
τοῦτο δὲ καὶ ἐπὶ Ἰουδαίων νοεῖται  τῶν  σταυρωσάντων τὸν κύριον καὶ ὕστερον μελλόντων  αἰσχύνεσθαι ἐν τῇ παρουσίᾳ τῆς δόξης αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐν ἄλλῳ  τρόπῳ νοητέον.
 
{{Hnum|}}
 
εἰς διάφορα  γὰρ  πρόσωπα  ἐστὶν  ὁ λόγος.
 
{{Hnum|}}
 
πᾶσα ψυχὴ  ἡ  πρὶν  ἀπειθοῦσα  τῷ  λόγῳ  καὶ ἀποστεροῦσα  τῆς  κληρονομίας  τοῦ  κυρίου  τὴν  ἑαυτῆς  ὑπόστασιν  εἰς  ὕστερον
 
 
ἐπιστρέψασα καὶ  δεηθεῖσα  τοῦ  κυρίου  ἐπιφανέντος  αὐτῇ  διὰ  τῆς  χάριτος  αὐτοῦ αἰσχύνεται κατὰ ποίου ἀγαθοῦ τὸ πρὶν τὴν ἐπιβουλὴν ἐποιεῖτο καὶ ἀνυπότακτος 22-1-15 ἦν τῷ τῆς ἀληθείας λόγῳ.
 
{{Hnum|}}
 
ἀποδέχεται τοίνυν  ὁ πατὴρ τὸν υἱὸν χαίρων.
 
{{Hnum|}}
 
«οὗτος, γάρ φησιν, ὁ υἱός μου νεκρὸς ἦν καὶ ἀνέζησε καὶ ἀπολωλὼς  ἦν καὶ εὑρέθη».
 
{{Hnum|}}
 
καὶ δίδωσιν αὐτῷ τὴν πρώτην στολὴν καὶ τὸν δακτύλιον καὶ τὸν σιτευτὸν μόσχον δι' αὐτὸν ἔθυσεν.
 
{{Hnum|}}
 
ἀποδέχεται καὶ ὁ οὐράνιος πατὴρ χαίρων ψυχὴν τὴν ἐπιστρέφουσαν καὶ μετανοοῦσαν καὶ ἐν ἀληθείᾳ  προσερχομένην αὐτῷ  καὶ δίδωσιν  αὐτῇ τὴν  στολὴν τοῦ φωτὸς  τοῦ Χριστοῦ  καὶ  τὸν  δακτύλιον  22-1-16 τῆς  σφραγίδος  τοῦ  ἐπουρανίου  καὶ  ἀγαθοῦ πνεύματος.
 
{{Hnum|}}
 
δι'  αὐτὴν  γὰρ ἐτύθη καὶ ὁ καλὸς σιτευτὸς μόσχος αὐτὸς ὁ κύριος σαρκὶ παθών.
 
{{Hnum|}}
 
«νεκρός, φησὶ γάρ, ἦν  καὶ ἀνέζησε καὶ ἀπολωλὼς  καὶ εὑρέθη».
 
{{Hnum|}}
 
νεκρὸς καὶ ἀπολωλὼς  ἦν τῷ ἑαυτοῦ πατρί·
 
{{Hnum|}}
 
ἐκεῖ γὰρ ἔζη ἀσώτως καὶ ἔβοσκε χοίρους.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ ἡ ψυχή, ἕως οὗ ζῇ ἀσώτως μετὰ τῶν πνευμάτων  τῆς πονηρίας ἀναστρεφομένη καὶ μετ' αὐτῶν διὰ τῆς ἐνεργείας  τῶν  παθῶν  πορνεύουσα καὶ σὺν τῇ ἁμαρτίᾳ  διάγουσα, νεκρὰ καὶ ἀπολωλυῖα  τυγχάνει  τῷ ἐπουρανίῳ καὶ ἀγαθῷ πατρί.
 
{{Hnum|}}
 
ἐπὰν δὲ μνησθῇ καὶ ἐπιστραφῇ πρὸς αὐτὸν καὶ μετανοήσῃ, τότε «χαρὰ γίνεται»  ἐν οὐρανοῖς «ἐνώπιον  τῶν  ἀγγέλων τοῦ  θεοῦ», καὶ λαμβάνει  στολὴν δόξης φωτὸς Χριστοῦ σφραγιζομένη τῷ ἐπουρανίῳ πνεύματι  καὶ οὕτω ζῇ πάλιν  ζωὴν πνευματικὴν  πρὸς τὸν 22-1-17 ἐπουράνιον  πατέρα.
 
{{Hnum|}}
 
ἀλλ' ὥσπερ ἐκεῖ οὐκ ἦν θέλημα τοῦ πατρὸς τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἀπολέσθαι καὶ θελήσαντος αὐτοῦ ἀπελθεῖν ἀπ' αὐτοῦ, καὶ εἰπόντος·
 
{{Hnum|}}
 
«δός μοι τὸ ἐπιβάλλον μέρος τῆς οὐσίας» οὐκ ἐκώλυσεν,  οὕτω  καὶ ὁ θεὸς οὐκ ἤθελεν  ἀπολέσθαι  τὸν  Ἀδάμ, καὶ  θελήσαντι  αὐτῷ παραβῆναι τὴν ἐντολὴν  καὶ τὸ ἴδιον μέρος λαβεῖν  (τουτέστι τὸν ἑαυτοῦ νοῦν  καὶ τὸ θέλημα) οὐκ ἐκώλυσε, διὰ τὸ ἴδιον αὐτὸν ἔχειν θέλημα καὶ ἰδίαν ἐξουσίαν καὶ ἰδίαν γνώμην·
 
{{Hnum|}}
 
αὐτεξούσιον  22-1-18  γὰρ  αὐτὸν  ἐξ  ἀρχῆς  ἐποίησεν  ὁ  θεός,  ποιεῖν  πᾶν  ὃ βούλεται.
 
{{Hnum|}}
 
φόβος τοίνυν καὶ ἀγάπη καὶ αἰσχύνη ἐπέστρεφον τὸν προειρημένον δοῦλον τῷ δεσπότῃ καὶ τὸν υἱὸν πρὸς τὸν ἑαυτοῦ πατέρα, καὶ ταῦτα τὰ τρία μεταξὺ αὐτῶν ἦν.
 
{{Hnum|}}
 
οὕτω  καὶ  ἡ ψυχὴ  φόβῳ  καὶ  ἀγάπῃ  καὶ  αἰσχύνῃ  ἐὰν  ἐπιστραφῇ  πρὸς τὸν  χρηστὸν δεσπότην  αὐτῆς  καὶ  πατέρα,  τὸν  κύριον,  προσδέχεται  καὶ  ἀπολαμβάνει  αὐτήν,  μὴ λογιζόμενος τὰ πρῶτα τῆς ἁμαρτίας κακά.
 
{{Hnum|}}
 
22-2-1 Ὅλη γὰρ ἡ ἔλευσις τοῦ κυρίου καὶ ἡ ἀγαθὴ  παρουσία  αὐτοῦ  διὰ  τὴν  ψυχὴν  ταύτην  γεγένηται,  ἵνα  δωρεὰν  τοῦ  ἁγίου πνεύματος κοινωνήσῃ τῇ ἀνθρωπότητι καὶ τὴν ἐνέργειαν τῶν παθῶν τῆς ἁμαρτίας καὶ τὴν γεγενημένην  διὰ τὴν πολλὴν  πρόληψιν  τῶν κακῶν  συνήθειαν ἐκριζώσῃ.
 
{{Hnum|}}
 
22-2-2
 
Ὥσπέρ τινα  ἀπὸ  γῆς  ζιζάνια  ἢ  ἀκάνθας  ἢ  τριβόλους  καὶ  τὸ  ἴδιον  αὐτοῦ  πνεῦμα δωρήσηται  τῇ  ψυχῇ,  ἵν'  οὕτω  ζήσασα  ζωὴν  πνεύματος  καὶ  οὐρανίαν  δύναμιν ἐνδυσαμένη δυνηθῇ ποιῆσαι κατὰ ἀλήθειαν πᾶν τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ.
 
{{Hnum|}}
 
ὥσπερ γὰρ χωρὶς τῆς κακίας καὶ πονηρίας τῶν παθῶν οὐκ ᾔδει ἡ ψυχὴ ποιῆσαι κακόν, οὕτω χωρὶς τοῦ ἐπουρανίου καὶ ἀγαθοῦ πνεύματος οὐκ οἶδεν ἡ ψυχὴ 22-2-3 ποιῆσαι πᾶν τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ, ἀλλ' ἔστιν ἔτι ἐκτὸς τοῦ θεοῦ.
 
{{Hnum|}}
 
φησὶ γὰρ καὶ ὁ ἀπόστολος·
 
{{Hnum|}}
 
«οὐδεὶς οἶδε τὰ τοῦ θεοῦ εἰ μὴ τὸ πνεῦμα τοῦ θεοῦ», καὶ ἐπάγει·
 
{{Hnum|}}
 
«ἡμεῖς δὲ νοῦν Χριστοῦ ἔχομεν», καί·
 
{{Hnum|}}
 
«ἡμῖν ἀπεκάλυψεν  ὁ  θεὸς  διὰ  τοῦ  πνεύματος  αὐτοῦ».
 
{{Hnum|}}
 
πολλὰ  γὰρ  θαυμάσια  καὶ  σημεῖα παράδοξα ἐθεώρουν οἱ ἀπόστολοι ὑπὸ τοῦ κυρίου γινόμενα, καὶ ἐπειδὴ οὔπω εἰλήφασιν ἐκείνην  τὴν ἐπουράνιον «ἐξ ὕψους δύναμιν» ἐν τῇ ἑαυτῶν ψυχῇ ἐδίσταζον, ἐσείοντο, ἐσκανδαλίζοντο,  ἄλλος ἀλλαχοῦ  ἔφευγον  ἐπὶ τῆς τοῦ κυρίου σταυρώσεως.
 
{{Hnum|}}
 
ὁ κύριος μόνος  ἰάσατο  τὴν  ψυχὴν  δοὺς  τὸ  ἅγιον  πνεῦμα  αὐτοῦ  εἰς  αὐτήν.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ  πᾶς  ὁ  μὴ προσδοκῶν καὶ λαμβάνων ἐκείνην τὴν «ἐξ ὕψους δύναμιν» ἰαθῆναι τελείως ἐκ τῶν τῆς ἀτιμίας παθῶν οὐ δύναται·
 
{{Hnum|}}
 
οὕτω γὰρ ἡ τῶν παθῶν ἀναίρεσις γενέσθαι ἠδυνήθη.
 
{{Hnum|}}
 
22-2-4
 
 
Εἰ γὰρ  βούλει  ἀκριβῶς  κατανοῆσαι  τῆς  ἀνθρωπίνης  ἀσθενείας  τὴν  φύσιν  καὶ  τὸ εὐπερίτρεπτον  ἐπὶ  τὸ  χεῖρον  καὶ  πῶς  ἄνευ  τῆς  παρουσίας  τοῦ  κυρίου  ἰαθῆναι  ἡ ἀνθρωπότης  οὐκ  ἠδυνήθη,  κατανόησον  πόσα  θαυμάσια  καὶ  τεράστια  ἐξ  ἀρχῆς ἐκδικήσεις  τε  καὶ  φόβοι  γεγόνασιν  ὑπὸ  τοῦ  θεοῦ  διὰ  τὴν  τῶν  πονηρῶν  22-2-5 ἐπιτηδευμάτων  ἐργασίαν·
 
{{Hnum|}}
 
τοῦτο  μὲν  ἐπὶ  Νῶε  κατακλυσμός,  τοῦτο  δὲ  διαμερισμοὶ γλωσσῶν,  καταστροφαὶ  πόλεων,  ἐμπρησμοὶ Σοδόμων  καὶ  Γομόρρας, φόβοι,  σεισμοὶ μεγάλοι κατὰ καιρούς, ὁμοίως λιμοί, λοιμοί.
 
{{Hnum|}}
 
ταῦτα πάντα εἰς ἐκδίκησιν τῶν κακῶν ὑπὸ τοῦ θεοῦ  τῷ γένει  τῶν  ἀνθρώπων  ἐπήρχετο,  καὶ  ἐπέρχεται  ἔτι  καὶ  νῦν  πρὸς τοὺς λοιπούς, ὥστε φοβηθέντας  παύσασθαι τῶν  κακῶν.
 
{{Hnum|}}
 
εἶτα ἑξῆς νόμος, προφῆται, ἱερεῖς, θυσίαι,  δῶρα,  προσφοραί,  ἀποδεκατώσεις  καὶ  ἄλλα  μυρία  τοῦ  νόμου  δικαιώματα, ὁμοίως τῷ Ἰσραὴλ σημεῖα παράδοξα καὶ μεγάλα ὁ θεὸς ἐποίησε διὰ φανερῶν ὀπτασίων εὐεργεσίας αὐτοῖς  παρέχων.
 
{{Hnum|}}
 
22-2-6 τῶν  Αἰγυπτίων  μαστιζομένων  ἐν  τῇ δεκαπλήγῳ μάστιγι αὐτοὶ ἐν ἀνέσει διῆγον, καὶ στύλῳ πυρὸς ἦσαν φωτιζόμενοι καὶ στύλῳ νεφέλης ἐπισκιαζόμενοι, καὶ θάλασσαν παρὰ τὴν  ἰδίαν  φύσιν  διαρρηχθεῖσαν τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτῶν  ἐθεώρησαν  καὶ  παρῆλθον  διὰ  μέσου  αὐτῆς,  καὶ  τοὺς  ἐχθροὺς  αὐτῶν καταποντισθέντας ἐν αὐτῇ ἐθεάσαντο.
 
{{Hnum|}}
 
μάννα ἐξ οὐρανοῦ φαγεῖν κατηξιώθησαν, φωνὰς θεοῦ καὶ ὀπτασίας ἐν τῷ ὄρει Σινᾶ ἤκουσαν καὶ εἶδον, καὶ ἄλλα μυρία τοιαῦτα, ἅπερ κατὰ  βραχὺ  ἐξαριθμήσασθαι  δυσχερές.
 
{{Hnum|}}
 
22-2-7 Καὶ  ταῦτα  πάντα  τὰ  εὐεργετήματα παρέσχετο αὐτοῖς ὁ θεὸς καὶ ἡ ψυχὴ ἀπὸ τῆς νόσου τῶν ἀνιάτων παθῶν τῆς ἁμαρτίας οὐκ ἐθεραπεύθη οὐδὲ ἐξ ὅλης καρδίας ἠδυνήθησαν πρὸς κύριον ἐπιστρέψαι διὰ τὸ ἔχειν τὸ κάλυμμα τοῦ σκότους (τουτέστι τὰ «πάθη τῆς ἀτιμίας») ἕως οὗ ἦλθεν ὁ κύριος, θεὸς ὢν καὶ πανταχοῦ  ὢν καὶ μένων  ὃ ἦν, σῶμα φορέσας καὶ γεννηθεὶς  καὶ αὐξηθεὶς καὶ πάσῃ πολιτείᾳ  ἁγιότητος  ἐν  κόσμῳ  ἀναστραφεὶς  εἰς  «ὑπόδειγμα  τῶν  μελλόντων» πιστεύειν, ἔπειτα ταπεινωθεὶς καὶ ῥαπισθεὶς καὶ ἀτιμασθεὶς καὶ ὀνειδισθείς, ἔσχατον δὲ σταυρωθεὶς καὶ νεκρωθεὶς καὶ ἕως ᾅδου κατελθών, καὶ ἐγερθεὶς τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ καὶ εἰς οὐρανοὺς  ἀναληφθεὶς  «διὰ  τῆς  δόξης  τοῦ  πατρὸς»  καὶ  καθεσθεὶς  «ἐν  δεξιᾷ  τῆς μεγαλωσύνης» καὶ τότε ἐξαπέστειλε τὴν «ἐξ ὕψους δύναμιν» ἐν τῇ ἀνθρωπότητι  τὴν ἀποκτένουσαν  καὶ  καταργοῦσαν  τὰ  τῆς  22-2-8 ψυχῆς  ἀνίατα  πάθη.
 
{{Hnum|}}
 
πρῶτον  δὲ τὴν
 
«ἀπαρχὴν τοῦ» παρακλήτου «πνεύματος» εἰς τοὺς ἑαυτοῦ μαθητὰς ἐξέπεμψε καὶ δι' αὐτῶν  πᾶσι  τοῖς  εἰς  τὸν  κύριον  πιστεύουσιν  ἡ  δύναμις  ἐκείνη  ἐπισκιάζει  καὶ καταλύουσα  ἐν  ταῖς  ψυχαῖς  αὐτῶν  ἰᾶται  ἐκ  τῶν  παθῶν  τῆς  ἁμαρτίας  καὶ  ἐκ  τῆς νεκρότητος τοῦ σκότους τὴν ψυχὴν ἀνίστησιν.
 
{{Hnum|}}
 
ἕως οὖν τότε ἡ ψυχὴ τετραυμάτιστο καὶ πεφυλάκιστο  ἐν  σκότει  βεβλημένη  ἐν  μοχλοῖς  σιδηροῖς  καὶ  πύλαις  χαλκαῖς  καὶ ἁμαρτίαις παθῶν ἐγκεκλεισμένη, καὶ οὐ διώδευε διὰ τῶν τρίβων τῶν λογισμῶν αὐτῆς ὁ
 
22-2-9 θεός.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ νῦν δὲ εἰς ἣν ψυχὴν οὐδέπω παραγέγονεν ὁ κύριος καὶ ἡ δύναμις τοῦ πνεύματος αὐτοῦ οὐ κατέλυσεν ἐν αὐτῇ καὶ ἔλυσεν αὐτὴν ἐκ τῶν δεσμῶν τῆς ἁμαρτίας καὶ  ἐξήγαγεν  ἐκ τῆς  φυλακῆς  τοῦ  σκότους τῆς  πονηρίας  καὶ  ἐνῴκησεν  εἰς  αὐτὴν ἐνεργητικῶς ἐν πάσῃ δυνάμει καὶ πληροφορίᾳ, ἔτι ἐν τῷ σκότει ἐστὶ δεδεμένη καὶ ὑπὸ τῶν  παθῶν  τοῦ σκότους κεκρατημένη καὶ ὑπὸ τῶν πονηρῶν  λογισμῶν ἐνεργουμένη.
 
{{Hnum|}}
 
οὓς γὰρ ὁ κύριος διὰ τὴν εἰλικρινῆ πίστιν καὶ ἀγάπην αὐτῶν τὴν πρὸς αὐτὸν τὴν ἑαυτοῦ δύναμιν τοῦ πνεύματος ἐνέδυσε, καὶ εἰς οὓς τὴν δωρεὰν τῆς οὐρανίου χάριτος ἐξέχεε, καὶ ὧν εἰς τὰ βαθύτατα τοῦ νοὸς ἡ τοῦ πνεύματος χάρις ἐνῴκησε, τούτων γίνεται  ὁ κύριος ὡς ψυχὴ ὑπὸ 22-2-10 πνεύματος ἁγιασθέντων.
 
{{Hnum|}}
 
τοσαύτη ἀγαθότης τῆς ἀρρήτου εὐδοκίας Χριστοῦ εἰς τὴν  ταπεινωθεῖσαν  ὑπὸ τῆς κακίας ἀνθρωπότητα  γέγονεν,  ὥς φησιν ὁ ἀπόστολος·
 
{{Hnum|}}
 
«ὁ κολλώμενος  τῷ κυρίῳ ἔσται εἰς ἓν πνεῦμα» καὶ ὁ κύριος·
 
{{Hnum|}}
 
«τὸ
 
 
γεγεννημένον  ἐκ τοῦ πνεύματος ἓν πνεῦμά ἐστι», καὶ πάλιν  ἀλλαχοῦ·
 
{{Hnum|}}
 
«πάτερ 22-2-11 ὥσπερ ἐγὼ  καὶ σὺ ἕν ἐσμεν, οὕτω καὶ οὗτοι ἵνα ἐν ἡμῖν ἓν ὦσιν».
 
{{Hnum|}}
 
εἰ γὰρ μετὰ τῆς πονηρίας τῶν παθῶν οὖσα ἡ ψυχὴ ἓν ἦν μετ' αὐτῆςκἂν γὰρ εἶχεν ἴδιον θέλημα, ἀλλ' οὐκ ἠδύνατο ποιεῖν ὃ ἤθελε καθώς φησιν ὁ ἀπόστολος «ὃ οὐ θέλω τοῦτο ποιῶ»διὰ τὸ πεπρᾶσθαι καὶ δούλην εἶναι καὶ ζυγὸν βαρὺν βαστάζειν ἁμαρτίας παθῶν, εἰ οὖν ἐκείνη οὕτως, πόσῳ μᾶλλον ἡ δύναμις τῆς θεότητος οἰκήσασα ἐν τῇ ἁγιασθείσῃ ψυχῇ, τῇ ἀξίᾳ τοῦ  κυρίου  γενομένῃ,  ἑνοῦται  μετ' αὐτῆς,  τὸ θέλημα  ἑαυτῆς  ἅπαν  πάσῃ χαρᾷ  καὶ προθυμίᾳ ἀποδούσης τῇ δυνάμει τοῦ θεϊκοῦ πνεύματος, καὶ γίνεται ἡ ψυχὴ τοῦ κυρίου διὰ τὸ ἑκουσίως καὶ προθύμως βασιλεύεσθαι ὑπὸ τῆς θείας τοῦ πνεύματος δυνάμεως καὶ
 
22-2-12 ἰδίῳ  θελήματι  μηκέτι  αὐτὴν  πορεύεσθαι.
 
{{Hnum|}}
 
ὥσπερ γὰρ  ὁ ἥλιος  καὶ  ὁ ἄνεμος κέκρανται  ἐν  ἀλλήλοις,  οὕτως  ἀνακιρνᾶται  ἡ  ἀξία  ψυχὴ  μετὰ  τοῦ  πνεύματος  τοῦ
 
κυρίου, ὅλη ἐξ ὅλου ἐν τῷ πνεύματι γινομένη  διὰ τὸ σύμφωνον  εἶναι τὴν ψυχὴν  ἐν πάσαις ἀρεταῖς τῇ χάριτι τοῦ κυρίου.
 
{{Hnum|}}
 
«τίς, γάρ φησιν, ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ
 
Χριστοῦ» (τουτέστι τὴν ἑνωθεῖσαν ψυχὴν τῷ ἁγίῳ πνεύματι).
 
{{Hnum|}}
 
22-2-13 Παρακαλέσωμεν οὖν  τὸν  κύριον  καὶ  ἡμεῖς  τυχεῖν  τῆς  ἀνεκδιηγήτου  δωρεᾶς  ταύτης  καὶ  ἐν  πάσῃ
 
«πληροφορίᾳ  πίστεως»  καὶ «ἐλπίδος»  δέξασθαι ἐν  ἑαυτοῖς  προσδοκήσωμεν τὴν  «ἐξ
 
ὕψους δύναμιν» τὴν καθαίρουσαν πάντα τὰ ἐν ἡμῖν τῆς κακίας τῶν παθῶν ὀχυρώματα, ἵνα ἕως ἐν σαρκί ἐσμεν, ἁγιασθέντες ὑπὸ τοῦ πνεύματος, καθαρισθέντες ἀπὸ τῶν παθῶν τῆς ἁμαρτίας καὶ ἄσπιλοι καὶ ἄμωμοι διὰ τῆς χάριτος αὐτοῦ καταρτισθέντες ἄξιοι τῆς αἰωνίου  κληρονομίας γενώμεθα  ἐν Χριστῷ  Ἰησοῦ, τῷ κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων.
 
{{Hnum|}}
 
Ἀμήν.
 
{{Hnum|}}
 
23.
 
{{Hnum|}}
 
τ-1 ΛΟΓΟΣ ΚΓʹ.
 
{{Hnum|}}
 
23-1-1 Ὁ θεὸς τῇ ἰδίᾳ σοφίᾳ τῷ σώματι τούτῳ ὑποστηρίγματα (τουτέστι τροφάς) ἐκ τῆς γῆς κατεσκεύασε, καὶ πᾶσαν πρόνοιαν  τῆς κτίσεως ποιεῖται  δι' αὐτὸ τὸ σῶμα, ὅπως μηδὲν ἐλλείπῃ αὐτῷ.
 
{{Hnum|}}
 
ἐπὰν δὲ ἐν καχεξίᾳ ἢ ἀσθενείᾳ τυγχάνῃ, λύπη τοῖς συγγενέσι πολλή  ἐστιν, ὅτι διὰ τῶν  ὑποστηριγμάτων,  ὧν ὁ θεὸς 23-1-2 αὐτῷ κατεσκεύασε, μὴ τρεφόμενον  κινδυνεύει  τοῦ θανεῖν.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ γὰρ γονεῖς γεννῶντες  τέκνα πᾶσαν σπουδὴν ἔχουσιν, ἵνα τὰ γεννήματα  αὐτῶν  ἀπολαύωσι τῶν  καρπῶν τοῦ οἴκου αὐτῶν καὶ τῶν πόνων  αὐτῶν.
 
{{Hnum|}}
 
ἐπὰν  δὲ συμβῇ κατὰ κάκωσιν ἢ νωθείαν  ἢ καχεξίαν  μὴ ἐπιδέχεσθαι τροφήν, πολλὴν λύπην οἱ γονεῖς ἀναδέχονταιτοῦτο  γὰρ αὐτῶν ἐστι θέλημα, ὅπως τοὺς πόνους τῶν  23-1-3  καρπῶν αὐτῶν  ἀπολαύωσι.
 
{{Hnum|}}
 
τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ ὁ κύριος ἐξ οὐρανοῦ ἐλθὼν διὰ τοῦτο ἀνέλαβε τὴν σάρκα τῆς ἀνθρωπότητος, καὶ ὅλη ἡ ἔλευσις καὶ ἡ σπουδὴ αὐτοῦ εἰς τοῦτο γέγονεν, ἵνα ὑποστηρίγματα καὶ τροφὰς ἐπουρανίους ἐκ τοῦ ἰδίου πνεύματος παράσχῃ τῇ ψυχῇσκιὰ γὰρ τυγχάνει πάντα τὰ φαινόμενα τῶν ἀοράτων.
 
{{Hnum|}}
 
23-1-4 Ὥσπερ γὰρ σωματικῶς τρέφεται τὸ σῶμα τροφὴν ἐκ τῆς γῆς καὶ ζῇ, οὕτω καὶ πνευματικῶς τρέφεται ἡ ἀξία καὶ πιστὴ ψυχὴ τροφὰς οὐρανίους ἐκ τοῦ πνεύματος τοῦ θεϊκοῦ καὶ ζῇ ζωὴν πνευματικήν.
 
{{Hnum|}}
 
ἐὰν δὲ μὴ δυνηθῇ διὰ τὴν πρὸς τὰ πάθη ὁρμὴν καὶ τὴν εἰς τὰ χείρονα ῥοπὴν ὑποδέξασθαι ἡ ψυχὴ ἐκείνη τὴν ἔνθεον καὶ πνευματικὴν βρῶσιν ἢ διὰ νοὸς ἀσθένειαν ἢ κακοήθειάν τινα ἢ ἀπιστίαν, πολλὴν λύπην ἀναδέχεται ὁ Χριστὸς πολλὰ παθὼν δι' αὐτήν, ὅπως 23-1-5 ἐπουράνιον τροφὴν τοῦ πνεύματος παράσχῃ αὐτῇ.
 
{{Hnum|}}
 
ὥσπερ γὰρ τὸ σῶμα μὴ μεταλαμβάνον  τροφῆς ἐκ τῆς γῆς νεκροῦται καὶ  ἀπόλλυται, οὕτω καὶ ἡ ψυχὴ ἐσθίουσα τὸν ἐπουράνιον ἄρτον νεκρὰ τυγχάνει καὶ ἀπόλλυται ἐκ τῆς θεϊκῆς  τοῦ πνεύματος ζωῆς.
 
{{Hnum|}}
 
23-1-6 Καὶ γὰρ καὶ τοῦ σώματος αὐτός ἐστιν ὁ πρόνοιαν
 
 
ποιούμενος διὰ τῆς οἰκονομίας τῆς ὁρωμένης κτίσεως·
 
{{Hnum|}}
 
ἐλλείψαντος  γὰρ ἄρτου ἐν τῇ ἐρήμῳ πολλοῦ ὄχλου ὄντος τῇ χρηστότητι αὐτοῦ ὁ κύριος ἀπὸ πέντε ἄρτων ἐπλήθυνεν, ὡς πάντας ἐμπλησθῆναι καὶ πολλὰ περισσευθῆναι εὐτρεπίζει γὰρ τῷ σώματι τροφὴν καὶ ἀναπαύει αὐτό, ἵνα ἀξίους καρποὺς ἀποδῷ τῷ κυρίῳ ἡ ψυχή.
 
{{Hnum|}}
 
23-1-7 ὥσπερ γὰρ ἐπὶ τῶν δένδρων  τῶν ἐλαιῶν  ἢ τῆς ἀμπέλου ἢ τῶν λοιπῶν καρποφόρων φυτῶν πρὸ τοῦ τὸν καρπὸν  ἐνεγκεῖν  εἰς  βρῶσιν  κάμνουσιν  εἰς  αὐτὰ  οἱ  γεωργοὶ  πάσῃ  ἐπιμελείᾳ φιλοκαλοῦντες,  ἀκμὴν  δὲ  ὡς  εἰπεῖν  ἄκαρπα  ξύλα  ἐστὶ  νεόφυτα  ὄντα,  ἀλλὰ μακροθυμησάντων εἰς αὐτὰ καὶ πᾶσαν ἐπιμέλειαν  ποιουμένων,  ἐν τῷ ἰδίῳ καιρῷ δι' αὐτῶν ἔνδοθεν καρπὸς εἰς βρῶσιν τοῖς ἀνθρώποις 23-1-8 προέρχεταιτὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ὁ κύριος  πᾶσαν ἐπιμέλειαν  ποιεῖται  τοῦ  σώματος καὶ  πᾶσαν πρόνοιαν  διὰ τῆς ὁρωμένης κτίσεως εἰς ἀνάπαυσιν αὐτοῦ, ἵνα ἡ ἔνδοθεν  κρυπτὴ καὶ αὐτεξούσιος οὖσα ψυχὴ ἀξίους καρποὺς δικαιοσύνης ἐκ προαιρέσεως ἀποδῷ τῷ θεῷ.
 
{{Hnum|}}
 
«πολλὴν» γὰρ ἔχουσι
 
«παρρησίαν» καὶ δόξαν οἱ ἀληθινοὶ Χριστιανοὶ ἐπὶ θεοῦ, οἱ ἰδίῳ θελήματι ἐξ ἀληθείας θεῷ εὐαρεστήσαντες καὶ διὰ τῆς χάριτος αὐτοῦ μεγίστην παρρησίαν κτησάμενοι.
 
{{Hnum|}}
 
23-1-9
 
Ὥσπερ γὰρ οἱ ἐπὶ γῆς ἄρχοντες τὰς εἰκόνας τοῦ βασιλέως λαμβάνοντες  ὑπ' ἐξουσίαν ἔχουσι πάντας  τοὺς οἰκήτορας τῶν  χωρῶν,  καὶ πᾶς ὁ δῆμος διὰ τὰς τοῦ βασιλέως
 
εἰκόνας  ἐν  ὑποταγῇ  αὐτοῖς  ἐστι, καὶ  ὅταν  προέρχωνται,  εἰσὶν  οἱ προτρέχοντες  καὶ πάντας διωθούμενοι, ὅπως ἐν πολλῷ ἀξιώματι καὶ τιμῇ 23-1-10 μεγάλῃ ἀνεμποδίστως καὶ  ἀνυβρίστως  διοδεύσωσινοὕτω  καὶ  ψυχαὶ  αἱ  τὴν  ἔνδοξον  καὶ  ἐπουράνιον  καὶ
 
φωτεινὴν  τοῦ  κυρίου  εἰκόνα  ἐν  ἑαυταῖς  φέρουσαι  πάντα  τὰ  ἐναντία  πνεύματα  ἐν ὑποταγῇ τιθέασιν ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτῶν ὑπο23-1-11 τασσόμενα καὶ πολλὴν  τιμὴν καὶ παρρησίαν παρὰ τοῖς  ἄνω  κέκτηνται.
 
{{Hnum|}}
 
ὅπου γὰρ τὸ τοῦ  θεοῦ ἅγιον  καὶ  δεσποτικὸν
 
πνεῦμα ἐνεργεῖ καὶ ἐνοικεῖ, ἀναγκαίως  πᾶσα ἡ κτίσις τὴν ὑπακοὴν ἀποπληροῖ διὰ τὴν ἐπουράνιον καὶ δεσποτικὴν καὶ βασιλικὴν τοῦ πνεύματος εἰκόνα.
 
{{Hnum|}}
 
23-1-12 Εἰ γὰρ ἐν τῷ Ἰσραὴλ τοῦ πνεύματος μερικῶς εἰς αὐτοὺς διακονοῦντος καὶ μερικήν τινα δικαιοσύνην
 
ἐπιτελοῦντος  πάντα ὑπετάσσετο θελήματι θεοῦ θάλασσα γὰρ διεμερίζετο τιμῶσα τὸν δεσπότην καὶ ὁδὸς ἐν μέσῳ αὐτῆς ἐγίνετο, ὁμοίως δὲ καὶ ἐν τοῖς τρισὶ παισὶ τὸ πῦρ τὴν ἰδίαν καυστικὴν φύσιν ἐπεῖχε τιμῶν τοὺς θεοῦ ἀξίους, καὶ ἄγριοι λέοντες ἐπέσχον τὴν
 
ἑαυτῶν θανατικὴν  ὁρμὴν μηδὲν τὸν ἅγιον  ∆ανιὴλ  βλάψαντες,  καὶ αὐτὰ τὰ πετεινὰ διηκόνουν τοῖς τοῦ θεοῦ ἀξίοις τροφὴν κομίζονταπόσῳ μᾶλλον ὅταν ἡ ἱερὰ καὶ ἔνθεος τοῦ θεοῦ εἰκὼν  ἐνζωγραφηθῇ  καὶ ἐντυπωθῇ  εἰς τὴν  ἀξίαν  καὶ πιστὴν  καρδίαν, τὰ
 
23-1-13 πάντα  τιμᾷ καὶ ὑπακούει.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ γὰρ ἡ θάλασσα τοῦ σκότους τῆς πικρίας τῶν πονηρῶν  πνευμάτων  τοῦ  ἀέρος  τούτου  διαμερίζεται  ἀπέμπροσθεν  αὐτῶν,  ὥστε ἀνεμποδίστως τὴν ψυχὴν εἰς οὐρανοὺς διοδεύειν καὶ τείχη σιδηρὰ καὶ ὀχυρώματα καὶ
 
μοχλοὶ ἀόρατοι διαρρήγνυνται  καὶ καθαιροῦνται  ὑπὸ τῆς  δυνάμεως  τοῦ πνεύματος
 
(«λογισμοὺς, γάρ φησι, καθαιροῦντες καὶ πᾶν ὕψωμα ἐπαιρόμενον κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ θεοῦ») καὶ τὸ ἔνδον  τῆς κακίας τῶν  παθῶν  πῦρ σβεννύμενον  ἀεργὲς καὶ ἄτονον ἀποδείκνυται  καὶ οἱ ἄγριοι  θῆρες  τῶν πνευματικῶν  τῆς πονηρίας λεόντων  ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτῶν ὑπόκεινται.
 
{{Hnum|}}
 
πᾶσα γὰρ ἡ κτίσις πρὸ τῆς τοῦ Ἀδὰμ παραβάσεως ὑπ' αὐτοῦ ἐβασιλεύετο.
 
{{Hnum|}}
 
23-2-1 Ἀλλὰ καὶ ὑμεῖς, ἀγαπητοὶ ἀδελφοί, ἐὰν ἐμμείνητε νῦν ἐν τῷ λόγῳ τῆς ἀληθείας καὶ τῇ πτωχείᾳ καὶ τῷ ταπεινῷ φρονήματι καὶ πάσαις ταῖς τῶν ἐντολῶν ἀρεταῖς, νυκτὸς  καὶ ἡμέρας κρούοντες  εἰς  τὴν  πνευματικὴν  θύραν  τοῦ ἐπουρανίου βασιλέως καὶ ἐκεῖθεν πάντα τὰ ἀγαθὰ ζητοῦντες οὐδενὸς ὑστερη23-2-2 θήσεσθε, ἀλλὰ πάντα ὅσα ζητεῖτε ἀφθόνως  ὑμῖν ὁ κύριος χαρίζεται.
 
{{Hnum|}}
 
ὃν τρόπον εἰ οἱ ἑστῶτες εἰς τὴν θύραν  τοῦ  ἐπιγείου  βασιλέως  καὶ  δόματα  ζητοῦντες  ἤ  τινα  ἕτερα  αἰτήματα  ἐν
 
 
μακροθυμίᾳ καὶ ὑπομονῇ οὐ στεροῦνται ὧν ἐπιθυμοῦσι, πόσῳ μᾶλλον  ἡμεῖς εἰς τὴν θύραν τοῦ ἐπουρανίου καὶ εὐσπλάγχνου καὶ ἀληθινοῦ  βασιλέως ἑστῶτες μετὰ πάσης μακροθυμίας ἐν πάσῃ ὑπομονῇ μετὰ πίστεως καὶ ἐλπίδος καὶ ἐν πληροφορίᾳ ζητοῦντες παρ' αὐτοῦ τὰ ἐπουράνια τοῦ 23-2-3 πνεύματος χαρίσματα ληψόμεθα τὰ αἰτήματα ἡμῶν.
 
{{Hnum|}}
 
καθὼς  καὶ  ὁ  κύριος  ἐνετείλατο  λέγων·
 
{{Hnum|}}
 
«αἰτεῖτε  καὶ  δοθήσεται  ὑμῖν·
 
{{Hnum|}}
 
ζητεῖτε  καὶ εὑρήσετε·
 
{{Hnum|}}
 
κρούετε καὶ ἀνοιγήσεται ὑμῖν», καὶ διεξελθὼν ἐπάγει·
 
{{Hnum|}}
 
«εἰ οὖν ὑμεῖς πονηροὶ ὄντες οἴδατε δόματα ἀγαθὰ διδόναι τοῖς τέκνοις ὑμῶν, πόσῳ μᾶλλον ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος δώσει ἀγαθὰ τοῖς αἰτοῦσιν αὐτόν», καὶ πάλιν·
 
{{Hnum|}}
 
«ὁ καταλιπὼν πατέρα ἢ μητέρα ἢ ἀδελφοὺς  ἢ  ἀδελφὰς  ἕνεκεν  ἐμοῦ ἑκατονταπλασίονα  λήψεται  23-2-4 ἐν τῷ αἰῶνι τούτῳ καὶ ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσει».
 
{{Hnum|}}
 
δίδωσιν οὖν τὰς κληρονομίας ὁ ἐπουράνιος βασιλεὺς (ἀληθὴς γάρ ἐστι) μόνον εἴ τις ἐν ἀγάπῃ καὶ ὑπομονῇ καὶ ἀληθείᾳ ζητεῖ αὐτόν.
 
{{Hnum|}}
 
αὐτὸς γὰρ προτρέπεται ἕκαστον λέγων·
 
{{Hnum|}}
 
"1ἰατρὸς ἀληθινὸς  εἰμὶ ἐγώ.
 
{{Hnum|}}
 
εἴ τις οὐκ ἔχει ὄμματα, ζητήσει παρ' ἐμοῦ καὶ λάβῃ ὀφθαλμοὺς μακαρίους ὁρῶντας τὴν ἐμὴν δόξαν, οἵτινες  ἀναβλέψαντες  σκοτισθή23-2-5 σονται οὐκέτι.
 
{{Hnum|}}
 
εἴ τις  κωφὸς  τυγχάνει  τῷ  ἔσω ἀνθρώπῳ, αἰτήσει καὶ διανοιγήσεται  αὐτοῦ τὰ ὦτα, ἅπερ διανοιγέντα  οὐκέτι εἰς τοὺς αἰῶνας κωφωθήσονται.
 
{{Hnum|}}
 
εἴ τις χωλὸς  ὑπάρχει, ζητήσει παρ' ἐμοῦ πόδας πνευματικοὺς περιπατοῦντας εἰς τὴν γῆν τῶν  ζώντων.
 
{{Hnum|}}
 
εἴ τις ὅπλα οὐκ ἔχει, παρ' ἐμοῦ ζητήσει, ἵνα ἐνδυσάμενος ὑπὸ τῶν πολεμίων μὴ ἀδικηθῇ.
 
{{Hnum|}}
 
καὶ πᾶν ὅ τις παρ' ἐμοῦ ζητεῖ, ἐγὼ δίδωμι.
 
{{Hnum|}}
 
πάντα γὰρ παρ' ἐμοὶ πεπλήρωται καὶ ὑστερεῖ παρ' ἐμοὶ οὐδέν.
 
{{Hnum|}}
 
"2 23-2-6 ἑστῶτες τοίνυν ἐν τῇ βασιλικῇ θύρᾳ πάντοτε  καὶ αἰτοῦντες  πνευματικὰς  δωρεὰς οὐδενὸς ὧν χρῄζετε ὑστερηθήσεσθε, καὶ πάντα τὰ κτίσματα συγχαίρει ὑμῖν καὶ συναγάλλεται τὰ ἐπουράνια καὶ τὰ ἐπίγεια, ὑμῶν πρὸς τὸν δεσπότην καὶ πατέρα προσκολλωμένων  καὶ τὸ θέλημα αὐτοῦ ποιεῖν  μόνον ἐπιθυμούντων.
 
{{Hnum|}}
 
23-2-7 Πάντοτε τοίνυν  τὸν ἀγῶνα  ἔχετε «πρὸς τὰ πνευματικὰ  τῆς  πονηρίας»  πᾶσι  τοῖς  πάθεσι  ἀνταγωνιζόμενοι  καὶ  πᾶσαν  κακίαν ἀποστρεφόμενοι τὰ παρὰ τοῦ  κυρίου τε ὅπλα ἐνδυόμενοι  δι'  αὐτῶν  τὴν  νίκην  τῶν ἐναντίων  ποιῆσαι δύνασθε.
 
{{Hnum|}}
 
23-2-8 ἰδοὺ γὰρ ὡς ἐν τοῖς ὁρωμένοις ὁ βασιλεὺς τιμᾷ τοὺς πολεμιστὰς καὶ ἀγωνιστὰς  καὶ τούτοις δίδωσιν ἐνδύματα καὶ ὅπλα ἐνδύει αὐτοὺς καὶ εἰσάγει πρῶτον εἰς γυμνασίαν  τοῦ πολέμου, ὅπως παιδευθῶσιν, ἵνα ἐν τῷ καιρῷ τοῦ πολέμου δόκιμοι ἀποδειχθῶσιν, οὕτω καὶ ὁ κύριος τοὺς ἱσταμένους καὶ ἀγωνιζομένους εἰς  τὸν «πρὸς τὰ πνευματικὰ  τῆς πονηρίας» πόλεμον  ἐκτρέφει ἄρτῳ ἐπουρανίῳ  καὶ ἐλαίῳ ἀγαλλιάσεως πνευματικῷ  ἀλείφει καὶ καθαροῖς πνευματικοῖς ὕδασιν ἀποσμήχει καὶ ἀποπλύνει  ἐξ αὐτῶν πάντα ῥύπον παθῶν ἁμαρτίας καὶ δίδωσιν αὐτοῖς ἐπουράνια ὅπλα  τοῦ  πνεύματος  καὶ  ἐνδύματα  φωτὸς  θεϊκοῦ,  ὅπως  εἰσελθόντες  πρὸς  τὸν πνευματικὸν  τῆς  πονηρίας  πόλεμον  ἐπαινεθῶσι  καὶ  τὴν  23-2-9 νίκην  ἀράμενοι στεφανωθῶσι.
 
{{Hnum|}}
 
τούτοις δίδωσι καὶ κληρονομίας ἐπουρανίους.
 
{{Hnum|}}
 
οἱ τοιοῦτοι δῆλον ὅτι ἐκ θεοῦ γεννῶνται,  καὶ δίδοται αὐτοῖς ἄλλη πόλις ἐπουράνιος καὶ καταξιοῦνται ἀδελφοὶ τοῦ  Χριστοῦ γενέσθαι καὶ κληρονόμοι τοῦ πατρός.
 
{{Hnum|}}
 
23-2-10 Ὥσπερ γὰρ ὁ καύσων τοῦ ἡλίου ἐπιλάμπων τοῖς φύμασι τοῦ σπόρου τὰ μὲν εἰς τὴν πετρώδη γῆν σπαρέντα εὐθὺς ξηραίνει μὴ ἔχοντα νοτίαν μηδὲ βάθος γῆς, τὰ δὲ ἐν καλῇ καὶ ἐν βαθείᾳ γῇ ἐσπαρμένα οὐ  βλάπτεται  (ἐρρίζωνται  γὰρ  ἐν  αὐτῇ  κατὰ  βάθος),  οὕτω  καὶ  οἱ  τεθεμελιωμένοι ἰσχυρῶς ἐν τῇ πίονι γῇ, τῇ ἀγαθῇ προαιρέσει καὶ τῇ πίστει τῇ ὀρθῇ καὶ τῇ χάριτι τοῦ θεοῦ,  οὐδὲν  βλαβήσονται  ὑπὸ  τοῦ  καύσωνος  τῶν  πειρασμῶν,  ἀλλὰ  μᾶλλον ἰσχυροποιοῦνται 23-2-11 καὶ πλείονα καρπὸν ἀποδιδόασιν.
 
{{Hnum|}}
 
οἱ τοιοῦτοι εἰσὶ τεθεμελιωμένοι  εἰς τὴν ἀσάλευτον πέτραν, αὐτὸν τὸν Χριστόν.
 
{{Hnum|}}
 
τῷ γὰρ Πέτρῳ εἶπεν ὁ κύριος·
 
{{Hnum|}}
 
«σὺ εἶ  Πέτρος, καὶ ἐπὶ ταύτῃ τῇ πέτρᾳ οἰκοδομήσω μου τὴν ἐκκλησίαν, καὶ
 
 
μοχλοὶ ᾅδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς».
 
{{Hnum|}}
 
οἱ γὰρ μοχλοὶ εἰς τὸ ἐκριζῶσαι καὶ ἀνατρέψαι τὸν  θεμέλιον  τοῦ οἴκου εἰσίν, οὕτω  καὶ ὁ πονηρὸς  τὰς πιστὰς καὶ τεθεμελιωμένας ψυχὰς  ἐκριζοῦν  ἀπὸ  τοῦ  θεοῦ  ἐπιχειρεῖ  καὶ  βούλεται  αὐτὰς  εἰς  ἑαυτὸν  23-2-12 περιτρέψαι.
 
{{Hnum|}}
 
ὁμοίως  πάλιν  ὁ  κύριος  παρεικάζων  τὸν  ποιοῦντα  τὰς  ἐντολὰς  αὐτοῦ ἀνθρώπῳ «φρονίμῳ» θεμελιοῦντι  «τὴν οἰκίαν αὐτοῦ ἐπὶ τὴν πέτραν».
 
{{Hnum|}}
 
«ἦλθον, φησίν, οἱ ποταμοὶ καὶ ἔπνευσαν οἱ ἄνεμοι καὶ προσέρρηξαν τῇ οἰκίᾳ ἐκείνῃ  καὶ οὐκ ἔπεσε·
 
{{Hnum|}}
 
τεθεμελίωτο  γὰρ ἐπὶ τὴν πέτραν».
 
{{Hnum|}}
 
23-2-13 Καὶ ἡμεῖς τοίνυν  τὸν θεμέλιον  τῆς καρδίας καὶ τῆς προαιρέσεως ἡμῶν ἐπὶ τὴν ἀσάλευτον τοῦ Χριστοῦ πέτραν θεμελιώσωμεν, ὅπως δι'  αὐτοῦ  ἰσχυροποιούμενοι καὶ ἐνδυναμούμενοι  καὶ στερεοὶ καὶ δόκιμοι  πρὸς τοὺς ἐπεγειρομένους ἡμῖν πειρασμοὺς εὑρεθέντες καὶ νικηταὶ ἀποδειχθέντες τῶν ἐπουρανίων  ἀγαθῶν  ἄξιοι  γενώμεθα  σὺν  Χριστῷ ἀπολαῦσαι  εἰς  τοὺς  ἀπεράντους αἰῶνας.
 
{{Hnum|}}
 
Ἀμήν.
 
{{Hnum|}}
 
24.
 
{{Hnum|}}
 
τ-1 ΛΟΓΟΣ Κ∆ʹ.
 
{{Hnum|}}
 
24-1-1 Περὶ τοῦ πῶς δεῖ πάσας τὰς γραφὰς πνευματικῶς ἀναλαμβάνειν  πρὸς τὴν ὠφέλειαν τῆς  ψυχῆς  ἡμῶν, δι'  ἣν πάντα  ἐγράφη, καὶ μηδὲν σαρκικὸν ἢ Ἰουδαϊκὸν ἐννοεῖν.
 
{{Hnum|}}
 
24-1-2 Ὁ γὰρ  ἀπόστολος  φησίν·
 
{{Hnum|}}
 
«ταῦτα πάντα τυπικῶς συνέβαινον ἐκείνοις, ἐγράφη δὲ πρὸς νουθεσίαν ἡμῶν, εἰς οὓς τὰ τέλη τῶν αἰώνων  κατήντησεν».
 
{{Hnum|}}
 
εἰ οὖν δι' ἡμᾶς ἐγράφη, πνευματικῶς  πάντα  ὀφείλομεν  ἀναλαμβάνειν  καὶ μηδὲν Ἰουδαϊκὸν  ἢ σαρκικόν.
 
{{Hnum|}}
 
ὁ γὰρ ἀπόστολος φησίν·
 
{{Hnum|}}
 
«ὁ νόμος πνευματικός ἐστιν».
 
{{Hnum|}}
 
24-1-3 εἴτε οὖν περὶ πολέμων  διαφόρων  ἐγράφη,  μυστηριωδῶς  ἐγράφη  διὰ  τοὺς  νῦν  πολέμους  τοὺς ἀοράτους τῶν πνευμάτων τῆς πονηρίας πρὸς τὴν ψυχὴν γινομένους, εἴτε περὶ ἱστοριῶν τινῶν  διὰ τὰ νῦν γινόμενα  μυστήρια τῇ ψυχῇ ἐλέχθη, εἴτε λόγους ἄλλους πολλοὺς ἐλάλησεν ἐν ταῖς γραφαῖς τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον (ὡς 24-1-4 περὶ πόλεων ἢ ἄλλων  τινῶν πραγμάτων).
 
{{Hnum|}}
 
πάντα διὰ τὰ νῦν μυστήρια τὰ ἐν τῇ ψυχῇ γινόμενα ἐγράφη, κἂν ἐγένετο τότε εἰς τὸ φανερὸν ἀληθῶς, ἀλλὰ τὸ πνεῦμα  τὸ  ἅγιον ἀφορμὰς λαμβάνον ἀπὸ τῶν φαινομένων  πάντων  καὶ τῶν  γενομένων  τότε ἐλάλησε περὶ  τῶν  νῦν μελλόντων  τῇ ψυχῇ συμβαίνειν.
 
{{Hnum|}}
 
24-1-5 Πάντα οὖν ὅσα ἐγράφη, ὡς προείρηται, εἰς ἡμετέραν ὠφέλειαν πνευματικῶς  ἐγράφη.
 
{{Hnum|}}
 
οἷον  περὶ  τοῦ  Χριστοῦ  προμηνύων  ὁ  θεὸς  βασιλέα  αὐτὸν ἀναστήσειν τῷ Ἰσραὴλ ἐπηγγείλατο δοῦναι «τὸν θρόνον τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ∆αβὶδ» καὶ οἰκοδομῆσαι τὴν Ἱερουσαλὴμ εἰς τοὺς αἰῶνας, «καὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ» φησι μὴ εἶναι
 
«τέλος»  καὶ  κατακυριεύσειν  ἀπὸ  περάτων  ἕως  περάτων,  καὶ  ἁπλῶς  λυτρωτὴν  καὶ βασιλέα  καὶ  ἐξουσιαστὴν  τοῦ  λαοῦ  Ἰσραὴλ  ἐπηγγείλατο  ἀνιστᾶν  24-1-6 καὶ  ἰδοὺ
 
θεωροῦμεν ἐν τοῖς φαινομένοις,  ὅτι οὐδὲν τούτων γέγονεν.
 
{{Hnum|}}
 
οὔτε γὰρ ἐβασίλευσεν ὁ
 
Χριστὸς ἐν τῷ φανερῷ  τῆς Ἱερουσαλὴμ οὔτε ᾠκοδόμησεν αὐτήν, ἀλλὰ τοὐναντίον  ὁ κηρυχθεὶς  βασιλεὺς σταυρῷ τετιμώρηται,  καὶ  οὗ «τῆς  βασιλείας  (φησὶν)  οὐκ ἔσται τέλος» οὔτε ἦρξεν ἐν τοῖς φαινομένοις οὔτε ἐλυτρώσατο τὸν Ἰσραὴλ οὔτε ἐκάθισεν εἰς τὸν θρόνον ∆αβίδ, ἀλλὰ τοὐναντίον,  ὡς προείρηται, καὶ ἐνεπτύσθη καὶ ἠτιμάσθη καὶ ἐκολαφίσθη  καὶ  ἐσταυρώθη  24-1-7 οὗτος  ὁ  προσδοκώμενος  βασιλεύς.
 
{{Hnum|}}
 
τί  οὖν;  ἡ προφητεία  ἀεργὴς καὶ ὁ λόγος τοῦ θεοῦ ψευδής; ἰδοὺ γὰρ ἐν τοῖς φαινομένοις  οὐδὲν τούτων γέγονεν, εἰ μὴ ὅτι πνευματικῶς καὶ μυστικῶς ἐλάλησε διὰ τῶν ἁγίων ὁ θεὸς καὶ πνευ24-1-8 ματικῶς καὶ ἐξ ἀληθείας ἐγένετο καὶ γίνεται.
 
{{Hnum|}}
 
ἦλθε γὰρ λυτρωτὴς ὁ κύριος, ἀληθινὸς βασιλεὺς τοῦ Ἰσραήλ, τουτέστι τῆς ψυχῆς τῆς ὑπὸ τοὺς πολεμίους καὶ δεινοὺς ἄρχοντας τῆς πονηρίας πεσούσης καὶ ὑπὸ τὴν βασιλείαν καὶ ἐξουσίαν τοῦ σκότους τῆς
 
 
ἁμαρτίας κατενεχθείσης ἀπὸ τῆς τοῦ πρώτου ἀνθρώπου παραβάσεως, ἦλθεν ὁ Χριστὸς λυτρώσασθαι αὐτήν, ἦλθεν ὁ βασιλεὺς ὁ ἐπαγγελθεὶς οἰκοδομῆσαι τὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ τὴν σκηνὴν ∆αβὶδ τὴν πεπτω24-1-9 κυῖαν, τουτέστιν αὐτὴν τὴν ψυχὴν ἐμπεσοῦσαν εἰς κακίαν παθῶν.
 
{{Hnum|}}
 
ἦλθε συναγαγεῖν  πάντα  τὸν Ἰσραήλ, ἤτοι αὐτῆς τῆς ψυχῆς τοὺς τῆς καθαρᾶς φύσεως λογισμοὺς πάντας τοὺς ἐσκορπισμένους ὑπὸ τῆς πονηρίας ἐν τῷ αἰῶνι τούτῳ ἤτοι τοὺς τῆς ἄνω Ἱερουσαλὴμ ἁγίους.
 
{{Hnum|}}
 
ἦλθε καὶ ἐκαθέσθη εἰς τὸν θρόνον αὐτοῦ, τὸν ἄνθρωπον, καὶ ἐβασίλευσε τῆς Ἱερουσαλήμ, τῆς ψυχῆς, εἰς τοὺς 24-1-10 αἰῶνας»καὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ οὐκ ἔστι τέλος».
 
{{Hnum|}}
 
πᾶσαν γὰρ ψυχήν, ἣν ἐλυτρώσατο ἐκ τῆς ἐξουσίας τοῦ  σκότους,  καὶ  μετέστησεν  εἰς  τὴν  βασιλείαν  αὐτοῦ  καὶ  ἐκαθέσθη  ἐν  αὐτῇ  καὶ ἐβασίλευσε τῆς ἀληθινῆς  Ἱερουσαλήμ, αὐτῆς τῆς ψυχῆς, καὶ τοῦ ἀληθινοῦ  Ἰσραήλ, αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου, καὶ ἣν ψυχὴν ἠλευθέρωσεν ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας εἰς τοὺς αἰῶνας, ἐν αὐτῇ βασιλεύει καὶ κατοικεῖ «καὶ τῆς βασιλείας  αὐτοῦ οὐκ ἔστι τέλος».
 
{{Hnum|}}
 
24-1-11 Περὶ τούτων  τῶν μυστηρίων ἔλεγον οἱ προφῆται καὶ περὶ τῆς λυτρώσεως βασιλείας αὐτοῦ οὐκ ἔστι τέλος».
 
{{Hnum|}}
 
24-1-11 Περὶ τούτων τῶν μυστηρίων ἔλεγον οἱ προφῆται καὶ περὶ τῆς λυτρώσεως  ταύτης  προέλεγον  καὶ  περὶ  ταύτης  τῆς  βασιλείας  καὶ  ταύτης  τῆς Ἱερουσαλὴμ καὶ τούτου τοῦ θρόνου, ὡς ἐξ αὐτῶν  τῶν  πραγμάτων  ἀπεδείξαμεν, καὶ ἀληθῶς ἐπληρώθησαν πᾶσαι αἱ γραφαὶ τῶν ἁγίων προφητῶν·
 
{{Hnum|}}
 
ἐξ ἀληθείας γὰρ ἐλθὼν ὁ βασιλεὺς Χριστὸς ἐλυτρώσατο τὴν Ἱερουσαλήμ, τουτέστι τὴν ψυχήν, ἀπὸ τῶν ἐχθρῶν αὐτῆς καὶ τῶν καταδυναστευσάντων καὶ τῶν τυραννησάντων  αὐτὴν ἐν τῇ πονηρίᾳ τοῦ σκότους, «καθεῖλε τοὺς  δυνάστας ἀπὸ τῶν θρόνων καὶ ὕψωσε» τὴν τεταπεινωμένην ψυχὴν καὶ ἐβασίλευσε Χριστὸς ἐν αὐτῇ καὶ θρόνον αὐτὴν αἰώνιον  ἑαυτῷ κατεσκεύασε
 
«καὶ  τῆς  βασιλείας  αὐτοῦ  οὐκ  ἔστι  τέλος».
 
{{Hnum|}}
 
ἐλυτρώσατο  γὰρ  τὸν  Ἰσραηλιτικὸν ἄνθρωπον, τὸν κατ' εἰκόνα αὐτοῦ 24-1-12 κτισθέντα, καὶ οὕτως ἐπληρώθη ἐξ ἀληθείας ὁ
 
λόγος τοῦ θεοῦ.
 
{{Hnum|}}
 
εἰ δὲ ἐν τῷ φανερῷ ὡς ὁρῶμεν τούτων οὐδὲν γεγένηται  καὶ ἐν τῷ κρυπτῷ εἰς τὴν ψυχὴν  ἐξ ἀληθείας οὐ γίνεται, ποῦ ὁ ἀληθὴς λόγος τοῦ θεοῦ, ποῦ τὰ
 
ῥήματα τοῦ  πνεύματος  ἐπληρώθησαν;  ἆρα μάταια  τὰ  προαγγελθέντα  πάντα  καὶ  οἱ προφῆται ψευσταί; μὴ γένοιτο.
 
{{Hnum|}}
 
ποῦ οὖν ἐβασίλευσεν ὁ Χριστός, ἰδοὺ γὰρ ἐν τῷ φανερῷ οὐκ ἐβασίλευσε δῆλον  ὅτι  τὴν  καθαρὰν ψυχὴν  θρόνον  ἑαυτῷ κατεσκεύασε καὶ ποῦ
 
συνήγαγε καὶ ἐλυτρώσατο τὸν Ἰσραήλ; δῆλον ὅτι τὸν ἄνθρωπον ἀπὸ τῶν ἐχθρῶν τῶν δεινῶν ἐλυτρώσατο καὶ συνήγαγεν  αὐτὸν σκορπισθέντα.
 
{{Hnum|}}
 
24-1-13 Παρακαλέσωμεν οὖν καὶ ἡμεῖς τὸν θεόν, τὸν κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν, τὸν ἀληθινὸν  βασιλέα, ἵνα καὶ
 
ἡμᾶς λυτρώσηται ἀπὸ τῶν ἐχθρῶν ἡμῶν καὶ βασιλεύσῃ ἐν ἡμῖν, ῥυόμενος ἡμᾶς ἐκ τῆς βασιλείας τῆς ἁμαρτίας, καὶ καθεσθῇ ἐν τῷ θρόνῳ τῆς ψυχῆς ἡμῶν εἰς τοὺς αἰῶνας καὶ ἐνοικοδομήσῃ  καὶ  ἀνακτήσηται  καὶ  ἀνακαινίσῃ  τὰ  νοήματα  ἡμῶν,  καινὴν  καὶ
 
ἐπουράνιον Ἱερουσαλὴμ ποιήσας ἡμᾶς καὶ γεννήσας ἡμᾶς ἐκ τοῦ πνεύματος αὐτοῦ, ἵνα ἐνοικήσῃ  καὶ  ἐμπεριπατήσῃ ἐν  ἡμῖν  κατὰ  τὴν  ἐπαγγελίαν  αὐτοῦ  εἰς ἅπαντας  τοὺς
 
αἰῶνας,  ὅτι πᾶσι τοῖς  πιστεύουσιν  αὐτῷ  ἐξ ἀληθείας  καὶ ἐλπίζουσι καὶ αἰτοῦσι καὶ δεομένοις αὐτοῦ καὶ προσδοκῶσι ποιεῖ τὴν λύτρωσιν ταύτην νῦν καὶ βασιλεύει ἐν πάσῃ αἰσθήσει καὶ ἐνεργείᾳ πληροφορίας ἐν αὐτοῖς ἐν ἀληθείᾳ εἰς τοὺς αἰῶνας.
 
{{Hnum|}}
 
24-1-14 καὶ
 
οὕτως ἀπὸ τοῦ νῦν βασιλεύοντος Χριστοῦ ἐν ἡμῖν τὰ ἐνέχυρα καὶ τοὺς ἀρραβῶνας τῆς βασιλείας λαβόντες νῦν τὸν φωτισμὸν τοῦ Χριστοῦ ἐν τῇ ψυχῇ ἡμῶν γινόμενον, τότε ἐν τῇ ἀναστάσει ἀναστήσονται τὰ σώματα ἡμῶν τῆς ψυχῆς ἀπὸ τοῦ νῦν ἐγερθείσης ἐκ τῆς
 
νεκρώσεως τῶν  παθῶν  τῆς ἁμαρτίας, καὶ συνδοξασθήσονται τῇ ψυχῇ  ἀπὸ τοῦ νῦν φωτιζομένῃ  ὑπὸ  τοῦ  ἀληθινοῦ  καὶ  ἀρρήτου  φωτὸς  τοῦ  Χριστοῦ,  καὶ  οὕτω συμβασιλεύσομεν  αὐτῷ  ἐν  ἀναπαύσει  ἀνεκλαλήτῳ  εἰς  τοὺς  ἀπεράντους  αἰῶνας
 
 
ἀναπαυόμενοι.
 
{{Hnum|}}
 
24-1-15 ∆όξα τῇ εὐσπλαγχνίᾳ  αὐτοῦ καὶ τῷ  ἀπείρῳ αὐτοῦ ἐλέει, ὅτι οὕτως ἠγάπησε τὸ γένος τῶν ἀνθρώπων, καταξιῶν ἡμᾶς τῆς αὐτοῦ βασιλείας εἰς τοὺς αἰῶνας.
 
{{Hnum|}}
 
Ἀμήν.
 
{{Hnum|}}
 
25.
 
{{Hnum|}}
 
τ-1 ΛΟΓΟΣ ΚΕʹ.
 
{{Hnum|}}
 
25-1-1 Ὥσπερ ἐὰν ᾖ ἅρμα ὑπὸ ἡμιόνων ἑλκόμενον, χρὴ δὲ τὸν ἡνίοχον τὰ λῶρα κατέχοντα ἕκαστον ζῷον ἐπιτηδείως  ἄγειν πρὸς εὐθείαν καὶ τὸ βουλόμενον  ἀτάκτως ἐξορμᾶν ἐπέχειν  καὶ  ἀναχαιτίζειν,  ἵνα  τὸ ἅρμα εὐθείως  καὶ τεταγμένως  ἐν τῇ ὁδῷ ἀπαγόμενον ἀκινδύνως  εἰς τὴν πόλιν δυνηθῇ εἰσελθεῖν, οὕτως ὅλον τὸ τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματος σύγκριμα ὁ ἡνίοχος νοῦς ὑπὸ τοῦ λόγου παιδευόμενος ὀφείλει τὰ φυσικὰ τῶν  λογισμῶν  κινήματα  κατὰ  τὸ  θέλημα  τοῦ  θεοῦ  εὐθύνειν  καὶ  πᾶσαν  κίνησιν λογισμοῦ φυσικοῦ ἀτάκτως προπηδῶσαν καὶ παρὰ τὸν εὐθῆ λόγον τρέχειν ἐθέλουσαν γενναίως  ἀναχαιτίζειν,  ἵν'  οὕτως  ὅλον  τὸ τῆς ψυχῆς  ἡμῶν  καὶ τοῦ σώματος ἅρμα λογικῶς  καὶ  θελήματι  θεοῦ ἐν τῇ βασιλικῇ τῶν θείων  γραφῶν  ὁδῷ βαῖνον  εἰς τὴν ἐπουράνιον τῶν ἁγίων 25-1-2 πόλιν καταντῆσαι δυνηθῇ.
 
{{Hnum|}}
 
ἕκαστον γὰρ φυσικῆς κινήσεως λογισμόν,  εἰ  τύχοι  περὶ  βρώσεως  ἢ  ποτοῦ  ἢ  ἐνδυμάτων  ἢ  περὶ  παντοίων  χρειῶν σωματικῶν, ἥγησαί μοι χάος εἶναί τι ἀπλήρωτον  (κατὰ τῶν πλειόνων  ὀρέγεσθαι) καὶ μάλιστα ὑπὸ τῆς κακίας φιληδόνως  ὑποκλεπτόμενον  ὡς φυσικῆς ἕνεκεν χρείας 25-1-3 ἐκπλήρωσιν.
 
{{Hnum|}}
 
εἰ  οὖν  συνεπιδίδωσι  καὶ  συναπάγεται  ὁ  νοῦς  ἰδίῳ  θελήματι  μὴ ἀναχαιτίζων  τὴν τῶν  λογισμῶν  ἀπλήστῳ διαθέσει προπέτειαν, ὡς εἰς ἄμετρόν τινα βυθὸν καὶ χάος ἐμπίπτει καὶ πάντοτε τρέχων καὶ πονῶν περὶ τὰ σαρκικὰ καὶ εἰς αὐτὰ τὸ ὅλον  ἀσχολούμενος  οὐ  καταφθάνει  καὶ  ἐκπληροῖ  τὸ  καλὸν  διὰ  τὸ  ἐν  σωματικαῖς ἀσχολίαις χρειῶν τὸν νοῦν  ἐμπλατύνεσθαι.
 
{{Hnum|}}
 
25-1-4 ὀφείλει  τοίνυν  παντοίῳ  τρόπῳ τῷ λόγῳ τοῦ θεοῦ πειθόμενος ἐπέχειν  ἑαυτὸν καὶ μεμετρημένως καὶ περιεσφιγμένως  τὰς σωματικὰς χρείας διοικεῖν  καὶ τὸν θλιβερώτερον καὶ πενιχρώτερον  ἐπιλέγεσθαι βίον, ἵν' οὕτω τὴν τοῦ σώματος ζωὴν δι' ὀλίγων χρειῶν ἐκπληρούμενοι ἐπὶ τὴν πνευματικὴν λατρείαν καὶ τὸν ἀγγελικὸν  τῆς πρὸς θεὸν καρτερήσεως βίον τὸ πλέον σχολάζοντες δυνηθῶμεν τὴν  ἑαυτῶν  βραχύβιον  ζωὴν  κατὰ  τὸ θέλημα  τοῦ  θεοῦ κυβερνήσαντες κληρονόμοι τῆς αἰωνίου ζωῆς γενέσθαι.
 
{{Hnum|}}
 
25-1-5 Ὥσπερ γὰρ ἐὰν ᾖ τις τραύματα ἔχων ἐν τῷ σώματι, ἑαυτὸν δὲ χρίσῃ πηλῷ ἢ βορβόρῳ, καὶ ἐρχόμενος πρὸς τὸν ἰατρὸν παρακαλῇ θεραπευθῆναι,  καί  φησιν  αὐτῷ  ὁ  ἰατρός·
 
{{Hnum|}}
 
"1εἰ  βούλει  θεραπευθῆναι,  ἀπόπλυναι πρότερον τὸν  ἐπικείμενον  τοῖς  τραύμασί σου πηλὸν  ἤτοι  βόρβορον,  ἵνα  πλυνθέντα φανερὰ καὶ δῆλα γένωνται, μὴ ἐπικαλυπτόμενα ὑπό τινος ῥυπαρίας, κἀγὼ ὡς ἐπίσταμαι τῇ ἐμῇ τέχνῃ θεραπεύω τὰ πεπονθότα μέλη·
 
{{Hnum|}}
 
ἐπικειμένου γὰρ βορβόρου τοῖς τραύμασιν οὐκ ἐνεργοῦσι τὰ ἰατρικὰ φάρμακα καὶ ἀδύνατον θεραπευθῆναι.
 
{{Hnum|}}
 
"2 25-1-6 οὕτω διὰ τῆς τοῦ Ἀδὰμ  παραβάσεως πᾶσα ψυχὴ  ἀοράτως ὑπὸ τοῦ πονηροῦ  διαφόροις  τραύμασιν ἐτραυματίσθη καὶ διὰ τὴν ἀρχαίαν νομὴν ἐμπαθὴς κατέστη κατὰ τὴν ἀψευδῆ τοῦ κυρίου φωνὴν τὴν λέγουσαν·
 
{{Hnum|}}
 
«ἔσωθεν γὰρ ἐκ τῆς καρδίας ἐκπορεύονται διαλογισμοὶ πονηροί», καὶ  ἀπαριθμησάμενος  ἐγνώρισε  τὴν  τῶν  παθῶν  ἐνέργειαν  ἀοράτως  ἔνδον  ἐν  τοῖς λογισμοῖς κινουμένην ἔξωθεν προέρχεσθαι, καὶ ὁ ἀπόστολος δὲ λέγων·
 
{{Hnum|}}
 
«ὥσπερ γὰρ διὰ τοῦ ἑνὸς ἀνθρώπου ἡ ἁμαρτία εἰς τὸν κόσμον εἰσῆλθεν», ἐδήλωσε τὴν ἀόρατον τῶν παθῶν  ἐνέργειαν  καὶ ἑκάστην ψυχὴν  διὰ τὴν ἀρχαίαν  νομὴν τῆς κακίας τραύμασιν ἀκουσίοις  συμπεπλέχθαι, ὧν ηὔχετο καὶ ὁ μακάριος ∆αβὶδ ῥυσθῆναι λέγων·
 
{{Hnum|}}
 
«ἐκ τῶν κρυφίων  μου καθάρισόν με, καὶ ἀπὸ ἀλλοτρίων  φεῖσαι τοῦ δούλου σου».
 
{{Hnum|}}
 
25-1-7 ταῦτα τοίνυν τὰ τραύματα ἔχουσα τῶν παθῶν ἡ ψυχὴ ἰδίᾳ προαιρέσει πάλιν ὑπὸ τῶν ἡδονῶν τοῦ κόσμου δελεαζομένη  ὥσπερ βορβόρῳ τινὶ  ἢ πηλῷκαὶ  ἐπικαλύμματι  τῶν  ἔνδον ἐγκεκρυμμένων παθῶνχριομένη  καὶ ἑαυτὴν ἵν' οὕτως εἴπω μολύνουσα δέεται δὴ τοῦ ἐπουρανίου ἰατροῦ,  θεραπευθῆναι τὰ 25-1-8 ἔνδον  πάθη τῶν  πονηρῶν  διαλογισμῶν ἐπιθυμοῦσα.
 

Latest revision as of 09:22, August 23, 2013

Template:SP

MacariusOfEgypt.jpg

Εδώ θα βρείτε το Πρωτότυπο κείμενο στην Patrologia Gracea Migne. [ Original File]

Here you will find the Orignal Text from Patrologia Gracea Migne. [ Original File]

makariou_patrologia.jpg


τ-1 ΛΟΓΟΣ Ηʹ.

8-1-1 Καλόν ἐστιν ἡ νηστεία καὶ ἡ ἀγρυπνία καὶ ἡ ξενιτεία, ἀλλὰ ταῦτα πολιτείας μὲν ἀκμήν ἐστιν ἀγαθῆς, πλὴν ἡ τάξις τῶν Χριστιανῶν ἐσωτέρα ἐστὶ τούτων καὶ οὐκ ὀφείλει τις ἐν τούτοις τὴν πεποίθησιν ἔχειν.

συμβαίνει δὲ ὅτι εἰσί τινες καὶ χάριτος μέτοχοι καὶ ἡ κακία ἔτι ἔσω οὖσα τεχνάζεται καὶ παραχωρεῖ ἑκοῦσα καὶ οὐκ ἐνεργεῖ, ἀλλὰ ποιεῖ νομίσαι τὸν ἄνθρωπον, ὅτι ἐκαθαρίσθη ὁ νοῦς αὐτοῦ, καὶ λοιπὸν φέρει τὸν ἄνθρωπον εἰς οἴησιν ὅτι·

τέλειος εἶ Χριστιανός.

καὶ μετὰ ταῦτα ἐπὰν νομίσῃ ὁ ἄνθρωπος, ὅτι ἐλεύθερός ἐστι καὶ ἀμεριμνήσῃ, τότε λῃστρικῷ τρόπῳ ἐπέρχεται αὐτῷ ἡ κακία ἔγκρυμμα ποιοῦσα καὶ πειράζει 8-1-2 αὐτὸν καὶ καταφέρει εἰς τὰ κατώτατα τῆς γῆς.

εἰ γὰρ οἱ ἄνθρωποι εἴκοσι ἐτῶν ὄντες λῃσταὶ ἢ στρατιῶται κατὰ πολεμίων οἴδασι τεχνάζεσθαι καὶ ὑποκαθέζονται καὶ ποιοῦσιν ἔγκρυμμα καὶ λαμβάνουσι τὰ νῶτα τῶν ἐχθρῶν καὶ περικυκλοῦντες αὐτοὺς ἀθρόως ἀποκτένουσι, πόσῳ μᾶλλον ἡ κακία οὖσα τοσούτων χιλιάδων ἐτῶν καὶ τοῦτο ἔργον ἔχουσα τὸ πῶς ἀπολέσει τὰς ψυχάς, οἶδεν ἔγκρυμμα ποιεῖν ἐν τῇ καρδίᾳ καὶ κατὰ καιρούς τινας μὴ ἐνεργεῖν, ἵνα ἐνέγκῃ τὴν ψυχὴν εἰς οἴησιν τελειότητος; 8-1-3 Ὁ δὲ θεμέλιος τοῦ Χριστιανισμοῦ οὗτός ἐστιν, ἵνα ὅσας ἐὰν ποιήσῃ τις δικαιοσύνας, μὴ ἐπαναπαυθῇ αὐταῖς μηδὲ ἔχῃ αὐτὰς μεγάλας, ἀλλ' ἵνα ᾖ πτωχὸς «τῷ πνεύματι», καὶ ἐὰν γένηται μέτοχος χάριτος, μὴ νομίσῃ ἑαυτὸν «κατειληφέναι» καὶ οἰηθῇ εἶναί τι καὶ ἄρξηται διδάσκειν, ἀλλ' ἵνα ὢν ἐν καλαῖς πολιτείαις, νηστεύων, ξενιτεύων, ἀγρυπνῶν, εὐχόμενος, μέτοχος ὢν χάριτος μὴ ἡγήσηται ἑαυτὸν τί εἶναι, ἀλλ' ἵνα ἔχῃ ἐξουδενωμένον ἑαυτὸν καὶ μὴ ἡγήσηται τὴν ψυχὴν αὐτοῦ τιμίαν, ἀλλὰ τότε μάλιστα, ὅταν ἀρχὴ χάριτος γένηται αὐτῷ, ἵνα ἔχῃ τὸν πόνον, τὴν δίψαν καὶ τὴν πεῖναν, ἵνα μὴ ᾖ κεκορεσμένος καὶ μὴ ἔχῃ ἑαυτὸν δίκαιον ἢ πλούσιον ἐν χάριτι, ἀλλ' ἵνα ᾖ πενθῶν καὶ δακρύων.

8-1-4 Ὃν τρόπον ἵνα ᾖ μήτηρ καὶ ἔχῃ υἱὸν μονογενῆ καὶ παιδεύσῃ αὐτόν, καὶ ὅταν γένηται ἀνὴρ καὶ συμβῇ αὐτὸν ἀποθανεῖν, λοιπὸν ὅσοι ἂν ὦσιν παραμυθούμενοι τὴν μητέρα, μᾶλλον ἐπεγείρουσιν αὐτῇ τὸ πένθος καὶ ἀπαραμύθητός ἐστιν·

οὕτως χρὴ κλαίειν καὶ τὸν Χριστιανὸν τὴν πτῶσιν αὐτοῦ, ἵνα ἔχῃ τὸ πένθος ἄπαυστον καὶ ἀδιάλειπτον δάκρυον·

πρὸ πάντων, ἵνα ἔχῃ συντετριμμένην καρδίαν.

8-1-5 Ὥσπερ δὲ ἵνα ᾖ οἶκος βασιλικὸς καὶ παλάτιον βασιλέως καὶ ἔχῃ διαίτας πολλὰς καὶ αὐλὰς διαφόρους καὶ πρόθυρα πολλά, οἴκους καὶ κουβούκλια πολλὰ καὶ ἐσωτέρους οἴκους, ὅπου μένει ὁ βασιλεὺς καὶ ἡ πορφύρα καὶ οἱ θησαυροὶ αὐτοῦ ἀπόκεινται·

λοιπὸν ὁ εἰσερχόμενος εἰς τὰς ἐξωτέρας αὐλὰς ἢ διαίτας μὴ νομίσῃ, ὅτι ἤδη εἰς τοὺς ἐσωτέρους οἴκους εἰσῆλθεν, ὅπου ἡ δόξα τοῦ βασιλέως καὶ ἡ πορφύρα καὶ οἱ θησαυροί.

οὕτω καὶ εἰς τὸ πνευματικόν·

οἱ νηστεύοντες καὶ οἱ ἀγρυπνοῦντες ἢ ψάλλοντες ἢ εὐχόμενοι μὴ νομίσωσιν, ὅτι ἤδη εἰσῆλθον εἰς τὴν κατάπαυσιν, ὧδε ἀκμὴν εἰς τὰ πρόθυρα καὶ εἰς τὰς αὐλὰς εἰσέρχονται, 8-1-6 οὐχὶ ὅπου ἡ πορφύρα καὶ οἱ θησαυροί·

ἐκεῖ γὰρ ἀκμὴν οὐκ εἰσῆλθον.

οὐκ ὀφείλουσιν οὖν οἱ ἀδελφοὶ τῇ ἔξωθεν πολιτείᾳ θαρσεῖν καὶ λέγειν, ὅτι ἐσμέν τινες.

εἰ δὲ καὶ μέτοχος χάριτος γένηταί τις, οὐκ ὀφείλει οἰηθῆναι ὡς καταλαβὼν ἢ γενόμενος ἐγγύτατος βασιλέως·

ἀκμὴν γὰρ εἰς τοὺς ἐξωτέρους οἴκους διακινεῖ.

8-2-1 Ἐρευνᾶν οὖν ὀφείλει ἕκαστος, εἰ εὗρεν ἐν τῷ ὀστρακίνῳ σκεύει τὸν θησαυρόν, εἰ ἐνεδύσατο τὴν πορφύραν τοῦ πνεύματος, εἰ εἶδε τὸν βασιλέα Χριστὸν καὶ ἀναπαύθη.

ἡ γὰρ ψυχὴ οὕτως ἐστίν·

ἔχει βάθος τι καὶ μέλη πολλά, καὶ λοιπὸν ἡ ἁμαρτία ἐπεισελθοῦσα κατέσχεν αὐτῆς ὅλα τὰ μέλη καὶ τὰς νομὰς τῆς καρδίας.

εἶτα ἐπιζητοῦντος τοῦ ἀνθρώπου ἔρχεται ἡ χάρις πρὸς αὐτὸν καὶ 8-2-2 κατέχει εἰ τύχοι δύο μέλη τῆς ψυχῆς.

ὁ οὖν ἄπειρος παρακαλούμενος ὑπὸ τῆς χάριτος νομίζει, ὅτι ἤδη ἐλθοῦσα ἡ χάρις ὅλα τὰ μέλη τῆς ψυχῆς κατέσχε καὶ ἐξεριζώθη ἡ ἁμαρτία·

τὸ δὲ πλεῖστον μέρος ὑπὸ τῆς ἁμαρτίας κρατεῖται καὶ ἓν μέρος ὑπὸ τῆς χάριτος, καὶ ὑποκλέπτεται καὶ οὐκ οἶδεν.

8-2-3 ἔστι γὰρ ἡ χάρις πολλάκις ἐνεργοῦσα ἀδιαλείπτως, ὃν τρόπον ὀφθαλμὸς πάντοτε πέπηκται ἐν τῷ σώματι καὶ ἡ ἁμαρτία σύνεστιν ὑποκλέπτουσα τὸν νοῦν, καὶ ὁ ἀδιάκριτος ὡς ἤδη καταλαβὼν οἴεταί τι περὶ ἑαυτοῦ καὶ τυφοῦται ὡς ἐλευθερωθείς.

οὐχ οὕτω δέ ἐστι τὰ πράγματα.

καθὼς γὰρ

προεῖπον, ἔγκρυμμα ποιεῖ ὁ σατανᾶς καιρούς τινας μὴ ἐνεργῶν, ἵνα ποιήσῃ νομίσαι τὸν 8-2-4 ἄνθρωπον, ὅτι λοιπὸν καθαρός ἐστι καὶ τέλειος.

μὴ ὁ φυτεύων ἀμπελῶνα εὐθέως λαμβάνει σταφυλὴν ἢ γεωργεῖ οἶνον; καὶ ὁ σπείρων τὰ σπέρματα ἐν τῇ γῇ ἤδη ἐθέρισε καὶ ἔλαβε καρποὺς ἄνευ πόνων; καὶ τὸ γεννώμενον παιδίον εὐθέως δύναται εἰς ἄνδρα τέλειον ἐλθεῖν; ἢ ὁ στρατευόμενος τήρων ἤδη ἐγένετο ἀξιωματικός; δεῖ γὰρ αὐτὸν πρῶτον κοπιάσαι καὶ εἰσελθεῖν εἰς τὸν πόλεμον καὶ λαβεῖν τὰ νικητήρια καὶ στεφανωθῆναι, καὶ ὁ μνηστευόμενος λαβεῖν γυναῖκα ἤδη πρὸ τοῦ ἀρραβῶνος ἐκοινώνησεν αὐτῇ; οὐχ οὕτως ἐστίν.

8-3-1 Καλὸν οὖν ἐστιν ἡ ἀκτημοσύνη καὶ ἡ ψαλμωδία καὶ ἡ νηστεία καὶ ἡ ἀγρυπνία καὶ τὸ λαβεῖν χάριν θεοῦ.

ἀκμὴν οὔπω ἤρξατο, ὡς χρή, σκάπτειν καὶ τιθέναι θεμέλιον, καὶ ἐν τούτοις ὤν τις ὡς ἤδη ἀνεπίληπτος εἰς τὰ ἔξω καὶ μέτοχος χάριτος λοιπὸν οἴεται περὶ αὐτοῦ καὶ ἔχει τιμίαν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ὁ τοιοῦτος; ἀπόβλεψον εἰς τὸν Ἰησοῦν ἀπὸ οἵας δόξηςυἱὸς ὢν θεοῦ καὶ θεόςεἰς ὁποῖα πάθη καὶ ἀτιμίαν καὶ σταυρὸν κατῆλθε.

διὰ ταύτην οὖν τὴν ταπεινοφροσύνην ὑπερυψώθη ἐν δεξιᾷ τοῦ πατρὸς καθεσθείς.

καὶ ὁ ὄφις ὑπέσπειρε τῷ Ἀδὰμ ἐξ ἀρχῆς ὕψωμα, ὅτι ὡς θεὸς γίνῃ, καὶ διὰ ταύτης τῆς ὑψηλοφροσύνης, 8-3-2 ἴδε εἰς ποίαν ἀτιμίαν κατῆλθε τὸ γένος τοῦ Ἀδάμ.

ζητῶ δὲ ἄνθρωπον πτωχὸν τῷ πνεύματι καὶ οὐχ εὑρίσκω.

ὥσπερ ἵνα ᾖ τις πλούσιος ἔχων ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ θησαυροὺς καὶ ὡς ἐπιδεόμενος καὶ πτωχὸς παρὰ πάντων ζητεῖ·

οὕτως εἰσὶν οἱ Χριστιανοί, ἔχοντες χάριν πλουσίως εἰς τὸν θεόν, πτωχοὶ δέ εἰσι 8-3-3 τῷ πνεύματι καὶ ὡς μηδὲν ἔχοντες εἰσί.

πρὸς λόγον εἰσὶν ἑκατὸν λίτραι χρυσίου, ἃς ὀφείλει κτήσασθαί τις·

λαβὼν οὖν πέντε λίτρας ἐκορέσθη.

εἰσὶ δέ τινες πρὸς λόγον δέκα οὐγκίας ἔχοντες τῆς χάριτος καὶ ποιοῦσιν αὐτὰς ἑκατὸν καυχώμενοι, καὶ εἰσὶ πολλάκις πέντε οὐγκίας ἔχοντες τῆς ἁμαρτίας καὶ ποιοῦσιν αὐτὰς ἡμιούγκιον·

τοῦτο δὲ αὐτοῖς συμβαίνει κατὰ ἄγνοιαν, ὅτι ἐν αὐτῇ τῇ χάριτι ὑποκλεπτόμενοι οὐκ οἴδασιν, ἢ κατὰ κενοδοξίαν ποιοῦσιν αἰσχυνόμενοι εἰπεῖν, ὅτι ἐνεργεῖ τὸ κακόν.

ἤδη γὰρ κηρύττουσιν ἑαυτοὺς τελείους, τὸ δίκαιον δὲ δεῖ ποιεῖν τὸν ἄνθρωπον, λέγειν μὲν καὶ τὰ τῆς χάριτος, ὁμολογεῖν δὲ καὶ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἁμαρτίας.

ψεύδεται γὰρ ὁ τοιοῦτος λέγων, ὅτι καθαρὰν ἔχω τὴν συνείδησιν.

οὐχ οὕτω γάρ ἐστι τὰ πράγματα, ὡς ἅμα τῷ τὴν χάριν ἐπιδημῆσαι 8-3-4 ἤδη καθαρὸν γενέσθαι τὸν ἄνθρωπον.

παραδίδοται γὰρ τοῖς πολεμίοις καὶ τοῖς πειρατηρίοις εἰς γυμνασίαν καὶ παιδείαν, ὃν τρόπον καὶ ὁ Ἰὼβ ἐν τῷ πειρασμῷ.

«συνεργεῖ γὰρ τῷ ἀγαθῷ τὸ κακὸν προαιρέσει οὐ καλῇ».

τὸν δὲ Χριστιανὸν δεῖ ἔχοντα πέντε οὐγκίας τῆς ἁμαρτίας λέγειν, ὅτι "1εἴκοσι ἔχω καὶ ὅλος εἰμὶ πεπληρωμένος τοῦ πονηροῦ"2, καὶ ἔχοντα πρὸς λόγον εἴκοσι οὐγκίας τοῦ ἀγαθοῦ, λέγειν ὅτι "1ἡμιούγκιον ἔχω.

"2 εἰ δὲ τοῦτο κατὰ κενοδοξίαν αἰσχύνεται εἰπεῖν κἂν τὸ δίκαιον εἴπῃ, ὁμολογησάτω καὶ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἁμαρτίας καὶ τὴν ἐνέργειαν τῆς χάριτος, ἀμφότερα τὰ μέρη συνεῖναι ἑαυτῷ.

8-4-1 Καθὼς οὖν προεῖπον περὶ τῆς ψυχῆς ὅτι ἔχει βάθος, ὑποδείγματι χρησώμεθα διαγράφοντες αὐτῆς τὰ μέλη.

ὥσπερ ἵνα ᾖ ἥλιος καὶ ὦσιν ἐξ αὐτοῦ ἀκτῖνες πολλαί, ἢ ἵνα ᾖ δένδρον ὑψηλὸν καὶ ἔχῃ κλάδους καὶ κλῶνας, ἢ ἵνα ᾖ πόλις μεγάλη ἔχῃ γειτονίας πολλάς, ἢ ἵνα ᾖ ἐπαρχία ἔχουσα πατρίδας ὑφ' ἑαυτήν·

οὕτως ἐστὶν ἡ νοερὰ οὐσία ἡ ἀθάνατος ψυχή, κάλλος τίμιον ὑπὲρ πάντα τὰ δημιουργήματα, εἰκὼν καὶ ὁμοίωμα θεοῦ.

λοιπὸν ἔρχεται ἡ χάρις καὶ εἰς δύο ἀκτῖνας τῆς ψυχῆς ἐπιλάμπει ἢ ἀπὸ ὅλου τοῦ δένδρου εἰς δύο κλάδους ἢ ἀπὸ ὅλης τῆς πόλεως εἰς δύο γειτονίας ἢ ἀπὸ ὅλης τῆς ἐπαρχίας εἰς δύο πατρίδας.

ἔτι δὲ τὰ πλείονα μέρη τῆς ψυχῆς κατέχεται ὑπὸ τῆς κακίας καὶ ὑποκλέπτεται ἡ ψυχὴ καὶ νομίζει, ὅτι ὅλη δι' ὅλου τοῦ ἀγαθοῦ μέρους καὶ τῆς χάριτος γέγο8-4-2 νεν.

πρὸς λόγον πέντε λίτρας χρυσοῦ κτησάμενός τις ἐνόμισεν, ὅτι ἑκατὸν λίτρας χρυσίου ἐκτήσατο; μὴ

τὸ ἔμβρυον τὸ ἐν τῇ μήτρᾳ ἤδη ἐγένετο ἄνθρωπος; ἢ ὁ τιθεὶς ἕνα λίθον τοῦ θεμελίου ἤδη ἐτελείωσε τὸ οἰκοδόμημα; ἢ ὁ σπόρος ὁ χωσθεὶς ἤτοι τὸ ἀνελθὸν ἐξ αὐτοῦ φῦμα ἤδη ἐγένετο στάχυς; μὴ ὁ πλέων ἔμπορος ἅμα τῷ ἄρξασθαι πραγματεύεσθαι ἤδη ἐπλήρωσε τὴν ἐνθήκην; καὶ ὁ μετέχων χάριτος παρὰ τοῦτο ἐγένετο τέλειος Χριστιανός; ἀκμὴν οἱ πρῶτοι καὶ μεγάλοι οὕτως εἰσὶ πρὸς τὴν τελειότητα ὡς ὀφφικιάλιος πρὸς ἡγεμόνα ἢ ὡς προτίκτωρ πρὸς κόμητα ἢ στρατηλάτην ἢ ὡς ῥυάκιον πρὸς Εὐφράτην ποταμόν.

ὁ ἔχων πρόθεσιν ἀπελθεῖν εἰς πόλιν μακρὰν ἀπὸ διαστήματος τριάκοντα μονῶν, δύο ἢ τρεῖς μονὰς ἐὰν ἀπέλθῃ, μὴ νομίσῃ, ὅτι εἰσῆλθεν εἰς τὴν πόλιν.

8-4-3 Ἐπειδὴ οὖν ἡ ἐναντία δύναμις προτρεπτική ἐστιν, οὐκ ἀναγκαστική; καὶ ἡ θεία χάρις προτρεπτικὴ διὰ τὸ αὐτεξούσιον καὶ λυτὸν τῆς φύσεως.

λοιπὸν ἐὰν ποιήσῃ τὸ κακὸν ὁ ἄνθρωπος προτρεπόμενος ὑπὸ τοῦ σατανᾶ, οὐ κρίνεται ἀντ' αὐτοῦ ὁ σατανᾶς, ἀλλ' αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος τιμωρεῖται καὶ κολάζεται ἰδίῳ 8-4-4 θελήματι ὑπήκοος γενόμενος τῆς κακίας.

ὁμοίως καὶ ἐὰν ῥέψῃ ὁ ἄνθρωπος εἰς τὸ ἀγαθὸν καὶ γένηται μετ' αὐτοῦ χάρις θεοῦ οὐκ ἐπιγράφει τὸ ἀγαθὸν ἑαυτῇ ἡ χάρις, ἀλλὰ ἀποδίδωσι τῷ ἀνθρώπῳ καὶ δοξάζει αὐτόν, ἐπειδὴ ἑαυτῷ αἴτιος ἐγένετο ὁ ἄνθρωπος τοῦ ἀγαθοῦ.

λυτῆς γάρ ἐστι φύσεως οὗτος καὶ οὐχ οἷον ἐρχομένη ἡ χάρις πρὸς αὐτὸν ἀναγκαστικῇ δυνάμει δεσμεῖ αὐτοῦ τὸ θέλημα.

καὶ λοιπὸν ἑκόντα καὶ ἄκοντα ποιεῖ αὐτὸν ἄτρεπτον ἀγαθόν, ἀλλὰ παραχωρεῖ τῷ αὐτεξουσίῳ καίτοι συνοῦσα ἡ θεία δύναμις, ἵνα ἀποδειχθῇ τὸ θέλημα τοῦ ἀνθρώπου, εἰ τιμᾷ τὴν χάριν εἰ οὐ τιμᾷ, εἰ συμφωνεῖ εἰ οὐ συμφωνεῖ.

8-4-5 πολλοὶ γὰρ ἐτίμησαν καὶ συνεφώνησαν, καὶ ἄλλοι ἐξετράπησαν.

τί λέγει ὁ ἀπόστολος·

«ἐναρξάμενοι πνεύματι νῦν σαρκὶ ἐπιτελεῖσθε;» τῇ γὰρ φύσει τῶν ἀνθρώπων «νόμος οὐ κεῖται» αὐτεξουσίῳ προαιρέσει δυναμένῃ τραπῆναι ἐπὶ τὸ ἀγαθὸν καὶ τὸ κακόν.

τί λέγει ὁ κύριος·

«πῦρ ἦλθον βαλεῖν ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ τί θέλω εἰ ἤδη ἀνήφθη».

θέλει ὁ κύριος ἀναφθῆναι αὐτοῦ τὸ οὐράνιον πῦρ εἰς τὰς καρδίας τῶν ἀνθρώπων, καὶ οἱ μὲν θέλουσιν, οἱ δὲ οὐ θέλουσιν, καθὼς λέγει·

«ποσάκις ἠθέλησα ἐπισυναγαγεῖν τὰ τέκνα σου, ὡς ὄρνις τὰ ἑαυτῆς νοσσία, καὶ οὐκ ἠθελήσατε».

θεωρεῖς ὅτι ὁ κύριος θέλει, καὶ αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι οὐ θέλουσι προσεγγίζειν τῷ κυρίῳ·

τῷ δὲ θεῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας.

Ἀμήν.

9.

τ-1 ΛΟΓΟΣ Θʹ.

9-1-1 Ἰεζεκιὴλ ὁ μακάριος προφήτης ὀπτασίαν καὶ ὅρασιν ἔνθεον καὶ ἔνδοξον θεωρήσας διηγήσατο καὶ ἔγραψεν ὀπτασίαν μυστηρίων ἀλαλήτων γέμουσαν.

εἶδε γὰρ ἐν τῷ πεδίῳ ἅρμα Χερουβείμ, τέσσαρα ζῷα, καὶ ἓν ἕκαστον ζῷον τέσσαρα πρόσωπα ἔχον, τὸ ἓν πρόσωπον λέοντος καὶ τὸ ἓν πρόσωπον ἀετοῦ καὶ τὸ ἓν πρόσωπον μόσχου καὶ τὸ ἓν πρόσωπον ἀνθρώπου, εἰς τὰ τέσσαρα κλίματα προσέχοντα, καὶ πτέρυγες καθ' ἕκαστον πρόσωπον, ὡς μὴ εἶναι ὕστερά τινα ἢ ὀπίσθια.

καὶ οἱ νῶτοι αὐτῶν ὀφθαλμῶν ἔγεμον καὶ αἱ κοιλίαι ὁμοίως ἐπεπλήρωντο ὀμμάτων, καὶ οὐκ ἦν τόπος τις, ὃς οὐκ ἔγεμεν ὀφθαλμῶν.

καὶ τροχὸς καθ' ἓν πρόσωπον, τροχὸς ἐν τροχῷ, καὶ ἐν τοῖς τροχοῖς ἦν πνεῦμα.

καὶ εἶδεν ὡς ὁμοίωμα θρόνου καὶ ἐπ' αὐτὸν καθεζόμενον ὡς ὁμοίωμα ἀνθρώπου καὶ τὰ ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ ἔργον σαπφείρου.

καὶ ἔφερε τὸ ἅρμα τοῦ Χερουβεὶμ καὶ τὰ ζῷα τὸν ἐποχούμενον δεσπότην·

οὗ ἐὰν ἐβούλετο πορεύεσθαι πάντῃ κατὰ πρόσωπον ὑφ' ἓν τῶν προσώπων ἀπῄεσαν καὶ τὰ λοιπὰ καὶ οἱ τροχοί.

καὶ εἶδεν ὑποκάτω τοῦ Χερουβεὶμ ὡσεὶ χεῖρα ἀνθρώπου ὑποβαστάζουσαν καὶ φέρουσαν.

9-1-2 Καὶ τοῦτο ὅπερ εἶδεν ὁ προφήτης ἐν ὑποστάσει, ἀληθὲς ἦν καὶ βέβαιον.

ὑπεδείκνυε δὲ ἕτερόν τι καὶ προετύπου τὸ μυστικὸν καὶ θεϊκὸν πρᾶγμα, «μυστήριον ἀποκεκρυμμένον

ἀληθῶς πρὸ τῶν αἰώνων καὶ ἀπὸ τῶν γενεῶν», ἐπ' ἐσχάτων δὲ τῶν χρόνων φανερωθὲν ἐπὶ τῆς ἐπιφανείας τοῦ Χριστοῦ.

μυστήριον γὰρ ἐθεώρει ψυχῆς τῆς μελλούσης δέχεσθαι τὸν αὐτῆς κύριον καὶ θρόνον δόξης αὐτῷ γενέσθαι καὶ φῶς.

ψυχὴ γὰρ ἡ καταξιωθεῖσα κοινωνῆσαι τῷ πνεύματι τοῦ φωτὸς αὐτοῦ καὶ καταλαμφθεῖσα ὑπὸ τοῦ κάλλους τῆς ἀρρήτου δόξης αὐτοῦ, ἑτοιμάσαντος αὐτὴν ἑαυτῷ εἰς καθέδραν καὶ οἰκητήριον αὐτοῦ, ὅλη φῶς γίνεται καὶ ὅλη πρόσωπον καὶ ὅλη ὀφθαλμός·

οὐδὲν αὐτῆς μέρος μὴ γέμον τῶν πνευματικῶν ὀφθαλμῶν τοῦ φωτός (τουτέστιν οὐδὲν ἐσκοτισμένον), ἀλλὰ πᾶσα ὅλη δι' ὅλου φῶς καὶ πνεῦμα ἀπειργασμένη καὶ ὅλη ὀφθαλμῶν γέμουσα καὶ ὅλη πρόσωπον οὖσα, μὴ ἔχουσα ὕστερόν τι ἢ ὀπίσθιον μέρος, ἀλλὰ πάντῃ κατὰ πρόσωπον τυγχάνουσα ἐπιβεβηκότος ἐπ' αὐτὴν καὶ ἐπικαθεσθέντος τοῦ ἀρρήτου κάλλους τῆς δόξης τοῦ φωτὸς κυρίου.

9-1-3 καὶ ὥσπερ ὁ ἥλιος πάντῃ ὅμοιός ἐστι, μὴ ἔχων μέρος ὑστεροῦν ἢ ἔλαττον ἢ ὀπίσθιον ἢ ἔσχατον, ἀλλὰ ὅλος ἐξ ὅλου δεδόξασται τῷ φωτὶ καὶ ὅλος φῶς ἐστι καὶ ὅλος ὁμοιομερὴς τυγχάνει·

ἢ ὥσπερ πῦραὐτὸ γὰρ τὸ φῶς τοῦ πυρὸς ὅλον ὅμοιον ἑαυτῷ ἐστι καὶ οὐκ ἔχει ἐν ἑαυτῷ πρῶτον καὶ ἔσχατον ἢ μεῖζον καὶ ἔλαττον, οὕτως ἡ ψυχὴ ἁγία ἡ καταλαμφθεῖσα καὶ φωτισθεῖσα τελείως ὑπὸ τοῦ ἀρρήτου κάλλους τῆς δόξης τοῦ φωτὸς τοῦ προσώπου κυρίου καὶ κοινωνήσασα πνεύματος ἁγίου τελείως καὶ κατοικητήριον καὶ θρόνος Χριστοῦ καταξιωθεῖσα γενέσθαι, ὅλη ὀφθαλμὸς καὶ ὅλη φῶς καὶ ὅλη πρόσωπον καὶ ὅλη δόξα καὶ ὅλη πνεῦμα ἅγιον γίνεται, ὃν φέρει καὶ βαστάζει καὶ φορεῖ, οὕτως αὐτὴν κατασκευάζοντος.

μᾶλλον δὲ ὁ φέρων καὶ ἄγων καὶ βαστάζων αὐτὴν οὕτως εὐτρεπίζων καὶ κατακοσμῶν αὐτήν ἐστι πνευματικῷ κάλλει.

καὶ γὰρ «χεὶρ φησὶν ἀνθρώπου ἦν ὑποκάτω τοῦ Χερουβείμ», ὅτι οὗτος ὁ ἐν αὐτῇ βασταζόμενος καὶ ὁδηγῶν αὐτὴν αὐτός ἐστιν ὁ φέρων καὶ κουφίζων καὶ ὑποβαστάζων αὐτήν.

9-1-4 Τύπον δὲ ἔφερον τὰ τέσσαρα ζῷα τὰ φέροντα τὸ ἅρμα αὐτῶν τῶν ἡγεμονικῶν λογισμῶν τῆς ψυχῆς.

ὥσπερ γὰρ ὁ ἀετὸς βασιλεύει τῶν λοιπῶν ὀρνέων καὶ ὁ λέων τῶν ἀγρίων θηρίων καὶ ὁ ταῦρος τῶν ἡμέρων ζῴων καὶ ὁ ἄνθρωπος τῶν κτισμάτων, οὕτως εἰσὶ καὶ βασιλικώτεροι λογισμοὶ τῆς ψυχῆςλέγω δὴ τὸ θέλημα, ἡ συνείδησις, ὁ νοῦς καὶ ἡ ἀγαπητικὴ δύναμις αὐτῆς·

δι' αὐτῶν γὰρ τὸ ἅρμα τὸ τῆς ψυχῆς κυβερνᾶται καὶ εἰς τούτους ἐπαναπαύεται ὁ θεός.

καὶ εἰς ἄλλο δὲ πρόσωπονεἰς τὴν ἐκκλησίαν λέγω τῶν ἁγίων τὴν ἐπουράνιονλαμβάνεται τὸ μυστήριον τοῦ Χερουβείμ, ὅτι αὐτός ἐστιν αὐτῆς ἡνίοχος καὶ αὐτὴ θρόνος πνευματικὸς καὶ καθέδρα καὶ ἀνάπαυσις αὐτοῦ.

9-1-5 ὥσπερ γὰρ ἐκεῖ λέγει ὅτι τὰ ζῷα ἦν λίαν ὑψηλὰ τὰ γέμοντα ὀφθαλμῶν καὶ οὐκ ἦν τινι δυνατὸν καταλαβεῖν τὸν ἀριθμὸν ἢ τὸ ὕφος γνῶναι, ὅτι οὐκ ἐδόθη τοῦτο ἄλλῳ τινὶ εἰδέναι, οὕτω τῆς ἐπουρανίου ἐκκλησίας τῶν ἁγίων τὸν ἀριθμὸν ἀδύνατον καταλαβεῖν.

οὐ γὰρ ἐδόθη ἡ γνῶσις τινί·

αὐτῷ γὰρ μόνῳ πρέπον γινώσκειν.

καὶ ὥσπερ τὰ ἐν οὐρανῷ ἄστρα τοῦ φωτός, τὸ μὲν θεωρεῖν καὶ τέρπεσθαι τοῖς ὁρῶσι καὶ ἔχουσιν ὀφθαλμοὺς ἐδόθη, τὸ δὲ γινώσκειν ἢ καταλαβεῖν τὸν ἀριθμὸν οὐκ ἔστιν, ἢ τῆς γῆς τῶν φυτῶν τὸ μὲν ἀπολαύειν ἐδόθη πᾶσιν.

τὸ δὲ εἰδέναι τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν οὐδενὶ δυνατόν, τὸν αὐτὸν τρόπον ἐπὶ τῆς ἐπουρανίου ἐκκλησίας τῶν ἁγίων τὸ μὲν εἰσελθεῖν εἰς αὐτὴν καὶ ἀπολαύειν πᾶσι τοῖς βουλομένοις ἀγωνίσασθαι ἐδόθη, τὸ δὲ εἰδέναι ἢ 9-1-6 καταλαβεῖν τὸν ἀριθμὸν ἑαυτῷ μόνῳ γινώσκειν ἀπένειμεν ὁ θεός.

ἄγεται τοίνυν καὶ φέρεται ὁ ἐποχούμενος ὑπὸ τοῦ ἅρματος καὶ τοῦ θρόνου τῶν ὁλοφθάλμων ζῴωνἤτοι ἐφ' ἑκάστης ψυχῆς γινομένης αὐτοῦ θρόνος καὶ καθέδρα, καὶ οὔσης ὀφθαλμοὶ καὶ φῶς, ἤτοι ὑπὸ ὅλου τοῦ σώματος τῆς ἐκκλησίας τῶν ἁγίων οὔσης φῶς καὶ ὀφθαλμός, ἐπιβεβηκότος αὐτοῦ τοῦ κυρίου καὶ ἡνιοχοῦντος ταῖς ἡνίαις τοῦ πνεύματος αὐτοῦ, καθὼς ἐπίσταται αὐτὸς ὁ ὁδηγῶν αὐτήν.

ὥσπερ τὰ ζῷα τὰ πνευματικὰ οὐχ ὅπου

ἐβούλοντο πορεύεσθαι ἐπορεύοντο, ἀλλ' ὅπου ᾔδει καὶ ἤθελεν ὁ ἐπικαθεζόμενος καὶ εὐθύνων, οὕτω καὶ ἐνταῦθα ὁ αὐτὸς ἡνιοχεῖ καὶ ἄγει ὁδηγῶν τῷ πνεύματι αὐτοῦ, οὕτω καὶ πορεύονται οὐ κατὰ τὸ αὐτῶν βούλημα.

ὅτε βούλεται, ἐρριμμένου τοῦ σώματος ἐνταῦθα, ἡνιοχεῖ καὶ ἐλαύνει εἰς οὐρανὸν τὸ φρόνημα τῆς ψυχῆς.

πάλιν ὅτε βούλεται, ἔρχεται εἰς τὸ σῶμα καὶ ὅτε βούλεται, ἐν τοῖς πέρασι ἀποκαλύψεις μυστηρίων δείκνυσιν αὐτῇ.

ὢ τοῦ καλοῦ καὶ χρηστοῦ καὶ μόνου ἀληθινοῦ ἡνιόχου.

9-2-1 Οὕτω δὲ καταξιωθήσονται λαμπρότητος καὶ τὰ σώματα ἐν τῇ ἀναστάσει, τῆς ψυχῆς νῦν οὕτω προδοξαζομένης καὶ τῷ πνεύματι ἀνακιρνωμένης.

ὅτι δὲ οὐράνιον φῶς γίνονται αἱ ψυχαὶ τῶν ἁγίων, αὐτὸς ὁ κύριος τοῖς ἀποστόλοις ἔλεγεν·

«ὑμεῖς ἔστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου»·

αὐτοὺς γὰρ φῶς ἀπεργασάμενος δι' αὐτῶν φωτίζειν τὸν κόσμον προσέτασσε.

καὶ «οὐ καίουσι λύχνον, φησί, καὶ τιθέασιν αὐτὸν ὑπὸ τὸν μόδιον, ἀλλ' ἐπὶ τὴν λυχνίαν, καὶ λάμπει πᾶσι τοῖς ἐν τῇ οἰκίᾳ.

οὕτω λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων» ἀντὶ τοῦ·

"1μὴ κρύψητε τὸ δόμα, ὃ ἐλάβετο παρ' ἐμοῦ, ἀλλὰ δότε πᾶσι τοῖς βουλομένοις καὶ ποθοῦσι.

"2 καὶ πάλιν φησίν·

«ὁ λύχνος τοῦ σώματός ἐστιν ὁ ὀφθαλμός·

ἐὰν οὖν ᾖ ὁ ὀφθαλμός σου φωτεινός, ὅλον τὸ σῶμά σου φωτεινόν ἐστιν».

«εἰ οὖν τὸ φῶς τὸ ἐν σοὶ σκότος, τὸ σκότος πόσον»; ὥσπερ γὰρ τοῦ σώματος οἱ ὀφθαλμοὶ φῶς εἰσι, καὶ ἐπὰν οἱ ὀφθαλμοὶ τοῦ σώματος ὑγιεῖς τυγχάνωσιν, ὅλον τὸ σῶμα πεφώτισται·

ἐπὰν δέ τι παρεμπέσῃ καὶ σκοτισθῶσιν, «ὅλον τὸ σῶμά σου σκοτεινόν ἐστιν», οὕτω καὶ οἱ ἀπόστολοι ὀφθαλμοὶ καὶ φῶς τοῦ σώματος ὅλου, τουτέστι τοῦ κόσμου, ἐτέθησαν.

ἔλεγεν οὖν αὐτοῖς παραγγέλλων ὁ κύριος·

"1ἐὰν ὑμεῖς στῆτε καὶ μὴ παρατραπῆτε, φῶς ὄντες τοῦ σώματος, ἰδοὺ ὅλον τὸ σῶμα τοῦ κόσμου πεφώτισται.

εἰ δὲ ὑμεῖς ὄντες φῶς σκοτισθῆτε ἐκκλίνοντες ἀπὸ τοῦ ἀγαθοῦ, τὸ σκότος πόσον, ὅπερ ἐστὶν ὁ κόσμος.

"2 9-2-2 Φῶς οὖν γεγονότες οἱ ἀπόστολοι φῶς διηκόνησαν τοῖς πιστεύσασι, τὰς καρδίας αὐτῶν φωτισθέντες τῷ ἐπουρανίῳ φωτί, ᾧπερ καὶ αὐτοὶ πεφωτισμένοι ἐτύγχανον.

καὶ ἅλας ὑπάρχοντες αὐτοὶ ἤρτυον καὶ ἥλιζον πᾶσαν ψυχὴν πιστεύουσαν τῷ ἅλατι τοῦ ἁγίου πνεύματος.

ἔλεγε γὰρ αὐτοῖς ὁ κύριος·

«ὑμεῖς ἔστε τὸ ἅλας τῆς γῆς», γῆν τὰς ψυχὰς τῶν ἀνθρώπων καλῶν.

διηκόνησαν γὰρ ταῖς ψυχαῖς τῶν ἀνθρώπων τὸ ἐπουράνιον ἅλας τοῦ πνεύματος, ἀρτύσαντες αὐτὰς καὶ ἀσήπτους καὶ ἀσινεῖς ἀπεργασάμενοι ἐκ πολλῆς δυσωδίας.

9-2-3 ὥσπερ γὰρ κρέας ἐὰν μὴ ἔχῃ ἅλας, σήπεται καὶ πολλῆς δυσωδίας μεμέστωται, ὥστε πάντας ἀποστρέφειν τὰς ἑαυτῶν ὄψεις ἐκ τῆς κακίας τῆς ὀσμῆς καὶ σκώληκες ἕρπουσιν εἰς τὸ σεσηπὸς κρέας καὶ ἐκεῖ ἐννέμονται καὶ ἐσθίουσι καὶ ἐκεῖ ἐμφωλεύουσιν·

ἐπὰν δὲ ἔλθῃ τὸ ἅλας, φανεροῦνται καὶ ἀπόλλυνται οἱ ἐκεῖ νεμόμενοι σκώληκες καὶ ἡ ὀσμὴ τῆς δυσωδίας παύεταιἡ γὰρ φύσις τοῦ ἅλατος ἀναιρετικὴ τῶν σκωλήκων ὑπάρχει καὶ τῆς δυσωδίας ἀφανιστική, τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ πᾶσα ψυχὴ ἡ μὴ ἡλισμένη τῷ ἁγίῳ πνεύματι καὶ μὴ μετέχουσα τοῦ ἅλατος τοῦ πνευματικοῦ (τουτέστι τῆς δυνάμεως τοῦ θεοῦ) σέσηπε καὶ δυσωδίας πολλῆς λογισμῶν πονηρῶν ἐμπέπλησται, ὥστε ἀποστρέφεσθαι τὸ πρόσωπον τοῦ θεοῦ ἀπὸ τῆς δεινῆς τῶν ματαίων λογισμῶν δυσωδίας τοῦ σκότους τῶν παθῶν τῶν ἐν τῇ τοιαύτῃ ψυχῇ ἐνοικούντων.

καὶ οἱ κακοὶ καὶ δεινοὶ καὶ ἀόρατοι σκώληκες, οἵ εἰσι τὰ πνεύματα τῆς πονηρίας καὶ αἱ δυνάμεις τοῦ σκότους, ἐν αὐτῇ ἐμπεριπατοῦσι κἀκεῖ ἐννέμονται ἐν τοῖς βάθεσι τῶν λογισμῶν καὶ ἕρπουσιν ἐν αὐτῇ φωλεύοντες καὶ αὐτὴν ἐσθίουσι καὶ ἀφανίζουσι καὶ φθείρουσι.

«προσώζησαν, γάρ φησι, καὶ ἐσάπησαν οἱ μώλωπές 9-2-4 μου».

ἐπὰν δὲ προσφύγῃ τῷ θεῷ καὶ πιστεύσῃ καὶ αἰτήσῃ τὸ ἅλας τῆς ζωῆς, τὸ ἀγαθὸν καὶ φιλάνθρωπον πνεῦμα, τότε ἐλθὸν τὸ ἅλας τοῦτο τὸ οὐράνιον, τὸ ἀναιρετικὸν τῶν πονηρῶν σκωλήκων καὶ ἀφανιστικὸν τῆς δεινῆς τῶν πονηρῶν λογισμῶν δυσωδίας,

καθαίρει αὐτὴν τῇ ἐνεργείᾳ τῆς δυνάμεως αὐτοῦ, ἀναιροῦν καὶ ἀπόλλυον τὰ ἐν αὐτῇ κακὰ πάθη καὶ ἀπαλλάττον σκότους διαλογισμῶν πονηρῶν, καὶ οὕτως ὑγιὴς καὶ ἀσινὴς ἀπεργασθεῖσα ὑπὸ τοῦ ἅλατος τοῦ ἀληθινοῦ εἰς χρῆσιν καὶ ὑπηρεσίαν τῷ ἐπουρανίῳ δεσπότῃ γίνεται.

διὰ τοῦτο γὰρ καὶ ἐν τῷ νόμῳ «ὑποδείγματι καὶ σκιᾷ» χρώμενος ὁ θεὸς ἐκέλευσε πᾶσαν θυσίαν ἅλατι ἁλίζεσθαι.

9-2-5 Ἔδει οὖν πρῶτον τὸ πρόβατον ἐλθεῖν καὶ τυθῆναι ὑπὸ τοῦ ἱερέως καὶ ἀποθανεῖν καὶ τότε ἁλισθῆναι μελισθέν, εἰθ' οὕτως εἰς τὸ πῦρ ἐπιτίθεσθαι.

ἐὰν μὴ πρῶτον θύσῃ καὶ θανατώσῃ τὸ πρόβατον ὁ ἱερεύς, οὐχ ἁλίζεται οὐδὲ εἰς ὁλοκαύτωσιν τῷ δεσπότῃ γίνεται.

οὕτω καὶ τὴν ἡμετέραν ψυχὴν προσερχομένην τῷ ἐπουρανίῳ ἱερεῖ δεῖ τυθῆναι ὑπ' αὐτοῦ καὶ τῷ φρονήματι ἀποθανεῖν τῇς κακίστῃς ζωῇς, ᾗς ἔζη (τουτέστι τῇ ἁμαρτίᾳ) καὶ ὥσπερ ψυχὴν αὐτῆς ἐξελθεῖν ἐξ αὐτῆς τὴν τῶν παθῶν πονηρίαν.

9-2-6 Ὥσπερ γὰρ τὸ σῶμα, ἐπὰν ἐξέλθῃ ἡ ψυχή, ἀπέθανε καὶ οὐκέτι ζῇ τῇ προτέρᾳ ζωῇ, ᾗ ἔζη, οὔτε ἀκούει οὔτε περιπατεῖ, οὕτως ἐπὰν θύσῃ καὶ θανατώσῃ τῷ κόσμῳ τὴν ψυχὴν ἡμῶν ὁ ἀληθινὸς ἀρχιερεὺς Χριστὸς τῇ χάριτι τῆς δυνάμεως αὐτοῦ, ἀποθνῄσκει τῇ ζωῇ τῆς πονηρίας, ᾗ ἔζη, καὶ οὐκέτι ἀκούει καὶ οὐ λαλεῖ καὶ οὐ πολιτεύεται ἐν τῷ σκότει τῆς ἁμαρτίας·

ὅτι διὰ τῆς χάριτος ἐξέρχεται ὥσπερ ψυχὴ καὶ ζωὴ αὐτῆς ἡ πονηρία τῶν παθῶν.

ὡς καὶ ὁ ἀπόστολος βοᾷ λέγων·

«ὁ κόσμος ἐμοὶ ἐσταύρωται κἀγὼ τῷ κόσμῳ».

ψυχὴ γὰρ ἡ ἀκμὴν ζῶσα ἐν τῷ κόσμῳ καὶ τῷ σκότει τῆς ἁμαρτίας καὶ μὴ θανατωθεῖσα ὑπ' αὐτοῦ, ἀλλ' ἔτι τὴν ψυχὴν τῆς κακίας (τουτέστι τὴν ἐνέργειαν τοῦ σκότους τῶν παθῶν τῆς πονηρίας) ἐν ἑαυτῇ ἔχουσα καὶ ὑπ' αὐτῆς ποιμαινομένη καὶ ὑπακούουσα, οὐκ ἔστι τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ, οὐκ ἔστι τοῦ σώματος τοῦ φωτός, ἀλλ' ἔστι σῶμα τοῦ σκότους καὶ ἐκ τῆς μερίδος τοῦ σκότους ἀκμήν ἐστι.

ὥσπερ καὶ πάλιν οἱ ἔχοντες τὴν ψυχὴν τοῦ φωτὸς (τουτέστι τὴν δύναμιν τοῦ ἁγίου πνεύματος) ἐκ τῆς μερίδος τοῦ φωτός εἰσιν.

9-2-7 Ἀλλ' ἐρεῖ τις·

"1πῶς σῶμα τοῦ σκότους λέγεις τὴν ψυχὴν μὴ οὖσαν αὐτοῦ κτίσμα;"2 Ὧδε προσεχόντως καὶ καλῶς καὶ ὀρθῶς ἐν διακρίσει ἄκουσον.

ὥσπερ ἔνδυμα ἢ ἱμάτιον ὃ φορεῖς ἕτερος κατεσκεύασε καὶ ἐποίησε καὶ σὺ τοῦτο ἐνδέδυσαι·

ὁμοίως καὶ οἶκον ἕτερος ἔκτισε καὶ ᾠκοδόμησε καὶ σὺ οἰκεῖς ἐν αὐτῷ, τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ὁ Ἀδὰμ παραβὰς τὴν ἐντολὴν καὶ ἀκούσας τοῦ πονηροῦ καὶ παρακούσας τοῦ θεοῦ ἐπράθη καὶ ἐπώλησεν ἑαυτὸν τῷ διαβόλῳ, καὶ ἐνεδύσατο τὴν ψυχὴν ὁ πονηρός, τὸ καλὸν κτίσμα, ὃ κατεσκεύασεν ὁ θεὸς πρὸς τὴν ἑαυτοῦ εἰκόνα, ὡς καὶ ὁ ἀπόστολος λέγει·

«ἀπεκδυσάμενος τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ἐξουσίας ἐθριάμβευσεν ἐν τῷ σταυρῷ».

διὰ τοῦτο γὰρ καὶ ἡ ἔλευσις τοῦ κυρίου γεγένηται, ἵνα γυμνώσῃ αὐτοὺς καὶ ἀπολάβῃ τὸν ἴδιον οἶκον καὶ 9-2-8 ναόν, τὸν ἄνθρωπον.

τούτου τοίνυν ἕνεκεν σῶμα λέγεται ἡ ψυχὴ τοῦ σκότους τῆς πονηρίας, ἕως οὗ ἐστιν ἐν αὐτῇ τὸ σκότος τῆς ἁμαρτίας, ὅτι ἐκεῖ ζῇ εἰς τὸν αἰῶνα τὸν πονηρὸν τοῦ σκότους καὶ ἐκεῖ κρατεῖται, ὡς καὶ Παῦλος σῶμα ἁμαρτίας καὶ σῶμα θανάτου καλῶν λέγει·

«ἵνα καταργηθῇ τὸ σῶμα τῆς ἁμαρτίας», καὶ πάλιν·

«τίς με ῥύσεται ἐκ τοῦ σώματος τοῦ θανάτου»; ὁμοίως πάλιν ἡ πιστεύσασα τῷ θεῷ ψυχὴ καὶ ἐκ τῆς ἁμαρτίας ῥυσθεῖσα καὶ θανατωθεῖσα ἐκ τῆς ζωῆς τοῦ σκότους καὶ φῶς τοῦ ἁγίου πνεύματος ὥσπερ ψυχὴν λαβοῦσα καὶ ζήσασα ἐκεῖ τὸ λοιπὸν ζῇ κἀκεῖ διατρίβει, ὅτι ἐκεῖ κεκράτηται τῷ φωτὶ τῆς θεότητος.

οὔτε γὰρ φύσεως τῆς θεότητός ἐστιν ἡ ψυχὴ οὔτε φύσεως τοῦ σκότους τῆς πονηρίας, ἀλλὰ ἔστι κτίσμα τι νοερὸν καὶ ὡραῖον καὶ θαυμαστὸν καὶ μέγα καὶ καλόν, ὁμοίωμα καὶ εἰκὼν θεοῦ, καὶ διὰ τὴν παράβασιν εἰσῆλθεν εἰς αὐτὴν ἡ πονηρία τῶν παθῶν τοῦ σκότους.

9-2-9 Τὸ λοιπὸν εἰ συγκεκράτηται καὶ συνήνωται ἡ ψυχὴ τοῖς θελήμασιν·

ἤτοι τὸ φῶς τοῦ θεοῦ ἐν αὐτῇ ἔχει, ἐν αὐτῷ ζῶσα ἐν πάσαις ἀρεταῖς τοῦ φωτὸς τῆς ἀναπαύσεώς ἐστι, πάλιν δὲ τὸ σκότος τῆς ἁμαρτίας ἐὰν ἔχῃ ἐν αὐτῇ, ζῶσα ἐν τοῖς ἁμαρτήμασι τοῦ σκότους τῆς

κατακρίσεως τυγχάνει.

ψυχὴν γὰρ τὴν θέλουσαν ζῆσαι παρὰ θεῷ καὶ ἐν ἀπολαύσει καὶ ἀναπαύσει καὶ φωτὶ αἰωνίῳ προσελθεῖν δεῖ, ὡς προείρηται, τῷ ἀληθινῷ ἀρχιερεῖ Χριστῷ καὶ τυθῆναι καὶ ἀποθανεῖν τῷ κόσμῳ καὶ τῇ προτέρᾳ ζωῇ τοῦ σκότους τῆς πονη9-2-10 ρίας καὶ μετατεθῆναι ἐν ἑτέρᾳ ζωῇ καὶ ἀναστροφῇ θείᾳ.

καὶ ὥσπερ ἐάν τις ἀποθάνῃ ἐν πόλει, οὔτε τῆς φωνῆς τῶν ἐκεῖ ἀκούει οὔτε λαλιᾶς οὔτε ἤχου, ἀλλὰ καθάπαξ ἀπέθανε καὶ μετατίθεται ἐν ἑτέρῳ τόπῳ, ἔνθα οὐκ εἰσὶ φωναὶ καὶ κραυγαὶ τῆς πόλεως ἐκείνης, οὕτω καὶ ἡ ψυχή, ἐπὰν τυθῇ καὶ ἀποθάνῃ, ἐν ᾗ διατρίβει καὶ ζῇ πόλει τῆς κακίας τῶν παθῶν (τῆς ἁμαρτίας, τῶν πονηρῶν δυνάμεων), οὐκέτι ἀκούει ἐν αὐτῇ τῆς φωνῆς καὶ τῆς λαλιᾶς καὶ κραυγῆς τῶν πονηρῶν διαλογισμῶν τοῦ σκότους·

οὐκέτι φωνὴ ἀκούεται ἐν αὐτῇ ματαίου καὶ πονηροῦ διαλογισμοῦ καὶ ταραχὴ πνευμάτων σκότους, ἀλλὰ μετατίθεται εἰς πόλιν ἀγαθότητος καὶ εἰρήνης μεστήν, εἰς πόλιν φωτὸς θεότητος, κἀκεῖ ζῇ καὶ πολιτεύεται, κἀκεῖ ἀκούει καὶ λαλεῖ καὶ διαλογίζεται καὶ ἐργάζεται ἔργα ἀρετῆς πνευματικὰ καὶ θεοῦ ἄξια.

9-3-1 Παρακαλέσωμεν τοίνυν καὶ ἡμεῖς τυθῆναι διὰ τῆς δυνάμεως αὐτοῦ καὶ ἀποθανεῖν τῷ αἰῶνι τῆς πονηρίας τοῦ σκότους καὶ ἀναιρεθῆναι ἐν ἡμῖν τὸ πνεῦμα τῆς ἁμαρτίας καὶ ἐνδύσασθαι καὶ λαβεῖν ψυχὴν πνεύματος οὐρανίου καὶ μετατεθῆναι ἐκ τῆς κακίας τοῦ σκότους εἰς τὸ φῶς τοῦ Χριστοῦ καὶ ἀναπαυθῆναι ἐν ζωῇ ὅλου αἰῶνος.

ὥσπερ γὰρ ἐν σταδίῳ τὰ ἅρματα τρέχουσι καὶ τὸ προλαβὸν ἐμποδίζει καὶ ἐπέχει καὶ κωλύει τὸ ἕτερον τοῦ μὴ προκόψαι καὶ προλαβεῖν, οὕτως οἱ διαλογισμοὶ τῆς ψυχῆς καὶ τῆς ἁμαρτίας τρέχουσιν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ.

ἐὰν οὖν τύχῃ προλαβεῖν τὸν διαλογισμὸν τῆς ἁμαρτίας, ἐμποδίζει καὶ ἐπέχει καὶ ἀνακόπτει καὶ κωλύει τὴν ψυχὴν προσεγγίσαι τῷ 9-3-2 θεῷ καὶ τὸ κατ' αὐτῆς νῖκος ἄρασθαι.

ὅπου δὲ αὐτὸς ὁ κύριος ἐπιβαίνει καὶ ἡνιοχεῖ τὴν ψυχήν, πάντοτε αὐτὸς νικᾷ ἡνιοχῶν καὶ ὁδηγῶν ἐπιστημόνως τὸ ἅρμα τῆς ψυχῆς εἰς τὸ οὐράνιον καὶ ἔνθεον φρόνημα διαπαντός.

οὔτε γὰρ πολεμεῖ πρὸς τὴν κακίαν, ἀλλ' αὐθέντης καὶ ἐξουσιαστὴς τυγχάνων ἀεὶ τὸ νῖκος αὐτοῦ ἐστιν.

ἄγεται τοίνυν τὰ Χερουβὶμ οὐχ ὅπου θέλουσιν πορεύεσθαι, ἀλλ' ὅπου ὁ ἐπιβεβηκὼς καὶ ἡνιοχῶν ὁδηγεῖ καὶ ὅπου θέλει αὐτός, ἐκεῖ πορεύονται, ὁ καὶ αὐτὰ βαστάζων·

«χείρ, γάρ φησιν, ἀνθρώπου 9-3-3 ὑποκάτωθεν αὐτῶν».

ἄγονται οὖν αἱ ἅγιαι ψυχαὶ καὶ ὁδηγοῦνται ὑπὸ τοῦ ἡνιοχοῦντος πνεύματος τοῦ Χριστοῦ, ὅπου βούλεται·

καὶ ὅτε μὲν βούλεται, εἰς τὸν οὐρανόν, ὅτε δὲ βούλεται ἐν τοῖς πέρασιν, ὅτε βούλεται ἐν τῷ σώματι, καὶ ἔνθα βούλεται, ἐκεῖ αὐτῷ διακονοῦσιν.

ὥσπερ γὰρ τοῦ πετεινοῦ πόδες τὰ πτερά εἰσιν, οὕτω τὸ οὐράνιον τοῦ φωτὸς πνεῦμα ἀναλαμβάνον τὰ πτερὰ τῶν λογισμῶν τῶν ἀξίων ψυχῶν ὁδηγεῖ καὶ ἡνιοχεῖ ὡς βούλεται καὶ ὡς οἶδεν αὐτός.

9-3-4 Σὺ τοίνυν ὁ ἀκούων ἐπὰν ἀκούσῃς ταῦτα, ἔνιδε ἐν ἑαυτῷ, εἰ κέκτησαι αὐτὰ ἔργῳ καὶ ἀληθείᾳ ἐν τῇ ψυχῇ σου.

οὐκ εἰσὶ γὰρ ἁπλῶς οὗτοι οἱ λόγοι ἀργοί, λαλούμενοι μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐνεργείᾳ καὶ πληροφορίᾳ καὶ ἀληθείᾳ εἰς Χριστιανὴν ψυχὴν ἐπιτελούμενοι.

καὶ εἰ μὴ κέκτησαι, ἀλλὰ πτωχεύεις ἐκ τῶν τοιούτων πνευματικῶν ἀγαθῶν, λύπην καὶ πόνον καὶ θλῖψιν καὶ πένθος ἀδιάλειπτον ὀφείλεις ἔχειν καὶ ἀκμὴν νεκρὸς ὢν ἀπὸ τῆς τῶν ζώντων χώρας, καὶ ὡς τραυματίας ἀεὶ βόα πρὸς τὸν κύριον καὶ αἰτοῦ πιστῶς, ἵνα καὶ αὐτὸς 9-3-5 ταύτης τῆς ἀληθινῆς ζωῆς καταξιωθῇς.

ὥσπερ γὰρ τὸ σῶμα τοῦτο ποιήσας ὁ θεὸς οὐκ ἐκ τῆς ἑαυτοῦ φύσεως οὐδὲ ἐκ τῆς ἰδίου οὐσίας ἔδωκεν αὐτῷ ἔχειν τὴν ζωήν, τὴν βρῶσιν καὶ τὴν πόσιν καὶ τὰ ἐνδύματα καὶ τὰ ὑποδήματα, ἀλλὰ πᾶσαν τὴν οἰκονομίαν τῆς ζωῆς ἔξωθεν ἔδωκεν αὐτῷ ἔχειν, αὐτὸ καθ' ἑαυτὸ τὸ σῶμα γυμνὸν ποιήσας, καὶ χωρὶς τῶν ἔξωθεν τοῦ σώματος ὄντων ζῆσαι τὸ σῶμα ἀδύνατον (τουτέστι χωρὶς βρώσεως καὶ πόσεως καὶ ἀμφιασμοῦ), καὶ ἀνάγκῃ πάσῃ τῶν ἔξωθεν αὐτοῦ ὄντων χρῄζει καὶ ἐπιδέεται, ἵνα δύνηται ζῆν καὶ συνεῖναι·

ἐὰν δὲ εἰς

τὴν ἑαυτοῦ φύσιν μόνον στῇ μηδὲν τῶν ἔξωθεν αὐτοῦ προσλαβόν, διαφθείρεται καὶ ἀπόλλυται, τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ τὴν ψυχὴν μὴ οὖσαν φύσεως φωτὸς θείου, κτισθεῖσαν δὲ κατ' εἰκόνα ἰδίαν ὑπὸ θεοῦ·

οὕτως ᾠκονόμησε καὶ ηὐδόκησεν ἔχειν αἰώνιον ζωὴν οὐκ ἐκ τῆς ἰδίας φύσεως, ἀλλ' ἐκ τῆς ἑαυτοῦ θεότητος, ἐκ τοῦ ἰδίου πνεύματος, ἐκ τοῦ ἰδίου φωτὸς τροφὴν καὶ βρῶσιν καὶ πόσιν πνευματικὴν καὶ ἐνδύματα οὐράνια 9-3-6 τῆς γὰρ ψυχῆς ἡ ὄντως ζωὴ αὕτη ἐστίν.

ὥσπερ τῷ σώματι, ὡς προείρηται, ἡ ζωὴ οὐκ ἐξ αὐτοῦ ἐστιν, ἀλλ' ἔξωθεν αὐτοῦ (τουτέστιν ἀπὸ γῆς) καὶ χωρὶς τῶν ἔξωθεν αὐτοῦ ὄντων ἀδύνατον αὐτὸ ζῆσαι, οὕτω καὶ τὴν ψυχήν ἐὰν μὴ γεννηθῇ ἀπὸ τῆς νῦν εἰς ἐκείνην τὴν γῆν τῶν ζώντων κἀκεῖθεν τραφῇ πνευματικῶς καὶ αὐξήσῃ ἐν κυρίῳ προκόπτουσα καὶ ἀμφιασθῇ ἐκ τῆς θεότητος ἀμφία ἀρρήτου καὶ οὐρανίου κάλλους μὴ οὖσα φύσεως ἐκείνηςκαὶ χωρὶς ἐκείνης τῆς τροφῆς ζῆσαι αὐτὴν ἐν ἀναπαύσει καὶ ἀπολαύσει ἀφθάρτῳ ἀδύνατον.

ἔχει γὰρ ἡ θεία φύσις ἄρτον ζωῆς, τὸν εἰπόντα·

«ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς», καὶ «ὕδωρ ζῶν» καὶ οἶνον εὐφραίνοντα ὄντως καρδίαν ἀνθρώπου καὶ «ἀγαλλιάσεως ἔλαιον» καὶ παμπόλλην καὶ πολυποίκιλον τροφὴν οὐράνιον καὶ πνευματικὴν καὶ ἐνδύματα φωτὸς οὐράνια ἐκ τοῦ πνεύματος τοῦ θεοῦ 9-3-7 τυγχάνοντα·

ἐν τούτοις ἐστὶν ἡ αἰώνιος ζωὴ τῆς ψυχῆς.

οὐαὶ τῷ σώματι ὁπόταν εἰς τὴν ἑαυτοῦ φύσιν ἕστηκεν, ὅτι διαφθείρεται καὶ ἀποθνῄσκει·

καὶ οὐαὶ δὲ καὶ τῇ ψυχῇ, ὁπόταν εἰς τὴν ἑαυτῆς φύσιν μόνον ἕστηκε καὶ εἰς τὰ ἑαυτῆς ἔργα μόνον πέποιθε, μὴ ἔχουσα θείου πνεύματος κοινωνίαν, ὅτι ἀποθνῄσκει ζωῆς αἰωνίου θεότητος μὴ καταξιουμένη.

ὥσπερ γὰρ ἐπὶ τῶν ἀσθενούντων, ἐπὰν μὴ δύνηται τὸ σῶμα λαβεῖν τροφὴν ἢ πόσιν, ἀπελπιστέος ἐστὶ ὁ ἄνθρωπος, καὶ κλαίουσιν ἐπ' αὐτῷ πάντες οἱ γνήσιοι φίλοι, συγγενεῖς καὶ ἀγαπητοί, οὕτω κλαίει ὁ θεὸς καὶ οἱ ἅγιοι ἄγγελοι ψυχὰς τὰς μὴ τρεφομένας τροφὴν οὐράνιον τοῦ πνεύματος αὐτοῦ καὶ ἐν ἀφθαρσίᾳ ζώσας.

ταῦτα δὲ οὐκ εἰσὶν ἁπλῶς λόγοι λαλούμενοι, ἀλλ' ἔργον πνευματικὸν ζωῆς, ἔργον ἀληθείας, εἰς τὴν ἀξίαν καὶ πιστὴν ψυχὴν γινόμενον.

9-3-8 Εἰ τοίνυν ἐγένου θρόνος τοῦ θεοῦ καὶ ἐπιβέβηκεν ἐπὶ σὲ ὁ οὐράνιος ἡνίοχος καὶ ἐγένετο ἡ ψυχή σου ὅλη ὀφθαλμὸς πνευματικὸς καὶ ὅλη φῶς, καὶ εἰ ἐτράφης ἐξ ἐκείνης τῆς τοῦ πνεύματος τροφῆς καὶ εἰ ἐποτίσθης ἐκ τοῦ ὕδατος τοῦ ζῶντος καὶ τοῦ ἐνθέου καὶ πνευματικοῦ οἴνου εὐφραίνοντος καρδίαν καὶ εἰ ἐνδέδυσαι τῇ ψυχῇ τὰ τοῦ ἀρρήτου φωτὸς ἐνδύματα, εἰ πάντων τούτων ὁ ἔσω σου ἄνθρωπος ἐν πείρᾳ καὶ πληροφορίᾳ καθέστηκεν, ἰδοὺ ζῇς τὴν ὄντως αἰώνιον ζωὴν ἀπὸ τοῦ νῦν μετὰ τοῦ κυρίου ἀναπαυομένης τῆς ψυχῆς σου.

εἰ δὲ οὐκ ἐκτήσω καὶ ἔλαβες ταῦτα παρὰ τοῦ θεοῦ ἐν ἀληθείᾳ, ἵνα ζῇς ζωὴν ἀληθινήν, κλαῖε καὶ λυποῦ καὶ ὀδύρου, ὅτι τοῦ αἰωνίου καὶ πνευματικοῦ 9-3-9 πλούτου ἀκμὴν οὐδέπω τετύχηκας καὶ οἵαν ζωὴν ἀκμὴν οὐδέπω ἐδέξω.

πόνον δὲ ἀεὶ ἔχε περὶ τῆς πτωχείας σου δεόμενος τοῦ κυρίου, ὅτι εἰς τὴν δεινὴν πενίαν τῆς ἁμαρτίας ἔτι ἕστηκας.

εἴθε δὲ κἂν πόνον τις κέκτηται διὰ τὴν ἑαυτοῦ πτωχείαν, καὶ μὴ ὥσπερ κεκορεσμένος ἐν ἀμεριμνίᾳ διάγῃ.

ὅτι ὁ πόνον ἔχων καὶ ζητῶν καὶ αἰτῶν τὸν κύριον ἀδιαλείπτως ταχέως τεύξηται τῆς λυτρώσεως καὶ τοῦ πλούτου τοῦ οὐρανίου, καθὼς καὶ ὁ κύριος ἔλεγε περὶ τοῦ ἀδίκου κριτοῦ καὶ τῆς χήρας διεξερχόμενος τὸν λόγον·

«πόσῳ μᾶλλον ὁ θεὸς ποιήσει τὴν ἐκδίκησιν τῶν βοώντων πρὸς αὐτὸν νυκτὸς καὶ ἡμέρας·

ναὶ λέγω ὑμῖν, ποιήσει τὴν ἐκδίκησιν αὐτῶν ἐν τάχει».

10.

τ-1 ΛΟΓΟΣ Ιʹ.

10-1-1 Περὶ τοῦ πνευματικοῦ μαργαρίτου.

Ὁ κύριος περὶ τῆς βασιλείας τῶν

οὐρανῶν λέγων καὶ περὶ τοῦ τιμίου καὶ ἐνδόξου καὶ θείου καὶ μόνου πολυτίμου μαργαρίτου διηγούμενος καὶ πῶς τις λήψεται ἐκδιδάσκων τῇ τῶν φαινομένων παραβολῇ χρησάμενος ἀπεκρίνατο οὕτως·

«ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἐμπόρῳ ζητοῦντι καλοὺς μαργαρίτας, ὃς εὑρὼν ἕνα πολύτιμον μαργαρίτην ἀπελθὼν πωλεῖ πάντα ὅσα ἔχει καὶ ἀγοράζει τὸν μαργαρίτην ἐκεῖνον», ἵνα βασιλεῖ πάντως ἀρέσῃ ἀπενέγκας καὶ τῆς παρ' αὐτοῦ καταξιωθῇ 10-1-2 τιμῆς·

διὰ γὰρ λίθων τιμίων καθυφαίνεται στέφανος τυραννικός.

οὕτως τοίνυν καὶ ἡ ψυχὴ ὀφείλει κτήσασθαι καὶ εὑρεῖν τὸν ἐπουράνιον καὶ «πολύτιμον μαργαρίτην», τὸ τοῦ Χριστοῦ πνεῦμα, τὴν μεγάλην καὶ καλὴν ἐμπορίαν, ἵνα ἐν στεφάνῳ δόξης τοῦ ἐπουρανίου βασιλέως Χριστοῦ πλακῇ.

ἄνευ δὲ τοῦ θείου μαργαρίτου τούτου, ὅπερ ἐστὶ τὸ ἅγιον πνεῦμα, ἀρέσαι ψυχὴ τῷ βασιλεῖ Χριστῷ οὐ δύναται οὐδὲ στέφανος γενέσθαι βασιλικός.

10-1-3 Πῶς τοίνυν τις κτήσεται καὶ εὑρήσει τὸν μαργαρίτην τοῦτον, ἐκ τῶν φαινομένων ἐμπόρων μανθάνειν ἔξεστι τῶν τὴν ἐμπορίαν τῶν πολυτίμων μαργαρίτων ποιουμένων.

οὗτοι γὰρ πᾶσαν τὴν οὐσίαν ἑαυτῶν ἀποδόμενοι καὶ πόρρω τῆς ἐνεγκούσης ἐξοικισθέντες καὶ δι' ἐρήμων καὶ λῃστρικῶν τόπων διελθόντες καταλαμβάνουσι τόπους, ἐν οἷς γεννῶνται οἱ μαργαρῖται.

πρόκεινται γὰρ ἐκεῖ οἱ τιμιώτεροι καὶ ἐνδοξότεροι τῶν λίθων ὑποκεχαραγμένων καὶ ὑπογεγραμμένων τῶν τιμῶν.

καὶ ἕκαστος τῶν ἐμπορευομένων ὁρᾷ τοὺς προκειμένους λίθους, ὁρᾷ δὲ καὶ πῶς μέλλει βασιλεῖ ἐμφανίζεσθαι.

εἰ δὲ ὑπερβαίνει τὸν πλοῦτον αὐτοῦ, οὐ μόνον ἐπὶ τῷ κενῷ μόχθῳ ἄχθεται καὶ πενθεῖ, 10-1-4 ἀλλ' ἔτι οὐδὲ βασιλέα δύναται ὄψεσθαι.

τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ὁ Χριστὸς ὁ κύριος ἡμῶν προετύπωσε καὶ προέγραψε τὴν τοῦ καλοῦ καὶ μεγάλου μαργαρίτου τιμήν, οὗ χωρὶς οὐδεὶς δύναται ἀρέσαι τῷ ἐπουρανίῳ βασιλεῖ.

ἡ δὲ τιμὴ ἄρνησις κόσμου καὶ θάνατος καὶ σταυρός·

αὐτὸς γὰρ τύπος γέγονε καὶ ἀρχηγὸς τῆς εἰς ζωὴν ἀπαγούσης ὁδοῦ, δοὺς εἰς θάνατον τὸ ἴδιον σῶμα ὑπὲρ ἡμῶν καὶ νικήσας τὴν τοῦ διαβόλου τυραννίδα καὶ ἐξαγοράσας ἡμᾶς τῷ ἰδίῳ 10-1-5 αἵματι.

καὶ οὕτως πάντας τοὺς ἀκολουθήσαντας καὶ μαθητευομένους αὐτῷ καὶ θέλοντας κτήσασθαι τὸν ἐπουράνιον μαργαρίτην (ὅς ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν) ἐκδιδάσκει ἀρνήσασθαι ἑαυτοὺς καὶ μηκέτι ἑαυτοῖς ζῆν κατὰ τὸν ἀπόστολον·

«ἵνα οἱ ζῶντες», φησί, «μηκέτι ἑαυτοῖς ζῶσιν, ἀλλὰ τῷ ὑπὲρ αὐτῶν ἀποθανόντι καὶ ἐγερθέντι» Χριστῷ.

αὐτὸς δὲ ὁ κύριος λέγει·

«ἀρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀκολουθείτω μοι».

καὶ πάλιν·

«ἐὰν μή τις, φησί, μισήσῃ πατέρα, μητέρα, ἀδελφοὺς» καὶ τὰ ἑξῆς «ἔτι δὲ καὶ τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν, οὐ 10-1-6 δύναταί μου εἶναι μαθητής».

διὰ θανάτου τοίνυν ἀγοράζεται οὗτος ὁ τῆς ζωῆς μαργαρίτης Χριστός, καὶ οὕτως ἐὰν μή τις ἑαυτὸν παρασκευάσῃ καὶ ἑαυτὸν ἀρνήσηται διδοὺς εἰς θάνατον τὴν ψυχὴν αὐτοῦ, τοῦτον οὐ δύναται κτήσασθαι τὸν μαργαρίτην, καὶ χωρὶς αὐτοῦ οὐ δύναται ἰδεῖν τὸν ἐπουράνιον πατέρα.

αὐτὸς γάρ ἐστιν ὁ στέφανος ὁ πλακεὶς τῆς δόξης, αὐτός ἐστιν ὁ Χριστὸς ὁ συνδεδεμένος λίθοις πολυτελέσι καὶ στέφανος ἔνδοξος τῆς ἐκκλησίας 10-1-7 τῶν ἁγίων γενόμενος.

καὶ πᾶσα δὲ ψυχὴ ἡ ἐπιθυμοῦσα εἰς ζωὴν ἀπελθεῖν τοῦτον τὸν μαργαρίτην ζητησάτω καὶ κτησάσθω τὸν κύριον τὸν πάντα ἐν πᾶσι γενόμενον τροφήν, πόμα, ἔνδυμα, θησαυρόν, ἀνάπαυσιν, χαρὰν ἀνεκδιήγητον, ζωὴν ἀληθινήν, διδοῦσα ἑαυτὴν μέχρι θανάτου.

ὁ τοίνυν εὑρὼν τοῦτον, εὗρεν εἰς ὅλους αἰῶνας πλοῦτον, ἀπόλαυσιν ἀένναον, φῶς ἀκοίμητον, δόξαν ἀσκότιστον·

πάντα γὰρ ταῦτα διαφόρως ἐνεργεῖ ἐν αὐτῷ συμμεταβαλλομένῳ ταῖς χρείαις.

10-1-8 Ἀκούσασα τοίνυν τὸν λόγον τοῦ θεοῦ ψυχὴ καὶ συνηδομένη τῷ θεῷ διεγειράτω ἑαυτὴν καὶ ἐξυπνιζέτω εἰς τὴν ἀγάπην τοῦ ποθουμένου κυρίου καὶ ἐξαπτέτω τὴν ἀγάπην τοῦ νυμφίου.

ὡς πῦρ ἐν ἀφθόνῳ ὕλῃ ἐκκαιόμενον αὔξει τὴν φλόγα, ἐπιθυμησάτω ποτὲ καταξιωθῆναι τῆς ἀρρήτου ἐπιφανείας καὶ ἕως

θανάτου ἀγωνισάσθω, ἵνα νικήσασα τύχῃ τῆς αἰωνίου ζωῆς κατὰ τὸν πρόδρομον ἡμῶν Χριστόν, τὸν ἕως θανάτου δεδωκότα ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν.

ὑπόδειγμα γὰρ ὁ κύριος πᾶσι γεγένηται, ἵνα ὥσπερ αὐτὸς διὰ τῆς ἀδοξίας καὶ τῆς ἀτιμίας καὶ τοῦ ἐσχάτου θανάτου ἐνίκησε τὸν ἐχθρόν, οὕτω καὶ ἡμεῖς ἐν πάθεσι καὶ ταπεινώσει καὶ ἀδοξίᾳ ἀναστρεφόμενοι καὶ ἕως θανάτου αἰσχύνης καταφρονήσαντες δυνηθῶμεν νικῆσαι τὸν διάβολον καὶ λαβεῖν ζωὴν καὶ κτήσασθαι τὸν «πολύτιμον μαργαρίτην», ὅς ἐστι Χριστὸς κατὰ τὸ εἰρημένον·

«οὔπω 10-1-9 μέχρις αἵματος ἀντικατέστητε πρὸς τὴν ἁμαρτίαν ἀνταγωνιζόμενοι».

διὰ θανάτου τὸν θάνατον νικήσωμεν μὴ συνδυάζοντες τῇ κακίᾳ μηδὲ καταπίπτοντες λογισμοῖς.

αἰσχρὸν δὲ τοὺς μὲν ἐμπόρους τοιαῦτα πελάγη διαπερᾶν καὶ κινδύνων θανατηφόρων καταφρονεῖν διὰ τὴν τοῦ πλούτου αὔξησιν καὶ προσθήκην, ἡμᾶς δὲ μὴ καταφρονεῖν τοῦ προσκαίρου θανάτου (τουτέστι τῶν ἡδονῶν τοῦ κόσμου) τοὺς τῆς αἰωνίου ζωῆς ἐπιλαβέσθαι ποθοῦντας καὶ τὸ ἄφθαρτον φῶς τοῦ καλλίστου μαργαρίτου κτήσασθαι βουλομένους καὶ τὴν ἐμπορίαν τοῦ ἀληθινοῦ θησαυροῦ ἐμπορεύσασθαι ἐπιθυμοῦντας.

10-1-10 Παρακαλῶ τοίνυν ὑμᾶς, ἀδελφοί, τοῦ θανάτου καταφρονεῖν καὶ ἐξουδενωμένην ἔχειν τὴν ἑαυτῶν ψυχὴν καὶ ἕως θανάτου μιμητὰς γενέσθαι τοῦ κυρίου, τοῦ ἐν πᾶσι τύπου καὶ ὑποδείγματος ἡμῖν γενομένου καὶ ἐν θανάτῳ νικήσαντος τὸν θάνατον.

10-2-1 Ἐν γὰρ τῷ νόμῳ μυστικῶς «ὑποδείγματι καὶ σκιᾷν» περὶ τοῦ θανάτου κυρίου Μωϋσῆς, ὁ καλὸς τοῦ θεοῦ θεράπων, καὶ αἰνιγματωδῶς ἐπιτελεῖ τὴν δάμαλιν «ἔξω τῆς παρεμβολῆς» ἐν ἐρήμῳ τόπῳ εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν θύεσθαι προστάξας, ἧς ἡ σποδιὰ καὶ τὸ αἷμα ῥαντιζόμενον ἡγίαζε πάντα τὸν λαὸν καὶ τοὺς ἱερεῖς καὶ τὰ λειτουργικὰ σκεύη καὶ αὐτὸ τὸ βιβλίον καὶ τὴν σκηνήν.

καθὼς καὶ ὁ ἀπόστολος Ἑβραίοις διαλεγόμενος τὴν ἀληθινὴν τοῦ μυστηρίου εἰκόνα ἐξηγήσατο·

«εἰ γὰρ τὸ αἷμα, φησίν, ταύρων καὶ τράγων καὶ σποδὸς δαμάλεως ῥαντίζουσα τοὺς κεκοινωμένους ἁγιάζει πρὸς τὴν τῆς σαρκὸς καθαρότητα, πόσῳ μᾶλλον τὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ, ὃς διὰ πνεύματος ἁγίου προσήνεγκεν ἑαυτὸν ἄμωμον τῷ θεῷ, καθαριεῖ τὴν συνείδησιν ἡμῶν ἀπὸ νεκρῶν 10-2-2 ἔργων εἰς τὸ λατρεύειν θεῷ ζῶντι».

τὸ δὲ «ἔξω τῆς παρεμβολῆς» δάμαλιν εἰς τὴν ἔρημον θύεσθαι δισσῶς νοεῖται·

ἢ ὅτι ἐρήμων οὐσῶν τῶν ψυχῶν καὶ μὴ ἐχουσῶν φωνὴν θεοῦ ἢ ὁδὸν ἐν αὐταῖς, ἀλλὰ μεμεστωμένων ἀκανθῶν δεινῶν, ἔπαθεν ὁ κύριος, ἵνα καθαρίσῃ αὐτὰς καὶ κατειρηνεύσῃ, ἢ ὅτι δεῖ τὰς ἐξερχομένας ψυχὰς ἀπὸ τῶν πατρίδων καὶ ἀπὸ τῆς συγγενείας καὶ ἀπὸ τῆς συντροφίας τῆς δεινῆς τῶν πονηρῶν πνευμάτων τοῦ σκότους, ἐν αἷς διῆγον καὶ ἔζων, ἐξελθεῖν διὰ τῆς δυνάμεως τοῦ κυρίου καὶ ἀναχωρῆσαι εἰς τὴν καθαρὰν γῆν τῆς ζωῆς, ἔνθα οὐκ εἰσὶ φωναὶ τῆς κακίας καὶ θροῦς τῶν πονηρῶν πνευμάτων καὶ ὄχλος ἀκαθάρτων δαιμόνων.

ἀπειρόζυγος δὲ ἦν ἡ δάμαλις, διότι ζυγὸν ἁμαρτίας καὶ δουλείας ὁ κύριος οὐκ ἐβάστασεν, ἀλλὰ ἀπέθανεν ὑπὲρ ἡμῶν·

δυνάμεθα δὲ καὶ ἡμεῖς περιγενέσθαι ἐξακολουθοῦντες τῇ ὁδῷ τοῦ κυρίου.

10-2-3 Τυπικῶς δὲ ὁ νόμος ἐκέλευσε τοὺς ἀπὸ τῶν ἐθνῶν προσιόντας περιτέμνεσθαι καὶ συναριθμεῖσθαι τῷ λαῷ τοῦ θεοῦ, τὴν εἴσοδον τῶν ἐθνῶν διαγράφων τῶν μελλόντων πιστεύειν καὶ ἐγκαταριθμεῖσθαι τῇ ἐπουρανίῳ ἐκκλησίᾳ.

ἔλεγε δὲ καὶ περὶ τῆς ἑορτῆς ὁ νόμος·

«ἐξολοθρευθήσεται, φησίν, ἐκ τοῦ ἔθνους πᾶς ὁ μὴ ἑορτάζων τὴν ἑορτὴν τοῦ πάσχα», περὶ τῆς κατὰ ψυχὴν μελλούσης γίνεσθαι ἑορτῆς λέγων·

«ἐξολοθρευθήσεται, φησί, πᾶς ἀπερίτμητος ἐκ φυλῆς Ἰσραὴλ καὶ κληρονομίαν οὐχ ἕξει ἐν τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ πᾶς ἀκρόβυστος».

οὕτως ἐνταῦθα ὁ ἀπερίτμητος τὴν καρδίαν ὁ μὴ τῇ μαχαίρᾳ τοῦ πνεύματος περιτμηθείς, υἱὸς θεοῦ ἢ Ἰσραὴλ ὁρῶν θεὸν οὐκ ὀνομάζεται οὐδὲ τῇ κληρονομίᾳ τῆς ζωῆς συγκαταριθμεῖται.

καὶ ὥσπερ ἐκεῖ οὐκ ἦν ἐξὸν προσελθεῖν ἢ κοινωνῆσαι τοῖς ἔθνεσιν, οὕτως ὁ θεὸς χωρίζει

τὴν ψυχὴν ἀπὸ τῶν πνευ10-2-4 μάτων τῆς πονηρίας, τὸν νόμον τοῦ πνεύματος δοὺς ἐν τῇ καρδία.

καὶ πάλιν περὶ τῆς ἑορτῆς τοῦ πάσχα καὶ τῶν ἀζύμων γράφει λέγων·

"1ἐξολοθρευθήσεται πᾶσα ζύμη ἐν τῇ ἑορτῇ τοῦ πάσχα καὶ εἰς ἣν ἂν οἰκίαν εὑρεθῇ ζύμη παλαιὰ ἐξολοθρευθήσεται.

"2 οἰκίαν τὸ σῶμα αἰνίττεται·

εἰς ἣν ἂν οἰκίαν εὑρεθῇ ζύμη ἁμαρτίας ἐξολοθρευθήσεται.

ἔστι ζύμη παλαιὰ καὶ ἄζυμα καὶ ζύμη καινή, ὅτι τὸ θέλημα καὶ τὴν προαίρεσιν ἀπαιτεῖ ἀσυνδύαστον καὶ ἀσύμφωνον καθόλου τῇ κακίᾳ εἶναι, ἢ ὅτι ἄζυμον τὸν πρῶτον Ἀδὰμ λέγει καὶ ζύμην καινὴν τὴν θεότητα καὶ τὴν τοῦ πνεύματος δύναμιν, ἐν ᾧ ζυμοῦται καὶ συγκιρνᾶται 10-2-5 τῇ ψυχῇ.

καὶ «ἄζυμα δὲ μετὰ πικρίδων» ἐσθίειν κελεύει, τὰς πικρὰς θλίψεις ὑπομένειν διδάσκων, ἤτοι τὰς φαινομένας ἤτοι τὰς ἀφανεῖς ἐν τῇ καρδίᾳ ὑπὸ τῆς τοῦ πονηροῦ γινομένας στενοχωρίας.

ἡ δὲ χρηστότης καὶ γλυκύτης τοῦ καλοῦ καὶ ἀμώμου ἀρνίου Χριστοῦ ἐπιλανθάνεσθαι ποιεῖ τῆς τραχύτητος καὶ τῆς πικρίας τῶν θλίψεων τοὺς ἀπογευομένους αὐτοῦ.

καὶ συνελόντι «πάντα τὰ κατὰ τὸν νόμον τύποι συνέβαινον ἐκείνων, ἐγράφη δὲ πρὸς νουθεσίαν ἡμετέραν, εἰς οὓς τὰ τέλη τῶν αἰώνων κατήντησε».

10-2-6 Παρακαλέσωμεν τοίνυν καὶ ἡμεῖς τὸν θεὸν καὶ πιστεύσωμεν χρισθῆναι τῷ αἵματι τοῦ Χριστοῦ (τουτέστι τῷ πνεύματι τῆς ἐπαγγελίας τῷ ἁγίῳ) καὶ ἐλευθερωθῆναι καὶ λυτρωθῆναι ἐκ τῆς δουλείας τῆς ἁμαρτίας καὶ ἐλευθερωθῆναι ἐκ τῶν δεσμῶν τοῦ σκότους, καὶ οὕτως «συζήσωμεν αὐτῷ» εἰς τοὺς ἀπεράντους αἰῶνας.

∆όξα τῇ εὐσπλαγχνίᾳ αὐτοῦ.

10-3-1 Φησὶν ὁ μακάριος Παῦλος γράφων Κορινθίοις·

«ἡμεῖς δὲ πάντες ἀνακεκαλυμμένῳ προσώπῳ τὴν δόξαν τοῦ θεοῦ (τουτέστι τὸ νοερὸν φῶς) κατοπτριζόμεθα τὴν αὐτὴν εἰκόνα ἀναμορφούμενοι ἀπὸ δόξης εἰς δόξαν».

ὥσπερ γάρ τις βασιλικὰ ἐνδύματα, πορφυρίδα καὶ διάδημα καὶ τὰ λοιπὰ ὁμοίως διάφορα καὶ ποικίλα ἐνδύματα, κατανοῶν θαυμάζει τὴν ποικιλότητα, τὴν ὡραιότητα, τὴν τερπνότητα, τὸ κάλλος τῶν τιμίων λίθων, καὶ ἀκόρεστος αὐτῷ γίνεται ἡ θέα τῆς τερπνότητος καὶ ὡραιότητος, ἢ ὥσπερ ἥλιον κατανοήσας τις ὁρᾷ τὰς μαρμαρυγὰς τῶν ἀκτίνων αὐτοῦ, ὅτι οἷον ζῶσι ποικίλην θέαν δεικνύουσιν ἑτέρα τῆς ἑτέρας κρείττονα, ἢ ὥσπερ ἐν ὕδατι κατανοήσας τις ὁρᾷ τὸν ἥλιον στίλβοντα ἐν τῷ ὕδατι καὶ μεθαλλόμενον καὶ μετακινούμενον ποικίλως·

10-3-2 οὕτω καὶ οἱ φοροῦντες τὴν ἐπουράνιον εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ καὶ τὸ φῶς τὸ ἄρρητον ἔχοντες ἐν ἑαυτοῖς καὶ ἐνδεδυμένοι τὴν πορφύραν τοῦ ἐπουρανίου βασιλέως (τουτέστιν ἐπουράνιον χαρὰν τοῦ πνεύματος) κατανοοῦντες τὸ κάλλος τοῦ ἐν αὐτοῖς ἀρρήτου φωτὸς «ἀνακεκαλυμμένῳ» τῆς ψυχῆς «προσώπῳ» ὁρῶσι τῆς ἀφθάρτου δόξης τὴν ἄρρητον ποικιλίαν, πῶς μεταμορφοῦται «ἀπὸ δόξης εἰς δόξαν» καὶ εἰς πολυποίκιλα κάλλη θεότητος, ἅπερ γλώσσῃ σαρκίνῃ φρασθῆναι ἀδύνατον·

ἀνεννόητα γάρ ἐστι καὶ ἄρρητα, ἅπερ ποιεῖ μετὰ τῶν 10-3-3 ἁγίων τῇ ἰδίᾳ ἀμέτρῳ χρηστότητι ὁ θεὸς ἔτι ἐν τῷ κόσμῳ τούτων ὄντων.

αὗται γὰρ παραβολαὶ καὶ εἰκόνες εἰσὶ μερικῶς ἔμφασιν τοῖς συνιοῦσι παρέχουσαι.

τὰ γὰρ τοῦ θεοῦ τῇ πείρᾳ μόνῃ γινώσκεται ἐξ ἀληθείας οἷς αὐτὰ τὰ μυστήρια τῶν πραγμάτων ἐνεργεῖται ἀξίως.

ἔστι τοῦ θεοῦ ἀκοῦσαι λόγον καὶ νοεῖν ὑπὲρ τὴν γνῶσίν σου, ὑπὲρ τὸν νοῦν σου, ὑπὲρ τὴν συνείδησίν σου, ἕως οὗ 10-3-4 αὐτὰ τὰ πράγματα τῶν μυστηρίων τῆς χάριτος γένηται ἐν σοί.

αὐτὴ γὰρ ἡ ὁρωμένη πορφύρα καὶ τὰ ἐνδύματα τὰ βασιλικὰ οὐδὲν κέρδος ἢ ζωὴν τοῖς ὁρῶσιν αὐτὰ παρέχουσιν ἢ μόνον τῷ φαίνεσθαι τέρπουσιν.

ἡ δὲ θεϊκὴ δόξα καὶ τὸ κάλλος τῆς ἐπουρανίου εἰκόνος ταῖς κατοπτριζομέναις ψυχαῖς καὶ ἐχούσαις αὐτὴν ἐν ἑαυταῖς ἀνάπαυσιν καὶ ζωὴν αἰώνιον παρέχει, ἀγάπην ἀληθινὴν ἐν καθαρότητι καρδίας, τροφὴν οὐράνιον, σύνεσιν, σοφίαν, χαρὰν πνεύματος ἀδιάλειπτον, τῇ δυνάμει τῆς ἐνεργείας καὶ αὐτοὶ συνεξομοιούμενοι.

ὅσοι τοίνυν τοῖς ἔσωθεν ὀφθαλμοῖς τὸ νοερὸν τοῦτο φῶς κατοπτριζόμενοι εἰσὶ λάμπον

ἐν ταῖς καρδίαις, εἰς οὐδὲν τῶν γηΐνων ἢ ὑλικῶν ἀπησχολημένοι εἰσίν, 10-3-5 ἀλλὰ τὸ ὅλον δέδενται εἰς ἐκεῖνο τὸ ἄρρητον κάλλος ἐξ ὅλου.

ὥσπερ γὰρ ἐὰν ᾖ μαῖα καὶ ἄρῃ τὸ βρέφος ἐν ταῖς ἀγκάλαις αὐτῆς, τὸ δὲ παιδίον θεωροῦν τὴν μητέρα χαίρει καὶ ἀγαλλιᾷ, ἐξ αὐτῆς λαμβάνον τὴν τροφὴν τοῦ γάλακτος, οὕτω καὶ οἱ τὸ ἀληθινὸν φῶς τοῦ πνεύματος ἔχοντες ἐν ἑαυτοῖς καὶ τὸν Χριστὸν ἐνδεδυμένοι ἐνορῶντες αὐτὸν ἀναπαύονται καὶ χαίρουσι «χαρᾷ ἀνεκλαλήτῳ».

ἐξ αὐτοῦ γὰρ τρέφονται τροφὴν ἄφθαρτον καὶ ἐν αὐτῷ ζῶσι ζωὴν ἀληθινήν.

10-4-1 Πάντες οἱ ἄρχοντες τῆς πονηρίας οἱ ἐνδομυχοῦντες ταῖς ψυχαῖς τῶν ἀνθρώπων οὐ ἔγνωσαν τὸν κύριον σαρκωθέντα, ἕως οὗ ἐσάλευσε τοὺς θρόνους αὐτῶν ἀπὸ τῶν καρδιῶν τῶν ἀνθρώπων τῶν πιστῶν καὶ τὰς καθέδρας αὐτῶν ἀνέτρεψε καὶ τὰ σκεύη διεσκόρπισεν, ἵνα ναὸς καὶ οἰκητήριον γένηται ἴδιον ὁ ἄνθρωπος καὶ τότε τὰ ἑαυτοῦ σκεύη, τὰ μυστήρια τοῦ πνεύματος καὶ τὸν θρόνον τὸν 10-4-2 ἴδιον, θῇ εἰς ἴδιον οἰκητήριον.

καὶ πάλιν ὅτε κατελθὼν ὁ κύριος εἰς τὰ μνημεῖα καὶ εἰς τὸν ᾅδην ἥρπασε καὶ ἔλαβεν ἀπ' αὐτοῦ τὰς ἰδίας ψυχὰς τὰς ὑπὸ τοῦ διαβόλου κατεχομένας, προσέφερεν ὁ πονηρὸς τὰ χειρόγραφα λέγων·

"1ἐμοὶ δοῦλοι τυγχάνουσιν, ἐγὼ ἠγόρασα αὐτούς, σύ μοι αὐτοὺς πέπρακας·

τί ἀδικεῖς με; διὰ τί τοὺς ἐμοὶ δουλεύοντας ἁρπάζεις;"2 τότε φησὶν ὁ κύριος πρὸς αὐτόν·

"1καλῶς λέγεις·

ἐγώ σοι αὐτοὺς πέπρακα παραδούς σοι, καὶ ἴδε προφέρεις κατ' αὐτῶν τὰ χειρόγραφα·

μή τι κατὰ τοῦ ἐμοῦ σώματος ἔχῃς; ἢ τί σοι ὑπήκουσε 10-4-3 τὸ ἐμὸν σῶμα, ὅτι ἀδίκως ἐθανάτωσας αὐτό; ἀναμάρτητον γάρ ἐστι.

"2 τότε οὖν συγκαλεσάμενος πάντας τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ τοὺς πονηροὺς ὁ σατανᾶς φησι·

"1ζητήσατε τὸ χειρόγραφον τούτου τοῦ σώματος.

"2 οἱ δὲ ἐξηρεύνων πάντῃ καὶ πανταχοῦ, καὶ οὐδαμοῦ εὑρεῖν ἠδυνήθησαν.

ἐν τῷ οὖν μὴ εὑρεῖν † τὸ καθόλου κατὰ τοῦ σώματος τοῦ κυρίου φησὶν ὁ κύριος·

"1χειρόγραφον τούτου οὐκ ἔχεις.

"2 ὁ δὲ ἔκθαμβος γενόμενος κατῃσχύνθη μηδὲν ἔχων εἰπεῖν κατὰ τοῦ σώματος τοῦ κυρίου, εἰς ὅπερ ἥμαρτεν·

† ἀναιτίως οὖν σταυρώσας κατεκρίθη †.

καί φησιν ὁ κύριος.

"1ἰδὲ ὅπερ ἐβουλήθης ἐποίησας εἰς τὴν ἐμὴν ἀναμάρτητον σάρκα, ἀδίκως σταυρώσας καὶ θανατώσας μὴ οὖσαν ὑπόχρεων θανάτῳ.

διὰ τοῦτο τοίνυν αὐτὴ ἡ σάρξ, ἧς οὐχ εὗρες χειρόγραφον καὶ ἐτόλμησας εἰς αὐτὴν ἐγχειρῆσαι, πᾶσαν σάρκα πιστεύουσαν εἰς αὐτὴν ἐξαγοράσει καὶ ἐλευθερώσει καὶ 10-4-4 εἰς οὐρανοὺς ἀποκαταστήσει εἰς ζωὴν αἰώνιον.

"2 διὰ γὰρ τοῦ αἵματος αὐτοῦ καὶ τοῦ σταυροῦ ἐξηγόρασεν ὁ κύριος πάντας ἐκ τοῦ θανάτου τοὺς βουληθέντας ἢ βουλομένους πιστεῦσαι αὐτῷ καὶ εἰς αὐτὸν ἔχειν τὴν ἐλπίδα καὶ ἀναστήσας εἰς τὴν βασιλείαν ἀποκαταστήσει.

φησὶ γὰρ ὁ ἀπόστολος·

«οὐκ ἐστὲ ἑαυτῶν; τιμῆς ἠγοράσθητε», καὶ πάλιν Πέτρος λέγει·

«εἰδότες ὅτι οὐ φθαρτοῖς, ἀργυρίῳ ἢ χρυσίῳ, ἐλυτρώθητε», «ἀλλὰ τιμίῳ αἵματι ὡς ἀμνοῦ 10-4-5 ἀμώμου καὶ ἀσπίλου Χριστοῦ».

τὴν οὖν σάρκα ὥσπερ βασιλεὺς πορφύραν ὁ θεὸς περιθέμενος «ἐκάθισεν ἐν δεξιᾷ τῆς μεγαλωσύνης ἐν ὑψηλοῖς».

οἱ δὲ Ἰουδαῖοι ἔσχισαν τὴν πορφύραν τοῦ βασιλέως τὴν σάρκα τοῦ κυρίου σταυρώσαντες.

πνεῦμα γὰρ θεότητος τίς δύναται κατασχεῖν, ὁπότε οὐδὲ ψυχὴν κατασχεῖν τις δύναται ἀναφῆ οὖσαν; αἴτιοι οὖν εἰσιν Ἰουδαῖοι τὸν θεὸν σταυρώσαντες ὡς τὴν πορφύραν τοῦ βασιλέως σχίσαντες.

ὥσπερ γὰρ συνδεδόξασται ἡ πορφύρα τοῦ βασιλέως καὶ οὐ προσκυνεῖται βασιλεὺς χωρὶς τῆς πορφυρίδος, οὕτως συνδεδόξασται ἡ σὰρξ τοῦ κυρίου τῇ θεότητι αὐτοῦ καὶ προσκυνεῖται Χριστὸς μετὰ τῆς σαρκὸς αὐτοῦ.

ἡ γὰρ σὰρξ σὺν τῇ ψυχῇ καὶ ἡ θεότης ἕν τι γεγόνασι 10-4-6 κἂν δύο εἰσίν.

ὥσπερ γὰρ ἔριον βαφὲν ἐν πορφύρᾳ, εἰ καὶ ἐκ δύο ἐστὶ φύσεων καὶ ὑποστάσεων, ἓν εἶδος ἀπετελέσθη εὐπρεπές (οὔτε γὰρ ἐγχωρεῖ τὸ ἔριον μετὰ τὴν βαφὴν χωρισθῆναι ἢ τὸ βάμμα τοῦ ἐρίου), οὕτω καὶ ἡ σὰρξ μετὰ τῆς ψυχῆς ἑνωθεῖσα τῇ θεότητι ἕν τι ἀπετελέσθη ἤτοι μία ὑπόστασις, θεὸς

10-4-7 οὐράνιος μετὰ τῆς σαρκὸς προσκυνούμενος.

ἐξηγόρασε τοίνυν ὁ κύριος πᾶσαν σάρκα διὰ τῆς ἰδίας σαρκός, καὶ πᾶσα σὰρξ ἡ πιστεύσασα καὶ ἀκολουθήσασα αὐτῷ καὶ δεχομένη αὐτὸν νῦν συνδοξάζεται τῇ σαρκὶ τοῦ κυρίου ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ, καθώς φησιν ὁ ἀπόστολος·

«ὃς μετασχηματίσει τὸ σῶμα τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν εἰς τὸ γενέσθαι αὐτὸ σύμμορφον τῷ σώματι τῆς δόξης 10-4-8 αὐτοῦ».

κατὰ τοῦτον οὖν τὸν τρόπον καὶ οἱ ἄρχοντες τῆς πονηρίας οἱ ἔνδον ἐν ταῖς ψυχαῖς τῶν ἀνθρώπων ὄντες οὐκ ἔγνωσαν αὐτὸν ἐλθόντα, ἕως οὗ ἀπεκίνησεν αὐτοὺς καὶ ἐξέβαλλεν ἀπὸ τῶν ψυχῶν τῶν πεισθεισῶν αὐτῷ καὶ θρόνον καὶ ναὸν καὶ οἰκητήριον καθαρὸν καὶ ἅγιον ἑαυτῷ κατεσκεύασε τὰς ἐν ἀληθείᾳ ἀγαπώσας αὐτὸν ψυχάς, καὶ οὕτως ἄμωμοι διὰ τοῦ πνεύματος αὐτοῦ καταρτισθεῖσαι σὺν αὐτῷ ἐν τῇ βασιλείᾳ ἀναπαύσονται εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων.

Ἀμήν.

11.

τ-1 ΛΟΓΟΣ ΙΑʹ.

Περὶ τοῦ σκιὰν ἔχειν τὸν νόμον τῶν μελλόντων ἀγαθῶν καὶ οὐκ αὐτὴν τὴν εἰκόνα τῶν πραγμάτων.

11-1-1 Ἡ δόξα Μωϋσέως, ἣν εἶχεν ἐπὶ τοῦ προσώπου, τύπος ἦν τῆς ἀληθινῆς δόξης.

ὃν τρόπον γὰρ ἐκεῖ «ἀτενίσαι εἰς τὸ πρόσωπον Μωϋσέως» οὐκ ἴσχυον, οὕτω νῦν ἐκείνην μὲν τὴν δόξαν τοῦ φωτὸς ἐν τῇ ψυχῇ δέχονται οἱ Χριστιανοί, τὸ σκότος δὲ μὴ φέρον τὴν αὐγὴν τοῦ φωτὸς ἐκτυφλούμενον φυγαδεύεται.

ἐκεῖνοι ὅτι λαὸς θεοῦ ἦσαν, ἐκ τῆς περιτομῆς ἐφαίνοντο.

ἐνταῦθα δὲ ὁ λαὸς τοῦ θεοῦ ὁ περιούσιος τὸ σημεῖον τῆς περιτομῆς ἔνδον ἐν τῇ καρδίᾳ ὑποδέχονται·

μάχαιρα γὰρ ἐπουράνιος ἐκτέμνει τὸ περισσὸν τοῦ νοῦ, τουτέστι τὴν ἀκάθαρτον ἀκροβυστίαν τῆς ἁμαρτίας.

παρ' ἐκείνοις βαπτίσματα τὴν σάρκα ἁγιάζοντα, παρ' ἡμῖν δέ ἐστι βάπτισμα ἁγίου πνεύματος καὶ πυρός·

τοῦτο γὰρ ἐκήρυσσεν Ἰωάννης λέγων·

«αὐτὸς ὑμᾶς βαπτίσει ἐν πνεύματι ἁγίῳ καὶ πυρί».

11-1-2 Ἐκεῖ σκηνὴ ἐξωτέρα καὶ ἐσωτέρα·

καὶ «εἰς μὲν τὴν πρώτην διαπαντὸς εἰσίασιν οἱ ἱερεῖς τὰς λατρείας ἐπιτελοῦντες, εἰς δὲ τὴν δευτέραν ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ μόνος ὁ ἀρχιερεύς», «τοῦτο δηλοῦντος τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου, μήπω πεφανερῶσθαι τὴν τῶν ἁγίων ὁδόν».

ἐνταῦθα δὲ οἱ καταξιούμενοι εἰσέρχονται εἰς τὴν σκηνὴν τὴν ἀχειροποίητον, «ὅπου πρόδρομος ὑπὲρ ἡμῶν εἰσῆλθεν» ὁ Χριστός.

γέγραπται γὰρ ἐν τῷ νόμῳ τὸν ἱερέα λαβεῖν δύο περιστερὰς καὶ θῦσαι τὴν μίαν καὶ ἐκ τοῦ αἵματος ῥαντίσαι τὴν ζῶσαν καὶ ἀπολῦσαι ἵπτασθαι ἐλευθέραν.

τὸ γινόμενον δὲ τύπος ἦν καὶ σκιὰ τῆς ἀληθείας.

καὶ γὰρ ὁ Χριστὸς ἐτύθη, καὶ τὸ αἷμα ῥαντίσαν ἡμᾶς πτεροφυῆσαι ἐποίησεν·

ἔδωκε γὰρ ἡμῖν πνεύματος ἁγίου πτέρυγας πρὸς τὸ ἵπτασθαι ἀκωλύτως εἰς τὸν ἀέρα τῆς θεότητος.

11-1-3 Ἐκείνοις νόμος ἐδόθη ἐν «πλαξὶ λιθίναις» γεγραμμένος, ἡμῖν δὲ νόμοι πνευματικοὶ καὶ ἐγγραφόμενοι ἐν «καρδίαις σαρκίναις».

λέγει γάρ·

«διδοὺς νόμους μου ἐπὶ καρδίας αὐτῶν καὶ ἐπὶ τῶν διανοιῶν αὐτῶν ἐπιγράψω αὐτούς».

ἐκεῖ μὲν πάντα καταργούμενα καὶ πρόσκαιρα, νῦν δὲ πάντα ἐξ ἀληθείας εἰς τὸν 11-1-4 ἔσωθεν ἄνθρωπον ἐπιτελούμενα.

διαθήκη τε ἔσωθεν γὰρ καὶ ἱερατεία ἔσωθεν καὶ ἐπαγγελίαι τῆς ἀληθινῆς γῆς, καὶ ἁπαξαπλῶς ὅσα ἐκεῖ συνέβαινε, «τυπικῶς» ἐγίνετο·

«ἐγράφη δὲ πρὸς νουθεσίαν ἡμῶν, εἰς οὓς τὰ τέλη τῶν αἰώνων κατήντησε».

τῷ γὰρ Ἀβραὰμ ἐπηγγείλατο ὁ θεὸς καὶ προεῖπε τὸ ἐσόμενον ἐν δυσὶ τρόποις, τυπικῶς καὶ ἀληθινῶς.

εἶπε γὰρ αὐτῷ «ὅτι πάροικον ἔσται τὸ σπέρμα σου ἐν γῇ ἀλλοτρίᾳ, καὶ κακώσουσιν αὐτὸ καὶ δουλώσουσιν ἔτη 11-1-5 τετρακόσιν.

καὶ τὸ ἔθνος, ᾧ ἐὰν δουλεύσωσι, κρινῶ ἐγώ».

λέγει κύριος καὶ γέγονε τοῦτο.

πάροικος γὰρ ἐγένετο ὁ λαὸς καὶ κατεδουλώθη ὑπὸ τῶν

Αἰγυπτίων καὶ ἐκακώθη ἐν πηλῷ καὶ ἐν πλίνθῳ·

ἐπέστησε γὰρ αὐτοῖς Φαραὼ ἐργοεπιστάτας καὶ ἐργοδιώκτας, ἵνα ποιήσωσι τὰ ἔργα αὐτοῦ μετὰ ἀνάγκης.

καὶ ὡς «ἐστέναξαν ἀπὸ τῶν ἔργων οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ» πρὸς τὸν θεόν, τότε ἐπεσκέψατο αὐτοὺς διὰ Μωϋσέως καὶ πολλαῖς πληγαῖς πατάξας τοὺς Αἰγυπτίους ἐν τῷ μηνὶ τῷ τῶν ἀνθῶν, ὅτε πρῶτον ἐπιφαίνεται τὸ ἡδὺ ἔαρ, τῆς στυγνότητος τοῦ χειμῶνος ἀπερχομένης, ἐξάγει τὸν λαὸν ἐξ Αἰγύπτου.

11-1-6 Εἶπε δὲ ὁ θεὸς τῷ Μωϋσῇ ἄρνα λαβεῖν ἄμωμον καὶ σφάξαι καὶ τὸ αἷμα αὐτοῦ χρῖσαι ἐπὶ τῶν θυρῶν, ἐπὶ τῶν φλιῶν, «ἵνα μὴ ὁ ὀλοθρεύων τὰ πρωτότοκα τῶν Αἰγυπτίων θίγῃ αὐτῶν».

ἑώρα δὲ ὁ ἀποσταλεὶς ἄγγελος τὸ σημεῖον τοῦ αἵματος πόρρωθεν καὶ ἀφίστατο, ἐπεισῄει δὲ ἐπὶ τὰς μὴ σεσημειωμένας τῷ αἵματι οἰκίας καὶ πᾶν πρωτότοκον ἀνῄρει.

ἔτι δὲ καὶ ζύμην παλαιὰν ἐκ παντὸς οἴκου ἐκέλευσεν ἀφανισθῆναι καὶ τὸ σφαζόμενον ἀρνίον μετὰ τῶν ἀζύμων καὶ πικρίδων ἐσθίειν προσέταξεν, ἐσθίειν δὲ αὐτοὺς περιεζωσμένους τὰς ὀσφύας καὶ ὑποδεδεμένους ἐν τοῖς ποσὶ τὰ ὑποδήματα καὶ τὰς βακτηρίας ἔχοντας ἐν ταῖς χερσί.

καὶ οὕτω μετὰ σπουδῆς ἐσθίειν πρὸς ἑσπέραν κελεύει τὸ πάσχα τοῦ 11-1-7 κυρίου μηδὲ ὀστοῦν συντρῖψαι τοῦ ἀρνίου.

ἐξήγαγε δὲ αὐτοὺς ἐν χρυσίῳ καὶ ἀργυρίῳ, κελεύσας χρήσασθαι ἕκαστον παρὰ γείτονος αὐτοῦ Αἰγυπτίου σκεύη χρυσᾶ καὶ ἀργυρᾶ.

ἐξήρχοντο δὲ ἐξ Αἰγύπτου, τῶν Αἰγυπτίων θαπτόντων τὰ πρωτότοκα.

καὶ τοῖς μὲν χαρὰ ἐπὶ τῇ ἀπαλλαγῇ τῆς αὐχμηρᾶς δουλείας, τοῖς δὲ πένθος καὶ κωκυτὸς ἐπὶ τῇ τῶν τέκνων ἀπωλείᾳ.

διό φησι Μωϋσῆς·

"1αὕτη ἡ νύξ, ἐν ᾗ ἐπηγγείλατο ὁ θεὸς τῷ Ἀβραάμ, ἐπλήρωσε τοῖς τέκνοις αὐτοῦ ἡμῖν νῦν.

"2 11-1-8 Ταῦτα δὲ πάντα τύποι καὶ σκιαὶ τῶν ἀληθινῶν πραγμάτων ἐγένοντο·

μυστήρια γάρ ἐστι ταῦτα ψυχῆς τῆς ἐν τῇ παρουσίᾳ τοῦ κυρίου λυτρωθείσης.

Ἰσραὴλ γὰρ ἑρμηνεύεται νοῦς ὁρῶν θεόν.

ἐλευθεροῦται τοίνυν ἀπὸ τῆς δουλείας τοῦ σκότους ὁ ἄνθρωπος καὶ ἀπὸ τῶν πνευματικῶν Αἰγυπτίων.

11-2-1 Ἐπειδὴ γὰρ ἐν τῇ παρακοῇ καὶ παραβάσει ἀπέθανεν ὁ πρῶτος ἄνθρωπος θάνατον δεινὸν τὸν τῆς ψυχῆς κατὰ τὴν ἀπόφασιν καὶ ἀπειλὴν τοῦ θεοῦεἶπε γὰρ αὐτῷ·

«ἐν ᾗ ἂν ἡμέρᾳ φάγῃ ἀπὸ τοῦ ξύλου, θανάτῳ τελευτήσεις», καὶ γέγονεν οὕτως, καὶ αὖθις·

«γῆ εἶ καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ» προστίθησι δὲ καὶ κατάραν ἐπὶ κατάρᾳ λέγων·

«ἐν ἱδρῶτι τοῦ προσώπου σου φάγῃ τὸν ἄρτον σου», «ἀκάνθας καὶ τριβόλους ἀνατελεῖ σοι» ἡ γῆ, «ἐργάσῃ τὴν γῆν, καὶ οὐ προσθήσει δοῦναί σοι τοὺς καρποὺς αὐτῆς»ἀνεφύησαν γὰρ καὶ ἀνέτειλαν ἐν τῇ γῇ τῆς καρδίας αὐτοῦ ἄκανθαι καὶ τρίβολοι καὶ ἦραν αὐτοῦ τὴν δόξαν οἱ ἐχθροὶ διὰ τῆς ἀπάτης καὶ ἐνέδυσαν αὐτὸν αἰσχύνην, ἤρθη τὸ φῶς αὐτοῦ καὶ ἐνέδυσαν αὐτὸν σκότος, ἐφόνευσαν τὴν ψυχὴν καὶ διεσκέδασαν καὶ διεῖλον τοὺς λογισμοὺς αὐτοῦ καὶ κατέσπασαν ἀπὸ τοῦ ὕψους τὸν νοῦν αὐτοῦ, καὶ ἐγένετο 11-2-2 Ἰσραὴλ ἄνθρωπος δοῦλος τοῦ ἀληθινοῦ Φαραώ.

καὶ ἐπέστησαν αὐτῷ τοὺς ἐπιστάτας καὶ ἐργοδιώκτας, τὰ πνεύματα τῆς πονηρίας, ἀναγκάζοντα αὐτὸν ἑκόντα καὶ ἄκοντα ποιεῖν τὰ πονηρὰ αὐτοῦ ἔργα, τῶν ἐφεστηκότων τοῖς λογισμοῖς αὐτοῦ δαιμόνων ἐκπληροῦν ἀναγκαζόντων τὴν ἔκστασιν τῆς πλινθουργίας καὶ τοῦ πηλοῦ, τουτέστι χωρίσαντες αὐτὸν ἀπὸ τοῦ οὐρανίου φρονήματος κατήγαγον ἐπὶ τὰ ὑλικὰ καὶ γήϊνα καὶ πηλώδητὰ πονηρὰ ἔργα καὶ λόγους καὶ ἐνθυμήματα καὶ διαλογισμοὺς πονηρούς.

ἐκπεσοῦσα γὰρ τοῦ ἰδίου ὕψους ἡ ψυχὴ εὗρε βασιλέα μισάνθρωπον καὶ ἄρχοντας πικροὺς τοὺς καταναγκάζοντας ποιεῖν τὰ πονηρὰ ἔργα καὶ οἰκοδομεῖν αὐτοῖς τὰς τῆς κακίας πόλεις τὰς τῶν 11-2-3 ἁμαρτιῶν.

ἐὰν δὲ στενάξῃ ἡ ψυχὴ καὶ βοήσῃ πρὸς τὸν θεόν, ἐξαποστελεῖ αὐτῇ τὸν πνευματικὸν Μωϋσέα, τὸν λυτρούμενον αὐτὴν ἐκ τῆς δουλείας τῶν Αἰγυπτίων.

ἀλλὰ πρῶτον βοᾷ καὶ στενάζει, καὶ τότε τῆς ἀπολυτρώσεως τὴν ἀρχὴν λαμβάνει, καὶ αὐτὴ «ἐν τῷ μηνὶ τῶν νέων» λυτρουμένη κατὰ τὸν καιρὸν τοῦ ἔαρος, ἡνίκα ἡ γῆ τῆς ψυχῆς

ἐξανθεῖν δύναται τοὺς καλοὺς καὶ ἀνθηροὺς κλάδους, τῶν πικρῶν χειμώνων διελθόντων τῆς ἀγνοίας τοῦ σκότους καὶ τῆς πολλῆς πηρώσεως τῆς ἐκ τῶν αἰσχρῶν πράξεων καὶ ἁμαρτιῶν.

κελεύει γὰρ τότε ἀφανισθῆναι ἀπὸ τῆς οἰκίας ταύτης πᾶσαν ζύμην παλαιάν, δηλαδὴ τὰς πράξεις καὶ τὰ φρονήματα τοῦ παλαιοῦ ἀνθρώπου τοῦ φθειρομένου ἐν διαλογισμοῖς πονηροῖς καὶ ἐνθυμήσεσι ῥυπαραῖς, ὅσον δυνατόν, ἀπορρίψασθαι.

11-2-4 Σφαγῆναι δὲ δεῖ τὸ ἀρνίον καὶ τὸ αἷμα αὐτοῦ χρισθῆναι ἐπὶ τῶν θυρῶν.

καὶ Χριστὸς οὖν τὸ ἀληθινὸν ἀρνίον ἐσφάγη, καὶ τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐχρίσθη ἐπὶ τῶν φλιῶν τῆς καρδίας, ὅπως γένηται τὸ ἐκχυθὲν ἐπὶ τοῦ σταυροῦ αἷμα τοῦ Χριστοῦ τῇ μὲν ψυχῇ εἰς ζωὴν καὶ ἀπολύτρωσιν, τοῖς δὲ Αἰγυπτίοις εἰς πένθος καὶ θάνατον.

ἀληθῶς γὰρ πένθος αὐτοῖς ἐστι, χαρὰ δὲ καὶ ἀγαλλίασις τὸ τοῦ ἀμώμου ἀρνίου αἷμα τοῖς πιστοῖς.

εἶτα μετὰ τὸ χαρῖσμα κελεύει πρὸς ἑσπέραν φαγεῖν τὸ ἀρνίον καὶ τὰ ἄζυμα μετὰ πικρίδων περιεζωσμένους τὰς ζώνας καὶ 11-2-5 ὑποδεδεμένους τὰ ὑποδήματα καὶ ἔχοντας βακτηρίας ἐν ταῖς χερσίν.

ἐὰν οὖν μὴ γένηται ἡ ψυχὴ πρῶτον παρεσκευασμένη πανταχόθεν δι' ἔργων ἀγαθῶν, οὐ δίδοται αὐτῇ φαγεῖν ἀπὸ τοῦ ἀρνίου.

τὸ δὲ ἀρνίον ἡδὺ καὶ τὰ ἄζυμα καλὰ λίαν, ἀλλὰ αἱ πικρίδες πικραὶ καὶ τραχεῖαι·

μετὰ θλίψεως γὰρ καὶ πολλῆς πικρίας ἐσθίει ἡ ψυχὴ ἀπὸ τοῦ ἀρνίου καὶ τῶν ἀζύμων, θλιβούσης αὐτὴν τῆς ἐνούσης αὐτῇ ἁμαρτίας.

11-2-6 Καὶ «πρὸς ἑσπέραν», φησί, «ἔδεσθε αὐτό.

» ἡ δὲ πρὸς ἑσπέραν ὥρα μέση φωτὸς καὶ σκότους ἐστίν.

οὕτω καὶ ἡ ψυχὴ πρὸς αὐτῇ τῇ ἀπολυτρώσει, μέση γίνεται φωτὸς καὶ σκότους, ἑστώσης τῆς δυνάμεως τοῦ θεοῦ καὶ μὴ ἐώσης τὸ σκότος ἐλθεῖν τῇ ψυχῇ καὶ καταπιεῖν αὐτήν.

ὃν τρόπον Μωϋσῆς εἶπεν·

"1αὕτη ἡ νύξ ἐστι τῆς ἐπαγγελίας τοῦ θεοῦ, ἐν ᾗ ἐλυτρώσατο ἡμᾶς"2, οὕτω καὶ ἐνταῦθα ὁ κύριος ἐλάλησε, δοθέντος αὐτῷ βιβλίου ἐν τῷ ἱερῷ·

«καλέσαι, φησίν, ἐνιαυτὸν 11-2-7 κυρίου δεκτὸν καὶ ἡμέραν ἀπολυτρώσεως» εἰκότως.

τύπος γὰρ ἦν ἐκεῖνο καὶ σκιὰ τῆς ἀληθείας·

πάντα γὰρ τὰ γεγραμμένα μυστικῶς προετυποῦτο σημαίνοντα τὴν ἀληθινὴν τῆς ψυχῆς σωτηρίαν τῆς ἐγκεκλεισμένης ἐν τῷ σκότει καὶ πεπεδημένης «ἐν πτωχείᾳ καὶ σιδήρῳ» καὶ βεβλημένης κρυπτῶς «ἐν λάκκῳ κατωτάτῳ» καὶ ἐναποκεκλεισμένης πύλαις χαλκαῖς καὶ μοχλοῖς σιδηροῖς καὶ μὴ δυναμένης ἄνευ τῆς παρὰ τοῦ θεοῦ βοηθείας καὶ ἀπολυτρώσεως ἐλευθερωθῆναι.

11-2-8 Ἐξάγει οὖν τὴν ψυχὴν ἐξ Αἰγύπτου καὶ τῆς ἐν αὐτῇ δουλείας, τῶν πρωτοτόκων ἐν Αἰγύπτῳ ἀναιρουμένων ἐν τῇ ἐξόδῳ·

ἤδη μέρος τι τῆς δυνάμεως τοῦ ἀληθινοῦ Φαραὼ καταπίπτει.

πένθος ἔχει τοὺς Αἰγυπτίους·

στένουσι γὰρ λυπούμενοι ἐπὶ τῇ σωτηρίᾳ τοῦ αἰχμαλώτου.

κελεύει χρήσασθαι παρὰ τῶν γειτόνων «σκεύη χρυσᾶ καὶ ἀργυρᾶ» καὶ προλαβόντας ἐξελθεῖν·

ἀπολαμβάνει γὰρ ἐξιοῦσα ἐκ σκότους ἡ ψυχὴ τὰ «ἀργυρᾶ καὶ χρυσᾶ σκεύη» τοὺς ὑγιεῖς καὶ καθαροὺς λογισμοὺς πεπυρωμένους ἑπταπλασίον, ἐν οἷς διακονεῖται ὁ θεὸς καὶ ἐπαναπαύεται παρὰ τῶν γειτονευσάντων αὐτῇ ἀκαθάρτων πνευμάτων·

ἐσκόρπι11-2-9 σαν γὰρ καὶ διεσκέδασαν τοὺς διαλογισμοὺς καὶ κατέσχον τὴν ψυχήν.

μακαρία ἡ ψυχὴ ἡ λυτρωθεῖσα ἐκ τῆς δουλείας τοῦ σκότους καὶ οὐαὶ τῇ ψυχῇ τῇ μὴ βοώσῃ καὶ στεναζούσῃ πρὸς τὸν δυνάμενον ῥύσασθαι αὐτὴν ἀπὸ τῶν χαλεπῶν ἐκείνων καὶ πονηρῶν ἐργοδιωκτῶν.

11-2-10 Ἀπαίρουσι λυτρωθέντες οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ ποιήσαντες τὸ πάσχα·

προκόπτει ἡ ψυχὴ λαβοῦσα ζωὴν πνεύματος ἁγίου καὶ ἀπογευσαμένη τοῦ ἀρνίου καὶ χρισθεῖσα τῷ αἵματι αὐτοῦ καὶ φαγοῦσα τὸν ἀληθινὸν ἄρτον τὸν ζῶντα λόγον.

στῦλος πυρὸς καὶ στῦλος νεφέλης ἐκείνων προηγεῖτο·

φυλάσσων τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ὑποστηρίζει τούτους, θάλπον καὶ ὁδηγοῦν ἐν αἰσθήσει τῆς ψυχῆς.

γνοὺς δὲ Φαραὼ καὶ οἱ λοιποὶ Αἰγύπτιοι τὴν τοῦ λαοῦ φυγὴν καὶ τὴν ἐκ τῆς δουλείας αὐτῶν στέρησιν μετὰ τὴν τῶν πρωτοτόκων ἀναίρεσιν διώκειν ἐθάρρησεν ἐν σπουδῇ συζεύξας τὰ ἅρματα

αὐτοῦ μετὰ παντὸς τοῦ λαοῦ αὐτοῦ καὶ ἐξελθὼν ἐπ' αὐτοὺς ἀνελεῖν ἠπείγετο.

ἤδη δὲ μελλόντων αὐτῶν ἀναμίγνυσθαι καὶ ἐγγὺς γενομένων, ἵστατο ἡ νεφέλη ἐν μέσῳ, τοῖς μὲν ἐμποδίζουσα καὶ ἐπισκο11-2-11 τοῦσα, τοὺς δὲ φωταγωγοῦσα καὶ φυλάσσουσα.

θεασάμενος δὲ ὁ λαὸς πᾶσαν τὴν δύναμιν Φαραὼ παρεστῶσαν ἐκ τῶν ὀπίσω, ἔμπροσθεν δὲ τὴν θάλασσαν κωλύουσαν αὐτοῖς τὴν φυγήν, καίπερ ὄντες ἐν μέσῳ τῆς νεφέλης καὶ τοῦ στύλου ἀπηυδόκουν ἑαυτῶν καὶ τεθνάναι ἤδη ἐνόμιζον, ἐμπεσόντες εἰς θλῖψιν μεγάλην καὶ θάνατον, ἣν ἐγεύσαντο.

παρῆν δὲ ὁ κύριος προνοούμενος καὶ κελεύων τῷ Μωϋσῇ τῇ ῥάβδῳ πατάσσειν τὴν θάλασσαν καὶ ὁδοποιεῖν τῷ λαῷ.

διαιρεθεῖσα γὰρ ἡ θάλασσα τεῖχος ὕδατος ἐκ δεξιῶν καὶ ἐξ εὐωνύμων ἐγένετο, ἕως παρῆλθε πᾶς ὁ λαὸς ὡς διὰ ξηρᾶς γῆς.

ἐπῆλθον δὲ καὶ οἱ Αἰγύπτιοι, πορίμην καὶ ἥμερον καὶ αὐτοὶ τὴν θάλασσαν εἶναι νομίσαντες.

ἐξῆλθε δὲ ὁ λαὸς ἅπας ἀπὸ τῆς θαλάσσης καὶ πᾶσα τῶν Αἰγυπτίων ἐπέβη ψυχὴ τῆς θαλάσ11-2-12 σης.

ἴση μὲν ἑκατέροις ἡ εἴσοδος, οὐκ ἴση δὲ ἡ ἔξοδος.

τί λέγει ὁ κύριος τῷ Μωϋσῇ; στρέψον τὴν ῥάβδον σου καὶ πάταξον τὴν θάλασσαν, καὶ ἐπάταξε τὸν Φαραὼ καὶ τὴν δύναμιν αὐτοῦ ἡ ἐρυθρὰ θάλασσα.

ἰδὼν δὲ ὁ λαὸς τὴν μεγάλην ταύτην σωτηρίαν, τοὺς ἐχθροὺς αὐτῶν ἀπολλυμένους ἐν τῇ ἐρυθρᾷ θαλάσσῃ, ἐχάρη καὶ μεγάλως ἠγαλλιάσατο ἐπὶ τῇ σωτηρίᾳ ἑαυτοῦ.

λαβοῦσα δὲ ἡ Μαρία τὸ τύμπανον σὺν ταῖς κιθάραις ᾖδε μετὰ παντὸς τοῦ λαοῦ τοὺς ἐπινικίους ὕμνους τῷ θεῷ.

ἐλυτρώθησαν δὲ τελείαν λύτρωσιν ἀπὸ τοῦ ἐν χερσὶ θανάτου.

Λάβε μοι ἐνταῦθα τὴν παραβολήν.

11-3-1 Ὅτε γὰρ πρῶτον ἡ ψυχὴ ἀπέφευγε τοὺς Αἰγυπτίους, προσελθοῦσα ἡ τοῦ θεοῦ δύναμις ἐβοήθει ὁδηγοῦσα αὐτὴν πρὸς τὴν ἀλήθειαν.

γνοὺς οὖν ὁ πνευματικὸς Φαραώ, ὁ βασιλεὺς τοῦ σκότους τῆς ἁμαρτίας, ὅτι ἀφίσταται αὐτοῦ ἡ ψυχὴ καὶ ἀποφεύγει τῆς βασιλείας αὐτοῦ σὺν τοῖς λογισμοῖς, φημὶ τοῖς πάλαι κατεχομένοις ὑπ' αὐτοῦταῦτα γὰρ αὐτῆς τὰ ὑπάρχοντα.

ἐνόμιζε γὰρ οὗτος ὁ δεινὸς Φαραὼ πάλιν αὐτὴν ἐπανιέναι καὶ ἐπαναστρέψαι πρὸς αὐτόν.

11-3-2 γνοὺς δὲ νῦν ὅτι ἐκφεύγει παντάπασι τὴν καταδυναστείαν αὐτοῦ ἡ ψυχή, καὶ ὅτι ἤδη μέρος τι τῆς δυνάμεως αὐτοῦ ἀνῄρηται διὰ τῆς σφαγῆς τῶν πρωτοτόκων, ἀναιδέστερον προσέδραμε, φοβηθεὶς μήποτε τῆς ψυχῆς ἐκφυγούσης παντελῶς οὐχ ἕξει τὸ θέλημα αὐτοῦ ἐκπληροῦν.

καταδιώκει οὖν αὐτὴν διὰ θλίψεων καὶ πειρασμῶν καὶ πολέμων ἀοράτων.

ἐνταῦθα δοκιμάζεται, ἐνταῦθα πειράζεται, ἐνταῦθα φαίνεται ἡ πρὸς τὸν θεὸν τὸν ἐξάγοντα αὐτὴν ἐξ Αἰγύπτου ἀγάπη·

11-3-3 παραδίδοται γὰρ δοκιμασθῆναι καὶ θλιβῆναι παντοδαπῶς.

θεωρεῖ δὲ καὶ τὴν δύναμιν τοῦ πονηροῦ βουλομένην ἐπελθεῖν καὶ θανατῶσαι καὶ μὴ ἰσχύουσαν·

μέσος γὰρ Αἰγυπτίων καὶ Ἰσραηλιτῶν ἕστηκεν ὁ κύριος.

θεωρεῖ δὲ καὶ ἔμπροσθεν θάλασσαν πικρίας καὶ δυνάμεως πονηρᾶς καὶ οὔτε εἰς τὰ ὀπίσω ἀναλύειν ἰσχύει, ὁρῶσα ἑτοίμους τοὺς ἐχθρούς, οὔτε εἰς τὰ ἔμπροσθεν χωρῆσαι·

δυνάμεις γὰρ πονηραὶ καὶ θλίψεις δειναὶ καὶ ποικίλαι περιέχουσαι θάνατον ὁρᾶν ποιοῦσιν.

11-3-4 Ἀπευδοκεῖ γὰρ ἑαυτῆς «τὸ ἀπόκριμα τοῦ θανάτου» ἐν ἑαυτῇ ἔχουσα διὰ τὸν περικυκλώσαντα αὐτῇ τῶν πονηρῶν ἐσμὸν καὶ ἐπειδὰν ἴδῃ ὁ θεὸς δειλίᾳ θανάτου περιπεσοῦσαν τὴν ψυχὴν καὶ τὸν ἐχθρὸν καταπιεῖν ἑτοίμως ἔχοντα, τότε δὴ τότε δίδωσι βοήθειαν μικράν.

οὕτω γὰρ μακροθυμεῖ ὁ θεὸς ἐπὶ τῇ ψυχῇ τῇ οὕτως ἐχούσῃ.

τοιαύτην γὰρ ὁ θεὸς τὴν ὁδὸν ἔθετο τὴν ἀπάγουσαν εἰς ζωὴν μετὰ θλίψεως καὶ δοκιμασίας καὶ στενοχωρίας πολλῆς καὶ πειρασμῶν πικροτάτων, ἵνα ἐντεῦθεν καταντήσῃ ἡ ψυχὴ εἰς τὴν γῆν τὴν ἀληθινὴν «τῆς δόξης τῶν τέκνων τοῦ θεοῦ».

ὅταν οὖν ἀπευδοκήσῃ καὶ ἀπαγορεύσῃ ἑαυτῆς διὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν θλῖψιν καὶ τὸν πρὸ ὀφθαλμῶν θάνατον, τὸ τηνικαῦτα «χειρὶ κραταιᾷ» καὶ «βραχίονι ὑψηλῷ» διὰ τοῦ ἁγίου πνεύματος ῥήσσει τὴν θάλασσαν τοῦ σκότους καὶ διέρχεται ἡ ψυχή, τοὺς πονηροὺς τόπους ἐκφυγοῦσα καὶ διαπεράσασα τὴν θάλασσαν

τοῦ σκότους καὶ τοῦ παμφάγου πυρός.

11-3-5 Ταῦτα μυστήριά ἐστι ψυχῆς ἀληθῶς γινόμενα ἐν ἀνθρώπῳ σπουδάζοντι ἐλθεῖν πρὸς τὴν ἐπαγγελίαν τῆς ζωῆς καὶ λυτρουμένῳ ἐκ τῆς βασιλείας τοῦ θανάτου καὶ λαμβάνοντι ἀρραβῶνα παρὰ θεοῦ καὶ πνεύματος ἁγίου μετέχοντι.

εἶτα ῥυσθεῖσα ἡ ψυχὴ ἐκ τῶν ἐχθρῶν αὐτῆς καὶ τὴν πικρὰν θάλασσαν τῇ δυνάμει τοῦ θεοῦ διεξελθοῦσα καὶ ὁρῶσα ἀπολλυμένους πρὸ ὀφθαλμῶν τοὺς πολεμίους, οὓς τὸ πρὶν ἐδούλευσεν, ἀγαλλιᾶται χαρᾷ ἀνεκλαλήτῳ καὶ δεδοξασ11-3-6 μένῃ, παρακαλουμένη ὑπὸ τοῦ θεοῦ καὶ ἀναπαυομένη ἐν κυρίῳ.

τότε τὸ πνεῦμα, ὅπερ ἔλαβε καινὸν διὰ τοῦ τυμπάνουτουτέστι τῆς σαρκόςκαὶ τῆς κιθάρας τῆς ψυχῆς καὶ τῶν λογικῶν χορδῶν, τῶν λεπτοτάτων λογισμῶν αὐτῆς καὶ τοῦ πλήκτρου τῆς θείας χάριτος, ἀναπέμπει αἴνους τῷ ζωοποιῷ Χριστῷ.

ὡς γὰρ διὰ τοῦ αὐλοῦ τὸ πνεῦμα διερχόμενον λαλεῖ, οὕτω διὰ τῶν ἁγίων καὶ πνευματοφόρων ἀνδρῶν τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιόν ἐστι τὸ ὑμνοῦν καὶ ψάλλον καὶ προσευχόμενον τῷ θεῷ ἐν καθαρᾷ καρδίᾳ.

11-3-7 ∆όξα τῷ ῥυσαμένῳ τὴν ψυχὴν ἐκ τῆς δουλείας Φαραὼ καὶ θρόνον ἴδιον καταστήσαντι καὶ οἶκον καὶ ναὸν καὶ νύμφην καθαράν, καὶ εἰσαγαγόντι αὐτὴν εἰς βασιλείαν ζωῆς αἰωνίου ἀπὸ νῦν, ἔτι οὔσης αὐτῆς ἐν τῷ κόσμῳ.

11-4-1 Ἐν τῷ νόμῳ ζῷα ἄλογα προσεφέροντο εἰς θυσίαν καὶ εἰ μὴ ἐσφάζετο οὐκ ἦσαν δεκταὶ αἱ προσφοραί.

καὶ νῦν ἐὰν μὴ σφαγῇ ἡ ἁμαρτία, οὐκ ἔστιν ἡ θυσία 11-4-2 δεκτὴ παρὰ θεῷ καὶ ἀληθινή.

ἦλθεν ὁ λαὸς εἰς Μερράν, ὅπου ἦν πηγὴ πικρὸν βρύουσα ὕδωρ καὶ ἄχρηστον πρὸς πόσιν.

κελεύει οὖν ὁ θεὸς ἀποκνίσαντα τὸ ξύλον ῥῖψαι εἰς τὸ ὕδωρ καὶ οὕτως ἐμβληθέντος τοῦ ξύλου ἐγλυκαίνετο τὸ ὕδωρ καὶ μεταβαλλόμενον ἐκ τῆς πρώτης πικρότητος χρήσιμον καὶ πόσιμον ἐγίνετο τῷ λαῷ τοῦ θεοῦ.

τὸν αὐτὸν τρόπον ἡ ψυχὴ πεπίκραται ἐκπιοῦσα τὸν ἰὸν τοῦ ὄφεως καὶ ὁμοιωθεῖσα τῇ πικρᾷ αὐτοῦ φύσει καὶ ἁμαρτωλὸς γενομένη.

διὸ ἐμβάλλει ὁ θεὸς τὸ «ξύλον τῆς ζωῆς» εἰς τὴν πικρὰν πηγὴν τῆς καρδίας, καὶ γλυκαίνεται ἐκ τῆς πικρότητος μεταβαλλομένη καὶ συγκιρνωμένη τῷ ἁγίῳ πνεύματι τοῦ Χριστοῦ, καὶ οὕτως εὔχρηστος γενομένη εἰς διακονίαν τοῦ δεσπότου αὐτῆς προχωρεῖ·

γίνεται γὰρ πνεῦμα σαρκοφόρον.

11-4-3 ∆όξα τῷ μεταβάλλοντι τὴν πικρότητα ἡμῶν εἰς τὴν ἡδύτητα καὶ χρηστότητα τοῦ ἁγίου πνεύματος.

οὐαὶ ἐκείνῳ, ἐν ᾧ οὐκ ἐβλήθη τὸ «ξύλον τῆς ζωῆς» εἰς τὴν αὐτοῦ καρδίαν, ὅτι ἄχρι τέλους μένει ἐν τῇ πικρίᾳ·

μὴ λαβὼν γὰρ «τὸ ξύλον τῆς ζωῆς» οὐ δύναται μεταβολήν τινα ἀγαθὴν κτήσασθαι.

11-4-4 Ἡ ῥάβδος Μωϋσέως δύο ἔφερεν εἰκόνας, τοῖς μὲν ἐχθροῖς ἀπήντα ὄφις δάκνων καὶ ἀναιρῶν, τοῖς δὲ Ἰσραηλίταις βακτηρία, ἐφ' ἣν ἐπεστηρίζοντο.

οὕτω καὶ τὸ ξύλον τοῦ ἀληθινοῦ Μωϋσέως, ὅς ἐστι Χριστός, τῶν μὲν ἐχθρῶν ἐστι θάνατος, τῶν πνευμάτων τῆς πονηρίας, καὶ ἐχθρός, τῆς δὲ ψυχῆς ἡμῶν βακτηρία καὶ ἔρεισμα ἀσφαλὲς καὶ ζωή, ἐφ' ᾗ ἐπαναπαύεται.

τύποι γὰρ καὶ σκιαὶ τὸ πρὶν ἐγίνοντο τούτων τῶν ἀληθινῶν πραγμάτων.

σκιὰ γάρ ἐστι καὶ εἰκὼν ἡ παλαιὰ λατρεία τῆς νῦν λατρείας.

καὶ ἡ σκηνὴ καὶ ἡ περιτομὴ καὶ ἡ κίβωτος καὶ ἡ στάμνος καὶ τὸ μάννα καὶ ἡ ἱερατεία καὶ τὸ θυμίαμα καὶ τὰ βαπτίσματα, καὶ ἁπαξαπλῶς πάντα ὅσα γέγονεν ἐν τῷ Ἰσραὴλ ἢ ἐν τῷ νόμῳ Μωϋσέως ἢ ἐν τοῖς προφήταις, διὰ τὴν ψυχὴν ταύτην ἐγίνοντο τὴν κατ' εἰκόνα θεοῦ γεγενημένην καὶ πεσοῦσαν ὑπὸ ζυγὸν δουλείας καὶ ὑπὸ βασιλέα ἁμαρτίας πικρᾶς.

11-4-5 ταύτῃ γὰρ ἠθέλησεν ὁ θεὸς κοινωνῆσαι καὶ ταύτην ἡρμόσατο ἑαυτῷ εἰς νύμφην βασιλέως καὶ ταύτην καθαρίζει ἐκ τοῦ ῥύπου, καὶ ἐκπλύνων λαμπρύνει ἀπὸ τῆς μελανίας καὶ τῆς αἰσχρότητος αὐτῆς καὶ ζωοποιεῖ ἐκ τῆς νεκρότητος καὶ ἰᾶται ἐκ τῆς συντρίψεως, καὶ εἰρηνεύει αὐτήν, τὴν ἔχθραν καταλλάσσων.

κτίσμα γὰρ οὖσα εἰς νύμφην τῷ υἱῷ τοῦ βασιλέως ἡρμόσθη καὶ τῇ ἰδίᾳ αὐτοῦ δυνάμει ὁ θεὸς παραδέχεται αὐτὴν πρῶτον συμμεταβάλλων αὐτήν, ἕως αὐξήσῃ αὐτὴν τῇ ἰδίᾳ αὐξήσει.

τείνει γὰρ

αὐτὴν καὶ μηκύνει εἰς ἀπέραντον καὶ ἀμέτρητον αὔξησιν, ἕως ἀξία νύμφη αὐτοῦ καὶ ἄμωμος γένηται.

πρῶτον γὰρ γεννᾷ αὐτὴν δι' ἑαυτοῦ καὶ αὔξει αὐτὴν ἐν ἑαυτῷ, ἕως ἀπολάβῃ τὸ τέλειον μέτρον τῆς ἀγάπης αὐτοῦ.

αὐτὸς γὰρ τέλειος ὢν νυμφίος λαμβάνει αὐτὴν τελείαν νύμφην εἰς τὴν ἁγίαν καὶ μυστικὴν καὶ ἄχραντον κοινωνίαν τοῦ γάμου, καὶ τότε συμβασιλεύει αὐτῷ εἰς τοὺς ἀπεράντους αἰῶνας.

11-5-1 Ταῦτα τὰ δωρήματα καὶ ταῦτα τὰ χαρίσματα ἐδωρήσατο ὁ θεὸς τῇ ψυχῇ τῇ ἀνθρωπείᾳ καὶ οὕτω τείνει αὐτὴν εἰς πλάτος ἄπειρον, ἕως τελειώσει αὐτήν, καὶ τότε πάντων κυριεύει ἀπολαβοῦσα τὸν ἐπουράνιον νυμφίον.

οὐδὲν γὰρ τῶν ἔργων αὐτοῦ ἠγάπησεν ὁ θεὸς οὕτως ὡς τὸν ἄνθρωπον, καὶ οὐδὲν τῶν κτισμάτων οὕτως ἠγάπησε τὸν θεὸν ὡς ὁ ἄνθρωπος.

11-5-2 Κατὰ τὸν Μωϋσέως νόμον λαβὼν Ἀαρὼν τὴν στολὴν τὴν ἁγίαν καὶ τὸν ποδήρη τὸν δωδεκακώδωνον καὶ τὰ ὀνόματα τῶν δώδεκα φυλῶν τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ἐπὶ τῶν δώδεκα λίθων γεγραμμένα καὶ ἄλλους δύο τιμίους λίθους ἐπὶ τῶν ὤμων εἰσῄει εἰς τὰ ἅγια τῶν ἁγίων ἐπιτελῶν πᾶσαν τὴν ἐν νόμῳ ἱερατείαν καὶ λατρείαν, προδιατυπούμενος διὰ τῆς εἰκόνος τὴν ἀληθινὴν τοῦ Χριστοῦ ἱερωσύνην.

οὕτω γὰρ καὶ ὁ κύριος παραλαβὼν τὰ τέκνα αὐτοῦ τοὺς ἀποστόλους, οὓς μὲν ἐντεῦθεν οὓς δὲ ἐντεῦθεν, βαστάζων αὐτῶν τὰ ὀνόματα εἰσῆλθεν εἰς τὸ ἐπουράνιον θυσιαστήριον, εἰς τὰ ἅγια τῶν ἁγίων «εἰς τὸ ἐσώτερον τοῦ καταπετάσματος» «πρόδρομος ὑπὲρ ἡμῶν» γενόμενος.

ὁ δὲ ποδήρης ὁ ποικίλος καὶ δωδεκακώδωνος τὸ πνεῦμα τὸ παράκλητον ὃ ἐνέδυσε τὰς ψυχὰς τῶν ἀποστόλων, οἱ καὶ ἤχησαν ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ τὸ εὐαγγέλιον τῆς βασιλείας τοῦ Χριστοῦ.

αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας.

Ἀμήν.

12.

τ-1 ΛΟΓΟΣ ΙΒʹ.

12-1-1 Εἴ τις γυμνός ἐστιν ἀπὸ τοῦ ἐνδύματος τοῦ θεϊκοῦ καὶ ἐπουρανίου, ὅπερ ἐστὶν ἡ τοῦ πνεύματος χάριςκαθὼς εἴρηται·

«εἰ δέ τις πνεῦμα Χριστοῦ οὐκ ἔχει, οὗτος οὐκ ἔστιν αὐτοῦ»κλαιέτω καὶ παρακαλείτω τὸν κύριον, ἵνα λάβῃ τὸ ἀπ' οὐρανοῦ πνευματικὸν ἔνδυμα, ἵνα ἀμφιασθῇ τὴν ἀπὸ θείας ἐνεργείας γεγυμνωμένην ψυχήν, ὅτι πολλὴν αἰσχύνην ἀτιμίας παθῶν περιβέβληται ὁ μὴ 12-1-2 ἐνδεδυμένος τὸ τοῦ πνεύματος ἔνδυμα.

ὥσπερ γὰρ ἐν τοῖς φαινομένοις ἐὰν γυμνὸς ᾖ τις, ἐν πολλῇ αἰσχύνῃ καὶ ἀτιμίᾳ ἐστί, καὶ φίλοι γὰρ φίλους ἀποστρέφονται γυμνοὺς καὶ γνήσιοι ἰδίους, τέκνα ἰδόντες γεγυμνωμένον πατέρα ἔστρεψαν τὰς ἑαυτῶν ὄψεις τοῦ μὴ ἀτενίσαι γυμνῷ τῷ σώματι τοῦ πατρὸς καὶ «ὀπισθοφανῶς» ἀπελθόντες ἐπεκάλυψαν αὐτόν, καὶ οὕτως ἔστρεψαν τὰς ὄψεις, οὕτω καὶ ὁ θεὸς ἀπέστρεπται τοὺς μὴ ἐνδεδυμένους τὸ ἔνδυμα τοῦ πνεύματος αὐτοῦ ἐν πληροφορίᾳ, τοὺς μὴ ἐνδεδυμένους «τὸν κύριον Ἰησοῦν 12-1-3 Χριστὸν» ἐν ἀληθείᾳ.

αὐτὸς ὁ πρῶτος ἄνθρωπος θεασάμενος γυμνὸν ἑαυτὸν ᾐσχύνθη·

τοσαύτη ἀτιμία πρόσεστι τῇ γυμνότητι.

εἰ οὖν ἐπὶ τῶν σωματικῶν τοσαύτην αἰσχύνην δείκνυσιν ἡ γυμνότης, πόσῳ μᾶλλον ἡ γυμνὴ ἀπὸ θείας δυνάμεως ψυχή, ἡ μὴ φοροῦσα καὶ ἠμφιεσμένη τὸ ἄρρητον ἔνδυμα τοῦ πνεύματος καὶ αὐτὸν τὸν κύριον Ἰησοῦν Χριστὸν ἐν ἀληθείᾳ, πόσην αἰσχύνην καὶ ἀτιμίαν παθῶν περιβέβληται, καὶ πᾶς τις ὁ ὢν γυμνὸς ἀπὸ τῆς θείας δόξης ἐκείνης οὕτως ὀφείλει ἑαυτὸν ἐπαισχύνεσθαι καὶ γινώσκειν τὴν ἀτιμίαν αὐτοῦ, ὥσπερ σωματικῶς Ἀδὰμ ᾐσχύνετο γυμνὸς ὢν καὶ ἐποίησεν ἑαυτῷ ἐκ συκῆς φύλλων ἓν περίβλημα καὶ ὅμως τὴν αἰσχύνην ἐφόρει.

12-1-4 Ἐπαισχυνόμενος δέ τις καὶ γινώσκων τὴν πτωχείαν καὶ γυμνιτείαν αὐτοῦ αἰτείτω παρὰ τοῦ διδόντος καὶ ἀμφιέννυντος τὴν ψυχὴν δόξῃ Χριστοῦ καὶ φωτὶ ἀρρήτῳ, μὴ ποιοῦσα ἑαυτῇ ἱμάτιον λογισμῶν ματαίωνμηδὲ δοκήσει ἰδίας δικαιοσύνης ἀπατωμένην καὶ νομίζουσαν ἔχειν

ἀμφίον σωτηρίου.

εἴ τις γὰρ ἐν τῇ ἑαυτοῦ μόνον ἵσταται δικαιοσύνῃ, μὴ ἐκδεχόμενος τὴν τοῦ θεοῦ δικαιοσύνηνἥτις ἐστὶν ὁ κύριος, «ὃς ἐγενήθη, φησί, δικαιοσύνη καὶ ἁγιασμὸς ἡμῖν καὶ ἀπολύτρωσις», ματαίως καὶ κενῶς κοπιᾷ.

πᾶσα γὰρ οἴησις τῆς δικαιοσύνης αὐτοῦ «ὡς ῥάκος ἀποκαθημένης» φανεροῦται ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ, 12-1-5 ὥς φησιν Ἠσαίας ὁ προφήτης.

αἰτησώμεθα οὖν καὶ δεηθῶμεν τοῦ θεοῦ ἐνδύσασθαι τὸ ἱμάτιον τοῦ σωτηρίου, τὸν κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν, τὸ ἄρρητον φῶς·

ὃν φορέσασαι αἱ ψυχαὶ οὐκέτι ἀπεκδυθήσονται εἰς τοὺς αἰῶνας, ἀλλὰ τῇ ἀναστάσει καὶ τὰ σώματα αὐτῶν δοξασθήσονται ὑπὸ τῆς δόξης τοῦ φωτός, ὃ περιβέβληνται ἀπὸ τοῦ νῦν αἱ πισταὶ καὶ εὐγενεῖς καὶ ἅγιαι ψυχαί, καθώς φησιν ὁ ἀπόστολος·

«ὁ ἐγείρας Χριστὸν ἐκ νεκρῶν ζωοποιήσει καὶ τὰ θνητὰ σώματα ὑμῶν διὰ τοῦ ἐνοικοῦντος αὐτοῦ πνεύματος ἐν ὑμῖν».

∆όξα τῇ ἀρρήτῳ αὐτοῦ εὐσπλαγχνίᾳ καὶ τῷ ἀπείρῳ αὐτοῦ ἐλέει.

12-2-1 Καὶ πάλιν ὥσπερ ἡ «γυνὴ» ἡ «αἱμορροοῦσα» πιστεύσασα ἐν ἀληθείᾳ καὶ ἁψαμένη τοῦ «κρασπέδου τοῦ ἱματίου» τοῦ κυρίου εὐθέως ἰάσεως ἔτυχε καὶ «ἐξηράνθη» «ἡ ῥύσις τοῦ αἵματος» τῆς ἀκαθάρτου πηγῆς, οὕτω πᾶσα ψυχὴ ἔχουσα τὸ ἀνίατον τραῦμα τῆς ἁμαρτίας, τὴν πηγὴν τῶν ἀκαθάρτων καὶ πονηρῶν λογισμῶν, ἐὰν προσέλθῃ τῷ κυρίῳ καὶ δεηθῇ πιστεύσασα ἐν ἀληθείᾳ, ἰάσεως σωτηρίου τυγχάνει ἐκ τῆς ἀνιάτου πηγῆς τῶν παθῶν, καὶ ξηραίνεται ἐκλείπουσα ἡ πηγὴ ἐκείνη ἡ τοὺς ἀκαθάρτους λογισμοὺς βρύουσα διὰ τῆς δυνάμεως Ἰησοῦ Χριστοῦ μόνου.

ἄλλως δέ τινι ἰάσαθαι τὸ τραῦμα τοῦτο τῆς ψυχῆς ἀδύνατον.

12-2-2 Τοιοῦτον γὰρ ἐπετήδευσεν ὁ ἐχθρὸς ἐν τῇ τοῦ Ἀδὰμ παραβάσει, ὥστε τραυματίσαι καὶ σκοτίσαι τὸν ἔσω ἄνθρωπον, τὸν ἡγεμόνα νοῦν τὸν ὁρῶντα θεόν.

διέβλεψαν γὰρ τότε οἱ ὀφθαλμοὶ εἰς τὰ κακὰ καὶ τὰ πάθη, ἀποκλεισθέντες τῶν ἐπουρανίων ἀγαθῶν.

οὕτω γὰρ ἐτραυματίσθη, ὥστε μηδενὶ δυνατὸν ἰάσασθαι εἰ μὴ μόνῳ τῷ κυρίῳ τοῦτο δυνατόν ἐστιν.

αὐτὸς γὰρ ἐλθὼν ᾖρε τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου, τουτέστι τὴν ἀκάθαρτον πηγὴν τῶν πονηρῶν διαλογισμῶν 12-2-3 τῆς ψυχῆς ἐξήρανεν.

ὥσπερ γὰρ ἐκεῖ ἡ αἱμορροοῦσα πάντα τὰ ἑαυτῆς δαπανήσασα τοῖς ἰατρεύειν ἐπαγγελλομένοις, οὐδὲν ἴσχυσεν αὐτὴν θεραπεῦσαι, ὡς δὲ προσήγγισε τῷ κυρίῳ, πιστεύσασα ἐν ἀληθείᾳ, ἁψαμένη τοῦ κρασπέδου αὐτοῦ, ταχέως ᾔσθετο τῆς ἰάσεως καὶ ἐστάλη ἡ ῥύσις τοῦ αἵματος, οὕτω καὶ τὴν ψυχὴν τραυματισθεῖσαν ἐξ ἀρχῆς τραῦμα ἀνίατον παθῶν κακίας οὐδεὶς 12-2-4 οὔτε δικαίων οὔτε πατέρων οὔτε προφητῶν ἴσχυσε θεραπεῦσαι.

Μωϋσῆς γὰρ ἦλθεν, ἀλλ' οὐκ ἠδυνήθη παντελῆ ἴασιν δοῦναι τῇ ψυχῇ.

ἱερεῖς, δῶρα, ἀποδεκατώσεις, σαββατισμοί, νουμηνίαι, βαπτίσματα, θυσίαι, ὁλοκαυτώσεις καὶ πᾶσα ἡ λοιπὴ δικαιοσύνη ἐπετελεῖτο ἐν τῷ νόμῳ, καὶ ἡ ψυχὴ ἰαθῆναι ἐκ τῆς ἀκαθάρτου ῥύσεως τῶν κακῶν λογισμῶν οὐκ ἠδυνήθη, καὶ πᾶσα ἡ δικαιοσύνη αὐτῶν θεραπεῦσαι αὐτὴν οὐκ ἴσχυσεν, ἕως οὗ ἦλθεν ὁ σωτήρ, ὁ ἀληθινὸς ἰατρὸς ὁ δωρεὰν ἰώμενος, ὁ ἑαυτὸν ὑπὲρ τοῦ γένους τῶν ἀνθρώπων λύτρον δούς.

αὐτὸς μόνος τὴν μεγάλην καὶ σωτήριον ἴασιν τῇ ψυχῇ ἐποίησε, καὶ αὐτὸς ἠλευθέρωσεν αὐτὴν ἐκ τῆς δουλείας καὶ ἐξήγαγεν αὐτὴν ἐκ τῆς σκοτίας, ἰδίῳ φωτὶ δοξάσας αὐτήν, αὐτὸς ἐξήρανε τὴν ἐν αὐτῇ πηγὴν τῶν ἀκαθάρτων 12-2-5 λογισμῶν.

«ἴδε, γάρ φησιν, ὁ ἀμνὸς ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου».

οὔτε γὰρ ἐδύνατο τὰ ἐκ γῆς φάρμακα, τουτέστι τὰ ἴδια δικαιώματα μόνον, θεραπεῦσαι αὐτὴν καὶ ἰάσασθαι ἐκ τῆς τηλικαύτης ἀοράτου πληγῆς, ἀλλὰ διὰ τῆς οὐρανίου καὶ θείας φύσεως τῆς δωρεᾶς τοῦ ἁγίου πνεύματος, διὰ τούτου μόνου τοῦ φαρμάκου ἠδυνήθη ἰάσεως τυχεῖν ὁ ἄνθρωπος καὶ ζωῆς αἰωνίου ἐφίκεσθαι, 12-2-6 καθαρίσας διὰ τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου τὴν καρδίαν.

ἀλλ' ὥσπερ ἐκεῖ ἡ γυνὴ κἂν ἰαθῆναι οὐκ ἠδύνατο καὶ τετραυμάτιστο, ἀλλ' ὅμως πόδας εἶχεν ἐλθεῖν πρὸς τὸν κύριον, καὶ ἐλθοῦσα ἰάσεως ἔτυχεν·

ὁμοίως καὶ ὁ τυφλὸς ἐκεῖνος κἂν προβῆναι οὐκ ἠδύνατο

διὰ τὸ μὴ βλέπειν ἐλθεῖν πρὸς τὸν κύριον, ἀλλ' ὀξύτερον ἄγγελον ἀπέστειλε τὴν φωνήνἔλεγε γάρ·

«υἱὲ ∆αβίδ, ἐλέησόν με»καὶ οὕτω πιστεύσας ἰάσεως ἔτυχεν, ἐλθόντος πρὸς αὐτὸν τοῦ κυρίου καὶ διαβλέψαι ποιήσαντος; οὕτω καὶ ἡ ψυχὴ κἂν τετραυμάτισται τραύμασι παθῶν ἀτιμίας καὶ τετύφλωται ὑπὸ τοῦ σκότους τῆς ἁμαρτίας, ἀλλ' ὅμως ἔχει θέλημα τοῦ βοῆσαι καὶ καλέσαι Ἰησοῦν, ἵνα αὐτὸς ἐλθὼν λύτρωσιν αἰώνιον ποιήσῃ τῇ ψυχῇ.

ὥσπερ γὰρ εἰ μὴ ἐκεῖνος ὁ τυφλὸς ἐβόα καὶ ἡ αἱμορροοῦσα προσῆλθε τῷ κυρίῳ, οὐκ ἂν ἔτυχον ἰάσεως, οὕτως ἐὰν μή τις ἐκ τοῦ ἰδίου θελήματος καὶ ὅλης προαιρέσεως ἔλθῃ πρὸς τὸν κύριον καὶ μετὰ πληροφορίας 12-2-7 καὶ πίστεως δεηθῇ, ἰάσεως οὐ τυγχάνει.

καὶ γὰρ ἐκεῖνοι πιστεύσαντες εὐθέως ἰῶντο, ἡμεῖς δὲ οὔπω διεβλέψαμεν ἐξ ἀληθείας καὶ οὐκ ἰάθημεν τῶν κρυφίων παθῶν, καίτοι μᾶλλον ὁ κύριος φροντίδα ποιεῖται ὑπὲρ τῆς ἀθανάτου ψυχῆς ἤπερ τοῦ σώματος; ἥτις ἐὰν διαβλέψῃ κατὰ τὸν λέγοντα·

«ἀποκάλυψον τοὺς ὀφθαλμούς μου», οὐκέτι εἰς τὸν αἰῶνα τυφλωθήσεται καὶ ἰαθεῖσα οὐκέτι τραυματισθήσεται.

εἰ γὰρ ἐπιμέλειαν τῶν φθαρτῶν σωμάτων ὁ κύριος ἐλθὼν ἐποιήσατο ἐπὶ γῆς, πόσῳ μᾶλλον τῆς θείας καὶ ἀθανάτου καὶ κατ' εἰκόνα πεποιημένης ψυχῆς.

ἀλλὰ διὰ τὴν ἀπιστίαν ἡμῶν καὶ διχοστασίαν καὶ διὰ τὸ μὴ ἀγαπᾶν αὐτὸν ἐξ ὅλης καρδίας μηδὲ ἐξ ἀληθείας αὐτῷ πιστεῦσαι, οὐδέπω τῆς πνευματικῆς ἰάσεως καὶ σωτηρίας ἐτύχομεν.

12-2-8 Πιστεύσωμεν οὖν αὐτῷ καὶ προσέλθωμεν ἐξ ἀληθείας, ἵνα ἐν τάχει τὴν ἀληθινὴν ἴασιν ὁ κύριος ἡμῶν ποιήσηται.

ἐπηγγείλατο γὰρ «τοῖς αἰτοῦσιν αὐτὸν διδόναι πνεῦμα ἅγιον» καὶ «ζητοῦσιν εὑρίσκειν καὶ κρούουσιν ἀνοίγειν» καὶ ἀψευδής ἐστιν ὁ ἐπηγγειλάμενος.

αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας.

Ἀμήν.

13.

τ-1 ΛΟΓΟΣ ΙΓʹ.

13-1-1 Εἴ τις ἐν τῷ κόσμῳ πλούσιος σφόδρα τυγχάνει καὶ θησαυρὸν ἀπόκρυφον κέκτηται, ἐκ τοῦ θησαυροῦ καὶ τοῦ πλούτου οὗπερ ἔχει πάντα ὅσα βούλεται κέκτηται, καὶ οἷα θέλει ἐν τῷ κόσμῳ κτήματα ἐξαίρετα εὐχερῶς ἐπισυνάγει τῷ θησαυρῷ, πεποιθὼς ὅτι δι' αὐτοῦ πᾶσαν κτῆσιν ἣν ἂν βούληται εὐχερῶς καὶ εὐκόλως κτᾶται.

οὕτω καὶ οἱ ζητήσαντες παρὰ θεοῦ καὶ εὑρόντες καὶ ἐν αὐτοῖς ἔχοντες τὸν ἐπουράνιον τοῦ πνεύματος θησαυρόν, αὐτὸν τὸν Χριστὸν ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν ἐλλάμποντα, πᾶσαν δικαιοσύνην ἀρετῶν καὶ πᾶσαν κτῆσιν ἀγαθότητος τῶν ἐντολῶν τοῦ κυρίου ἐκ τοῦ θησαυροῦ τοῦ ὄντος ἐν αὐτοῖς Χριστοῦ ἐπιτελοῦσι καὶ δι' αὐτῶν πάλιν πλοῦτον ἐπουράνιον πλείονα 13-1-2 συνάγουσι.

διὰ γὰρ τοῦ ἐπουρανίου θησαυροῦ πᾶσαν ἀρετὴν δικαιοσύνης κατεργάζονται, πεποιθότες ἐπὶ τῷ πλήθει τοῦ ἐν αὐτοῖς πνευματικοῦ θησαυροῦ, καὶ εὐκόλως πᾶσαν δικαιοσύνην καὶ τὰς ἐντολὰς τοῦ κυρίου διὰ τοῦ ἀοράτου τῆς χάριτος ἐν αὐτοῖς πλούτου κατεργάζονται.

οὕτω γάρ φησι καὶ ὁ ἀπόστολος·

ἔχοντες «τὸν θησαυρὸν τοῦτον ἐν ὀστρακίνοις σκεύεσι», τουτέστιν ὃν ἐν σαρκὶ ὄντες κτήσασθαι κατηξιώθητε, τὴν ἁγιαστικὴν δύναμιν τοῦ πνεύματος, καὶ πάλιν·

«ὃς ἐγενήθη ἡμῖν σοφία ἀπὸ θεοῦ, δικαιοσύνη τε καὶ ἁγιασμὸς καὶ ἀπολύτρωσις».

ὁ οὖν εὑρὼν καὶ ἔχων ἐν ἑαυτῷ τὸν ἐπουράνιον θησαυρὸν τοῦτον τοῦ πνεύματος, πᾶσαν δικαιοσύνην ἐπιτελῶν πᾶσαν ἐργασίαν ἀρετῶν ἀμώμως καὶ καθαρῶς ἐν τούτῳ κατεργάζεται, ἀβιάστως τὸ λοιπὸν καὶ εὐκόλως.

13-1-3 Παρακαλέσωμεν τοίνυν καὶ ἡμεῖς τὸν κύριον καὶ ἐκζητήσωμεν καὶ δεηθῶμεν αὐτοῦ, ἵνα τὸν θησαυρὸν τοῦ πνεύματος αὐτοῦ ἐν ἡμῖν χαρίσηται, καὶ οὕτως ἐν ταῖς ἐντολαῖς αὐτοῦ πάσαις ἀμώμως καὶ καθαρῶς ἀναστραφῆναι δυνηθῶμεν καὶ τὴν δικαιοσύνην πᾶσαν τοῦ πνεύματος καθαρῶς καὶ τελείως 13-1-4 ἀποπληρῶσαι διὰ τοῦ ἐπουρανίου θησαυροῦ, ὅς ἐστι Χριστός.

ὁ γὰρ πένης

καὶ πτωχὸς καὶ γυμνὸς ὢν ἐν κόσμῳ καὶ λιμώσσων, μηδὲν ἔχων, οὐδὲν δύναται κτήσασθαι, τῆς πενίας αὐτὸν συνεχούσης·

τῷ δὲ ἔχοντι θησαυρόν, ὡς προείρηται, εὔκολά ἐστι πάντα καὶ εὐχερῶς καὶ ἀνωδύνως κτᾶται, οἷα βούλεται κτήσασθαι κτήματα.

οὕτω καὶ ἡ ψυχὴ γυμνὴ καὶ ἔρημος ἀπὸ κοινωνίας πνεύματος ἁγίου καὶ ὑπὸ τὴν πτωχείαν τὴν δεινὴν τῆς ἁμαρτίας οὖσα οὐδὲν δύναται, κἂν θέλῃ τὸν καρπὸν τοῦ πνεύματος τῆς δικαιοσύνης ἐξ ἀληθείας ποιῆσαι πρὸ τῆς μεταλήψεως τοῦ ἁγίου πνεύματος.

13-1-5 Ὅμως βιάζεσθαι χρὴ ἑαυτὸν ἕκαστον εἰς τὴν αἴτησιν τοῦ κυρίου, ἵνα καταξιωθῇ λαβεῖν καὶ εὑρεῖν τὸν θησαυρὸν τοῦ πνεύματος τὸν οὐράνιον, εὐχερῶς καὶ εὐκόλως καὶ ἀκοπιάστως, καὶ πάσας τὰς ἐντολὰς τοῦ κυρίου ἀμώμως καὶ καθαρῶς δυνηθῇ ποῆσαι, ἃς πρὶν μετὰ βίας κατορθῶσαι οὐκ ἠδύνατο.

πένης γὰρ καὶ πτωχὸς ὑπάρχων ἀπὸ κοινωνίας πνεύματος ἁγίου, πῶς ἐδύνατο τοιαῦτα πνευματικὰ κτήσασθαι ἄνευ θησαυροῦ καὶ πλούτου 13-1-6 πνευματικοῦ; ἡ δὲ εὑροῦσα ψυχὴ τὸν κύριον διὰ ζητήσεως καὶ πίστεως καὶ ὑπομονῆς πολλῆς, τὸν ἀληθινὸν θησαυρόν, τοὺς καρποὺς τοῦ πνεύματος κατεργάζεται, ὡς προείρηται, εὐχερῶς καὶ πᾶσαν δικαιοσύνην καὶ τὰς ἐντολὰς τοῦ κυρίου, ἃς ἐνετείλατο, αὐτὸ τὸ πνεῦμα ἐν ἑαυτῇ καὶ δι' αὐτῆς ποιεῖ καθαρῶς καὶ τελείως καὶ ἀμώμως.

13-1-7 Ἢ πάλιν ἑτέρῳ ὑποδείγματι χρησώμεθα.

ὥσπερ ἐὰν ᾖ τις πλούσιος καὶ ποιῇ δεῖπνα πολυτελῆ ἐκ τοῦ πλούτου αὐτοῦ καὶ τοῦ θησαυροῦ οὗπερ ἔχει ἀναλίσκει καὶ οὐ δέδοικε, μή τι αὐτῷ ἐνδεήσῃ, ἔχων πλοῦτον μέγαν καὶ οὕτως εὐφραίνει πολυτελῶς καὶ λαμπρῶς τοὺς κληθέντας ὑπ' αὐτοῦ, διάφορα καὶ πολυτελῆ καὶ καινότερά τινα ἐδέσματα παρέχων αὐτοῖς.

ὁ δὲ πένης καὶ ἐνδεὴς πλούτου ἐὰν βουληθῇ δεῖπνον παρασκευάσαι τισί, πάντα κιχρᾶται, καὶ αὐτὰ τὰ σκεύη καὶ ἱμάτια καὶ ἄλλα εἴδη, καὶ οὕτω μετὰ τὸ δειπνῆσαι τοὺς κληθέντας ὡς ἐν δείπνῳ πένητος, ὕστερον ἑνὶ ἑκάστῳ ἀποδίδωσιν, ὅσα ἐχρήσατο σκεύη ἀργύρου ἢ ἱμάτια ἢ ἕτερα εἴδη·

καὶ οὕτω πάντων ἑκάστῳ ἀποδοθέντων αὐτὸς πένης καὶ 13-1-8 γυμνὸς ἀπομένει, μὴ ἔχων ἴδιον πλοῦτον ἐξ οὗ εὐφραίνεσθαι δύναται.

οὕτω καὶ οἱ πλούσιοι τῷ πνεύματι τῷ ἁγίῳ, ἔχοντες τὸν πλοῦτον τὸν οὐράνιον ἐν ἀληθείᾳ καὶ κοινωνίαν πνεύματος ἐν ἑαυτοῖς, ἐπάν τισι λαλῶσι τὸν λόγον τῆς ἀληθείας καὶ ἐπάν τισι κοινωνῶσι λόγῳ πνευματικῷ καὶ εὐφρᾶναι ψυχὰς θέλωσιν, ἐκ τοῦ ἰδίου θησαυροῦ, οὗ κέκτηνται ἐν ἑαυτοῖς, ἐξ αὐτοῦ λαλοῦσι καὶ ἐξ αὐτοῦ εὐφραίνουσι τὰς ψυχὰς τῶν ἀκουόντων τὸν πνευματικὸν λόγον, καὶ οὐ δεδοίκασι, μή τι ἐλλείψῃ αὐτοῖς, ὅτι κέκτηνται ἐν ἑαυτοῖς θησαυρὸν οὐράνιον ἀγαθωσύνης, ἐξ οὗ προφέρουσι καὶ εὐφραίνουσι τοὺς πνευματικῶς 13-1-9 ἑστιωμένους.

ὁ δὲ πένης μηδὲν κεκτημένος ἐκ τοῦ πλούτου τοῦ Χριστοῦ μηδὲν ἔχων πλοῦτον πνευματικὸν ἔνδον ἐν τῇ ψυχῇ, τὸν βρύοντα πᾶσαν ἀγαθωσύνην λόγων τε καὶ ἔργων καὶ ἐνθυμημάτων θείων καὶ μυστηρίων ἀλαλήτων, εἰ βούλεται καὶ αὐτὸς ὡς δεῖ λαλεῖν λόγον ἀληθείας καὶ εὐφραίνειν τινὰς τῷ τῆς ἀκοῆς λόγῳ καὶ τοῖς νοήμασι τῶν γραφῶν ἐν ἔργῳ καὶ δυνάμει καὶ ἀληθείᾳ ἐν ἑαυτῷ τὸν λόγον τοῦ θεοῦ μὴ κεκτημένος, ἀλλὰ μόνον ἀπομνημονεύων καὶ χρώμενος ἐξ ἑκάστης γραφῆς λόγοις ἢ παρὰ πνευματικῶν ἀνδρῶν ἀκούσας καὶ διηγούμενος καὶ διδάσκων, δοκεῖ μὲν εὐφραίνειν καὶ ἄλλοι ἀπολαύουσι τῶν λόγων, μετὰ δὲ τὸ διηγήσασθαι αὐτόν, ἕκαστος λόγος εἰς τὰ ἴδια, ὅθεν ἤρθη ἀπέρχεται, μὴ ἔχων ἔνδον ἴδιον θησαυρὸν ἁγίου πνεύματος, ἀφ' οὗ τις προφέρει καὶ ὠφελεῖ καὶ εὐφραίνει ἑτέρους·

αὐτὸς οὖν πρῶτος μὴ εὐφραινόμενός ἐστι καὶ μὴ ἀγαλλιῶν τῷ πνεύματι.

13-1-10 ∆ιὰ τοῦτο χρὴ πρῶτον ζητῆσαι παρὰ θεοῦ ἐν πόνῳ καρδίας καὶ πίστει, ἵνα δώῃ ἡμῖν εὑρεῖν τὸν πλοῦτον αὐτοῦ, τὸν ἀληθινὸν θησαυρὸν Χριστοῦ ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν, ἐν δυνάμει καὶ ἐνεργείᾳ πνεύματος ἁγίου, ἵνα οὕτω καὶ ἡμεῖς πρότερον ὠφέλειαν

καὶ σωτηρίαν καὶ ζωὴν αἰώνιον ἐν αὐτῷ εὑρόντες, τότε καὶ ἄλλους δυνηθῶμεν ὡς ἐφικτόν ἐστιν ὠφελεῖν, ἀπὸ τοῦ ἔνδοθεν θησαυροῦ τοῦ Χριστοῦ προφέροντες πᾶσαν ἀγαθωσύνην λόγων πνευματικῶν καὶ μυστηρίων οὐρανίων 13-1-11 καὶ πνευματικῶν ποιούμενοι διήγησιν.

οὕτω γὰρ ἠθέλησεν ἡ ἀγαθότης τοῦ θελήματος τοῦ πνεύματος τοῦ κατοικῆσαι ἐν παντὶ τῷ πιστεύοντι καὶ αἰτουμένῳ καὶ ἀγαπῶντι αὐτόν.

«ὁ γὰρ ἀγαπῶν με, φησίν, ἀγαπηθήσεται ὑπὸ τοῦ πατρός μου, καὶ ἐγὼ ἀγαπήσω αὐτὸν καὶ ἐμφανίσω αὐτῷ ἐμαυτόν», καὶ πάλιν·

«ἐλευσόμεθα ἐγὼ καὶ ὁ πατήρ μου καὶ μονὴν παρ' αὐτῷ ποιήσομεν».

οὕτως ἡ ἄπειρος χρηστότης τοῦ πατρὸς ἠθέλησεν, οὕτως ἡ ἀνεννόητος ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ ηὐδόκησεν, οὕτως ἡ ἄρρητος ἀγαθότης τοῦ ἁγίου πνεύματος ἐπηγγείλατο.

∆όξα τῇ ἀρρήτῳ εὐσπλαγχνίᾳ τῆς ἁγίας τριάδος.

13-2-1 Οἱ γὰρ καταξιωθέντες τέκνα θεοῦ γενέσθαι καὶ ἐκ πνεύματος ἁγίου ἄνωθεν γεννηθέντες καὶ τὸν Χριστὸν ἔχοντες ἐν ἑαυτοῖς ἐλλάμποντα καὶ ἀναπαύοντα αὐτοὺς ἐν ποικίλοις καὶ διαφόροις τρόποις τοῦ πνεύματος εἰσὶν ὁδηγούμενοι καὶ ἀοράτως ἐν τῇ καρδίᾳ ἐν ἀναπαύσει πνευματικῇ ὑπὸ τῆς χάριτος κυβερνώμενοι.

πρόσωπα δὲ ἐκ τῶν φαινομένων ἐν κόσμῳ ἀπολαύσεων ἐνέγκωμεν τὰς ἐν ψυχῇ ἀναστροφὰς τῆς χάριτος ἐκ παραδειγμάτων μερικῶς ὑποδεικνύν13-2-2 τες.

ἔστιν ὅτε γίνονται ὥσπερ ἐν βασιλικῷ δείπνῳ εὐφραινόμενοι καὶ ἀγαλλιῶντες ἀγαλλιάσει καὶ εὐφροσύνῃ ἀνεκλαλήτῳ·

ἄλλῃ ὥρᾳ εἰσὶν ὥσπερ νύμφη συναναπαυομένη ἐν κοινωνίᾳ τοῦ νυμφίου αὐτῆς ἀναπαύσει θεϊκῇ.

ἄλλοτε γίνονται ὥσπερ ἄγγελοι ἀσώματοι ἐν τοσαύτῃ κουφότητι καὶ ἐλαφρότητι ὄντες μετὰ τοῦ σώματος, ὡς μηδὲ νομίζειν ἔχειν αὐτοὺς σῶμα.

ἄλλοτέ εἰσιν ὥσπερ ἐν μέθῃ πότου εὐφραινόμενοι καὶ μεθύοντες τῷ πνεύματι μέθην θείαν καὶ πνευματικὴν μυστηρίων πνευματικῶν·

ἄλλοτε εἰσὶν ἐν κλαυθμῷ καὶ ὀδυρμῷ ὑπὲρ τοῦ γένους τῶν ἀνθρώπων δεόμενοι καὶ ὅλου τοῦ Ἀδὰμ τὸ πένθος καὶ τὸν κλαυθμὸν ἀναλαμβάνουσιν ὑπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ πνεύματος ἐκκαιόμενοι εἰς τὴν ἀνθρωπότητα.

ἄλλοτε ἐν τοσαύτῃ ἀγάπῃ καὶ ἀγαλλιάσει ὑπὸ τοῦ πνεύματος ἐκπυροῦνται, ὡς εἰ δυνατὸν πάντα ἄνθρωπον ἐν τοῖς ἰδίοις σπλάγχνοις ἐμβαλεῖν, μὴ διακρίνοντες κακὸν ἀπὸ ἀγαθοῦ.

ἄλλοτε τοσοῦτον ταπεινοῦνται ὑποκάτωθεν παντὸς ἀνθρώπου ἐν ταπεινοφροσύνῃ πνεύματος, 13-2-3 ὡς ἑαυτοὺς ἐσχατωτέρους πάντων καὶ ἐλάττονας νομίζειν.

ἄλλοτε ἐν χαρᾷ ἀνεκλαλήτῳ ὑπὸ τοῦ πνεύματος καταποθοῦνται, ἄλλοτέ εἰσιν ὥσπερ τις δυνατὸς λαβὼν πανοπλίαν βασιλικήν, ὃς καὶ κατελθὼν ἐν πολέμῳ ἐπὶ τοὺς ἐχθροὺς δυνατῶς καὶ ἰσχυρῶς ἀγωνίσηται νικήσας, οὕτως ὁ πνευματικὸς λαμβάνει ὅπλα τοῦ πνεύματος ἐπουράνια καὶ ἐπὶ τοὺς ἀοράτους ἐχθροὺς κατέρχεται καὶ πολεμεῖ καὶ ὑποτάσσει αὐτοὺς ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ.

ἄλλοτε ἐν πολλῇ τινι ἡσυχίᾳ καὶ γαλήνῃ καὶ εἰρήνῃ καὶ ἀναπαύσει καὶ εὐθηνίᾳ τινι ἀρρήτῳ εἰς μόνην πνευματικὴν ἡδονὴν ἐν πολλῇ ἡσυχίᾳ καὶ ἠρεμίᾳ ἡ ψυχὴ ἀναπαύεται.

ἄλλοτε ἐν συνέσει τινὶ καὶ σοφίᾳ ἀρρήτῳ καὶ γνώσει πνεύματος ἀνεξερευνήτῳ ὑπὸ τῆς χάριτος σοφίζεται, ὅπερ οὔτε διὰ γλώσσης στόματος λαληθῆναι δυνατόν.

ἄλλοτε εἰς πάντων ἀνθρώπων γίνεται σωτηρίαν.

οὕτω ποικίλως ἡ χάρις ἐν αὐτοῖς ἀναστρέφεται καὶ ὁδηγεῖ τὴν ψυχὴν πολυτρόπως καὶ ποικίλως ἀναπαύσασα κατὰ τὸ αὐτῆς θέλημα, καὶ γυμνάζει αὐτὴν διαφόρως, ἵνα τελείαν αὐτὴν καὶ ἄμωμον καὶ καθαρὰν τῷ ἐπουρανίῳ πατρὶ ἀποκαταστήσῃ.

13-2-4 Ταῦτα δὲ τὰ προειρημένα τοῦ πνεύματος ἐνεργήματα μεγάλων μέτρων ἐστὶ τῶν ἐγγὺς τῆς τελειότητος ὄντων·

αἱ γὰρ προειρημέναι τῆς χάριτος ποικιλίαι ἀναπαύσεις διαφόρως μέν, ἀλλ' οὔ γε ἀδιαλείπτως εἰς αὐτοὺς ἐνεργεῖται ἐνέργεια ἐνέργειαν πνεύματος διαδεχομένη.

ὅτε γὰρ εἰς τελειότητα τοῦ πνεύματος καταντήσῃ ἡ ψυχὴ τελείως πάντων τῶν παθῶν ἀποκαθαρισθεῖσα καὶ τελείως τῷ πνεύματι τῷ παρακλήτῳ διὰ τῆς ἀρρήτου

κοινωνίας ἑνωθεῖσα καὶ ἀνακραθεῖσα, τότε καὶ αὐτὴ ἡ ψυχὴ καταξιωθήσεται πνεῦμα γενέσθαι, συγκεκραμένη τῷ πνεύματι, τότε ὅλον φῶς, ὅλον πνεῦμα, ὅλον χαρά, ὅλον ἀνάπαυσις, ὅλον ἀγαλλίασις, ὅλον ἀγάπη, ὅλον σπλάγχνα, ὅλον ἀγαθότης καὶ χρηστότης γίνεται.

καὶ καταπίνονται εἰς τὰς ἀρετὰς τοῦ ἁγίου πνεύματος καὶ ὥσπερ ἐν ἀβύσσῳ θαλάσσης λίθος πανταχόθεν ὕδατι περιέχεται, οὕτως οὗτοι παντὶ τρόπῳ περιέχονται πνεύματι ἀνακεκραμένοι καὶ τῇ χάριτι τοῦ Χριστοῦ ἡνωμένοι ἀφομοιοῦνται τῷ Χριστῷ, τὰς ἀρετὰς τοῦ πνεύματος ἀτρέπτως ἐν ἑαυτοῖς ἔχοντες καὶ πᾶσι τοιούτους καρποὺς ἐπιδεικνύντες, ἔσωθεν ἄμωμοι καὶ ἄσπιλοι καὶ καθαροὶ διὰ τοῦ πνεύματος καταρτισθέντες.

πῶς οὖν δυνατὸν ἔξωθεν καρποὺς κακίας προσελθεῖν; ἀλλὰ πάντοτε καὶ διαπαντὸς οἱ καρποὶ τοῦ πνεύματος ἐν αὐτοῖς διαλάμπουσι.

13-2-5 Παρακαλέσωμεν τοίνυν καὶ ἡμεῖς τὸν κύριον καὶ πιστεύσωμεν ἐν ἀγάπῃ καὶ ἐλπίδι πολλῇ, ἵνα δώῃ ἡμῖν τὴν ἐπουράνιον χάριν αὐτοῦ τῆς δωρεᾶς τοῦ πνεύματος, ἵνα καὶ ἡμᾶς αὐτὸ τὸ πνεῦμα κυβερνήσῃ καὶ ὁδηγήσῃ εἰς πᾶν τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ καὶ ἀναπαύσῃ ἡμᾶς ἐν τῇ ποικιλότητι τῆς ἀναπαύσεως αὐτοῦ, ἵνα διὰ τῆς τοιαύτης κυβερνήσεως καὶ διὰ γυμνασμοῦ τῆς χάριτος καὶ προκοπῆς πνευματικῆς καταξιωθῶμεν εἰς τὴν τελειότητα τοῦ πληρώματος τοῦ Χριστοῦ φθάσαι.

φησὶν ὁ ἀπόστολος·

«ἵνα πληρωθῆτε εἰς πᾶν τὸ πλήρωμα τοῦ θεοῦ», καὶ πάλιν·

«μέχρι καταντήσομεν οἱ πάντες» «εἰς ἄνδρα τέλειον, εἰς μέτρον ἡλικίας τοῦ πληρώματος τοῦ Χριστοῦ».

ἐπηγγείλατο γὰρ ὁ κύριος πᾶσι τοῖς πιστεύουσι καὶ αἰτουμένοις καὶ δεομένοις ἐν ἀληθείᾳ δωρήσασθαι 13-2-6 τὰ μυστήρια τῆς ἀρρήτου κοινωνίας τοῦ ἁγίου πνεύματος.

καὶ ἡμεῖς οὖν ὁλοτελῶς ἑαυτοὺς τῷ κυρίῳ ἀναθέντες καὶ ψυχῇ καὶ σώματι ἀφιερώσαντες καὶ τῷ σταυρῷ τοῦ Χριστοῦ προσκολληθέντες τῶν προειρημένων ἀγαθῶν τυχεῖν καταξιωθῶμεν καὶ οὕτως ἄξιοι τοῦ κυρίου εὑρεθέντες τῆς αἰωνίου βασιλείας κληρονόμοι γενώμεθα ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ κυρίῳ ἡμῶν, ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας.

Ἀμήν.

14.

τ-1 ΛΟΓΟΣ Ι∆ʹ.

14-1-1 Ὥσπερ ἀπὸ πυρὸς ἀνάπτονται λύχνοι πολλοὶ καὶ εἰσὶν αἱ λαμπάδες καιόμεναι, πᾶσαι δὲ αἱ λαμπάδες καὶ οἱ λύχνοι ὅλοι ἀπὸ μιᾶς φύσεως ἀνάπτονται καὶ φαίνουσιν, οὕτω καὶ οἱ Χριστιανοὶ ἀπὸ μιᾶς φύσεως τοῦ πυρὸς τοῦ θείου τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ ἀνάπτονται καὶ ἔχουσι τὰς λαμπάδας καιομένας εἰς τὰς καρδίας αὐτῶν καὶ φαίνουσι κατενώπιον αὐτοῦ ἕν τι ὄντες αὐτὸς καὶ αὐτοί·

λέγει γάρ·

«διὰ τοῦτο ἔχρισέ σε ὁ θεός, ὁ θεός σου, ἔλαιον ἀγαλλιάσεως παρὰ τοὺς μετόχους σου».

Χριστὸς γὰρ ἐπεκλήθη, ἵνα τῷ αὐτῷ ἐλαίῳ, ᾧ αὐτὸς ἐχρίσθη καὶ ἡμεῖς χρισθέντες γενώμεθα Χριστοί, τῆς μιᾶς ὡς εἰπεῖν οὐσίας καὶ ἑνὸς σώματος.

λέγει γὰρ πάλιν οὕτως·

«ὅ τε ἁγιάζων καὶ οἱ ἁγιαζόμενοι ἐξ ἑνὸς πάντες».

ἐοίκασι γὰρ οἱ Χριστιανοὶ ἐν ἑνὶ μέρει λυχνίαις ἐχούσαις τὸ ἔλαιον ἐν ἑαυταῖς (τουτέστι τοὺς καρποὺς τῆς δικαιοσύνης), ἐὰν δὲ μὴ ἁφθῇ ἐκ τοῦ λύχνου τῆς θεότητος ἐν αὐτοῖς, οὐδέν εἰσι.

καὶ γὰρ περὶ Ἰωάννου λέγει ὁ κύριος·

«ἐκεῖνος ἦν ὁ λύχνος ὁ καιόμενος», διὰ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον τὸ ἐπιμένον ἐν αὐτῷ καὶ ἐκκαῖον αὐτοῦ τὴν καρδίαν.

Ὥσπερ ἐὰν ᾖ βαλάντιον σάκκινον μὲν καὶ εὐτελές, πεπληρωμένον δὲ μαργαριτῶν, οὕτω καὶ οἱ Χριστιανοὶ εἰς τὸν ἔξω ἄνθρωπον ταπεινοὶ ὀφείλουσιν εἶναι καὶ εὐκαταφρόνητοι, ἔνδοθεν εἰς τὸν ἔσω ἄνθρωπον ἔχοντες τὸν πολύτιμον μαργαρίτην, ἵνα μὴ τῷ κόσμῳ φανῶσιν ὄντες τί, καίτοι ὄντες μεγάλοι παρὰ τῷ θεῷ.

ἢ ὥσπερ ἵνα ᾖ ὀστράκινον σκεῦος πεπληρωμέμον χρυσίου ἢ μεστὸν ἀπὸ βαλσάμου, οὕτω καὶ οἱ Χριστιανοὶ εἰς τὸν ἔξω ἄνθρωπον ὀφείλουσιν εἶναι

εὐκαταφρόνητοι, ἔνδοθεν ἔχοντες τὸν πολύτιμον μαργαρίτην.

ἐπειδή εἰσιν ἄλλοι τάφοις κεκονιαμένοις ἐοικότες, οἵτινες ἔξωθεν μέν εἰσιν ἐζωγραφημένοι καὶ περικαλλεῖς, «ἔσωθεν δὲ γέμουσιν ὀστέων νεκρῶν» καὶ δυσωδίας πολλῆς καὶ ἀκαθάρτων πνευμάτων.

Καθὼς ὁ ἀπόστολος λέγει ὅτι ὁ κληρονόμος ἕως ὅτε νήπιός ἐστιν, «ὑπὸ ἐπιτρόπους ἐστὶ καὶ οἰκονόμους» τῶν πονηρῶν πνευμάτων, ἅτινα πνεύματα οὐ θέλουσι τὸ νήπιον αὐξῆσαι, ἵνα μὴ γενόμενος ἀνὴρ τέλειος ἄρξηται ἐπιζητεῖν τὰ κατὰ τὸν νόμον οἶκον καὶ ἐκδικεῖν τὴν κυριότητα.

Ὁ Χριστιανὸς οὖν ὀφείλει πάντοτε τὴν μνήμην τοῦ κυρίου ἔχειν.

γέγραπται γάρ·

«ἀγαπήσεις κύριον τὸν θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου», ἵνα μὴ μόνον ὅτε εἰσέρχεται εἰς τὸ εὐκτήριον, ἀγαπᾷ τὸν κύριον, ἀλλὰ καὶ περιπατῶν καὶ ὁμιλῶν καὶ ἐσθίων, ἵνα ἔχῃ πάντοτε τὴν μνήμην τοῦ κυρίου καὶ τὴν ἀγάπην καὶ τὴν στοργήν.

λέγει γάρ·

«ὅπου ὁ νοῦς σου ἐκεῖ καὶ ὁ θησαυρός».

εἰς ὃ γὰρ πρᾶγμα ἡ καρδία τινὸς δέδεται καὶ ὅπου ἡ ἐπιθυμία ἕλκει αὐτόν, ἐκεῖνο αὐτοῦ ἐστιν ὁ θεός.

ἐὰν ἐπιθυμῇ ἡ καρδία αὐτοῦ πάντοτε τοῦ θεοῦ, ἐκεῖνος αὐτοῦ ἐστι κύριος τῆς καρδίας.

εἰ δὲ ἀποταξάμενός τις καὶ γενόμενος ἀκτήμων καὶ ἄπολις καὶ νηστεύων, ἀκμὴν δέδεται ἢ εἰς οἰκίαν ἢ εἰς φίλτρον γονέων.

ὅπου ἡ καρδία αὐτοῦ δεθῇ καὶ ὁ νοῦς αὐτοῦ αἰχμαλωτισθῇ, ἐκεῖνο αὐτοῦ ἐστι θεὸς καὶ εὑρίσκεται διὰ μὲν τῆς πλατείας θύρας ἐξέλθων τοῦ κόσμου, διὰ δὲ τῆς παραθύρου εἰσέλθων καὶ ἐμπεσὼν πάλιν εἰς τὸν κόσμον.

Ὥσπερ τὰ φρύγανα ἐπιρριπτόμενα εἰς τὸ πῦρ ἀντιστῆναι οὐ δύναται τῇ δυνάμει τοῦ πυρός, ἀλλ' εὐθέως καίεται, οὕτω καὶ οἱ πύρινοι δαίμονες θέλοντες πολεμεῖν τῷ ἀνθρώπῳ καίονται καὶ καταναλίσκονται ὑπὸ τῆς θείας δυνάμεως καὶ τοῦ ταύτης πυρός.

μόνον ἵνα ᾖ ὁ ἄνθρωπος πάντοτε προσκολλώμενος τῷ κυρίῳ καὶ ἔχων τὴν ἐλπίδα καὶ πεποίθησιν εἰς Χριστὸν Ἰησοῦν.

καὶ ἐὰν ὦσιν ἰσχυροὶ οἱ δαίμονες ὥσπερ ὄρη σιδηρᾶ, ὑπὸ τῆς εὐχῆς καίονται καθάπερ κηρὸς ἀπὸ προσώπου πυρός.

γέγραπται γὰρ «ὡς τήκεται κηρὸς ἀπὸ προσώπου πυρός, οὕτως ἀπολοῦνται οἱ ἁμαρτωλοὶ ἀπὸ προσώπου τοῦ θεοῦ».

μέγας δὲ ἐν τῷ μεταξὺ ἀγὼν καὶ πόλεμος ἀνὰ μέσον τῆς ψυχῆς κεῖται.

ποταμοί εἰσιν δρακόντων καὶ στόματα λεόντων πυρίνων εἰσὶ φλέγοντες ἀεὶ καὶ ἐμπυρίζοντες τὴν ψυχήν.

Ὥσπερ ὁ τέλειος κακοποιὸς μεθύει εἰς τὸ πνεῦμα τῆς πλάνης, ἢ ὁ φονεύων ἄκρος ἐστὶν εἰς τὸ κακόν, οὕτω καὶ ὁ Χριστιανὸς ὑπὸ τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου ἄπειρος τοῦ κακοῦ γίνεται.

οἱ δὲ ἔχοντες χάριν καὶ ἔτι μεμιγμένοι ὄντες τῇ ἁμαρτίᾳ, οὗτοι ἔτι ὑπὸ φόβον εἰσὶ πολὺν καὶ διὰ φοβερῶν τόπων διοδεύουσιν.

Καθάπερ γὰρ οἱ ἔμποροι πλέοντες, ἐπὰν εὕρωσιν αἴσιον ἄνεμον καὶ γαληνιῶσαν τὴν θάλασσαν, μήπω δὲ φθάσωσιν εἰς τὸν λιμένα, ἔτι ὑπὸ φόβον εἰσίν, μήπως ἐναντίου ἀνέμου κινηθέντος κλυδωνισθῇ ἡ θάλασσα καὶ κινδυνεύσῃ τὸ πλοῖον, οὕτω καὶ οἱ Χριστιανοί, εἰ καὶ ἔχουσι χάριν καὶ αἴσιον ἄνεμον τοῦ ἁγίου πνεύματος πνέοντος αὐτοῖς, ὑπὸ φόβον εἰσίν, μήπως ὁ ἄνεμος τῆς ἐναντίας δυνάμεως ἐπελθὼν ταραχήν τινα καὶ κλύδωνα κινήσῃ ταῖς ψυχαῖς αὐτῶν.

σπουδῆς οὖν πολλῆς χρεία, ἵνα φθάσωσιν εἰς τὸν λιμένα τῆς ἀναπαύσεως, εἰς τὸν τέλειον κόσμον, εἰς τὴν αἰώνιον τρυφήν, εἰς τὴν πόλιν τὴν ἁγίαν, εἰς τὴν ἐπουράνιον Ἱερουσαλήμ, εἰς τὴν ἐκκλησίαν τῶν πρωτοτόκων.

ἐὰν δὲ μή τις διέλθῃ τὰ μέτρα ἐκεῖνα, ὑπὸ φόβον ἐστὶ πολύν, μήπως ἐν τῷ μεταξὺ πτῶσίν τινα ἡ ἐναντία δύναμις ἐργάσηται.

Ὥσπερ γὰρ ἵνα ᾖ γυνὴ συλλαβοῦσα σπόρον λοιπόν ἐστι τὸ ἔμβρυον τρυφερὸν ἐν τῇ μήτρᾳ καὶ ὡς εἰπεῖν ἐν ὑλώδει καὶ σκοτεινῷ τόπῳ ἐστὶ τὸ παιδίον.

ἐὰν μὲν οὖν αὐτὸ συμβῇ ἐξελθεῖν ἐν τῷ δέοντι καιρῷ, βλέπει κτίσιν, ἣν οὐδέποτε εἶδεν οὐρανοῦ καὶ γῆς καὶ ἡλίου, καὶ εὐθέως οἱ φίλοι καὶ οἱ συγγενεῖς ἱλαροῖς προσώποις ὑποδέχονται αὐτὸ εἰς τὰς ἀγκάλας αὐτῶν.

ἐὰν δὲ συμβῇ ὑπὸ ἀταξίας πολλῆς ἐνδιασπασθῆναι τὸ παιδίον, λοιπὸν ἀνάγκη τοὺς εἰς τοῦτο ἀποτεταγμένους ἰατροὺς

ξίφει χρήσασθαι καὶ ἐμβρυοτομῆσαι τὸ παιδίον, καὶ λοιπὸν εὑρίσκεται ἀπὸ θανάτου εἰς θάνατον καὶ ἀπὸ σκότους εἰς σκότος χωροῦν, οὕτως ἀνάλαβε καὶ εἰς τὸ πνευματικόν.

ὅσοι ὑπεδέξαντο τὸν σπόρον τῆς θεότητος, οὗτοι ἀοράτως ἔχουσιν αὐτόν, καὶ διὰ τὴν σύνοικον αὐτοῖς ἁμαρτίαν ἐν σκοτεινοῖς καὶ φοβεροῖς τόποις εἰσίν.

ἐὰν οὖν οὗτοι ἀσφαλίσωνται τὸ σπέρμα, ὅπερ ἔλαβον, ἀναγεννῶνται εἰς τὸ φανερόν, καὶ λοιπὸν ἐν τῇ διαλύσει τοῦ σώματος οἱ ἄγγελοι καὶ ὁ χορὸς ὁ ἄνω ἱλαροῖς προσώποις ὑποδέχονται αὐτοὺς εἰς τὰς ἀγκάλας αὐτῶν.

ἐὰν δὲ ὑποδεξάμενός τις τὰ ὅπλα τοῦ κυρίου εἰς τὸ πολεμῆσαι μὴ ἀνδρίσηται γενναίως, ἀλλὰ χαυνωθῇ καὶ ἐκλυθῇ, εὐθέως παραδίδοται τοῖς ἐχθροῖς καὶ ἐν τῇ διαλύσει τοῦ σώματος ὁ τοιοῦτος εὑρίσκεται ἀπὸ σκότους τοῦ νῦν περιέχοντος αὐτὸν εἰς ἄλλο χαλεπώτερον σκότος καὶ ἀπώλειαν χωρῶν.

Ὥσπερ ἵνα ᾖ παράδεισος ἔχων δένδρα καρποφόρα καὶ ἄλλα φυτὰ εὐώδη, καὶ ὅλος καλῶς εἰργασμένος καὶ πεφιλοκαλημένος, καὶ ἔχει μικρὸν τεῖχος ἀντὶ θριγγίου τὸ φυλάσσον αὐτόν.

συμβῇ δὲ ἐκεῖ ποταμὸν ὁρμητιαῖον διέρχεσθαι.

λοιπὸν ἐὰν μικρὸν τὸ ὕδωρ προσκλύσῃ τὸ τεῖχος καὶ ὑποφθείρῃ τὸν θεμέλιον, λαμβάνει ἀγωγὴν καὶ κατὰ μικρὸν μικρὸν λύει τὸν τριγχὸν καὶ διαρρήσσει καὶ ἐκριζοῖ τὰ φυτὰ καὶ πᾶσαν τὴν ἐργασίαν ἀφανίζει καὶ ἄκαρπον ποιεῖ, οὕτως ἐστὶ καὶ ἡ καρδία τοῦ ἀνθρώπου.

ἔχει τοὺς λογισμοὺς τοὺς καλοὺς καὶ τοὺς κακούς, καὶ πλησιάζουσι πάντοτε οἱ ποταμοὶ τῆς κακίας τῇ καρδίᾳ, θέλοντες αὐτὴν καταβαλεῖν καὶ ῥίψαι εἰς τὸ ἴδιον μέρος.

λοιπὸν οὖν ἐὰν ᾖ μικρὸν ὁ νοῦς κοῦφος καὶ εἴξῃ τοῖς ἀκαθάρτοις λογισμοῖς, οὐ καλῶς, τοῖς κακοῖς, οἱ πλησιάζουσι πάντοτε, διὰ τῆς πλάνης εἰσῆλθον καὶ κατέστρεψαν τὰ ἐκεῖ κάλλη καὶ ἠφάνισαν τοὺς ἀγαθοὺς λογισμοὺς καὶ ἠρήμωσαν τὴν ψυχήν.

Ὥσπερ ἐστὶν ὁ ὀφθαλμὸς μικρὸς παρὰ ὅλα τὰ μέλη καὶ αὐτὴ ἡ κόρη μικρὰ οὖσα μέγα ἐστὶν σκεῦος, βλέπει γὰρ ὑφ' ἓν οὐρανὸν ἀστέρας, ἥλιον, σελήνην, πόλεις καὶ ἄλλα κτίσματα·

ὁμοίως καὶ αὐτὰ τὰ ὁρώμενα ὑπὸ τὸ ἕν, εἰς τὴν μικρὰν κόρην τοῦ ὀφθαλμοῦ ἐνμορφοῦται καὶ ἐνεικονίζεται, οὕτως ἐστὶν καὶ ὁ νοῦς εἰς τὴν καρδίαν.

καὶ αὐτὴ ἡ καρδία μικρόν τι σκεῦός ἐστιν, καὶ ἐκεῖ οἱ λέοντες, ἐκεῖ οἱ δράκοντες, ἐκεῖ φωλεύει τὰ πνεύματα τῆς πλάνης, ἐκεῖ τὰ ἰοβόλα θηρία καὶ ὅλοι οἱ θησαυροὶ τῆς κακίας, ἐκεῖ αἱ τραχύτητες, ἐκεῖ αἱ φάραγγες, ἐκεῖ αἱ ἀνώμαλοι ὁδοί, ὁμοίως πάλιν ὅταν φωτισθῇ, ἐκεῖ ὁ θεός, ἐκεῖ οἱ ἄγγελοι, ἐκεῖ ἡ ζωή, ἐκεῖ τὸ φῶς, ἐκεῖ αἱ πόλεις αἱ οὐράνιαι, ἐκεῖ οἱ ἀπόστολοι, ἐκεῖ οἱ θησαυροὶ τῆς βασιλείας, ἐκεῖ τὰ πάντα ἐστίν.

Ὥσπερ ἐστὶν ὁμίχλη ἐπικειμένη εἰς ὅλην τὴν οἰκουμένην τῷ ἀέρι καὶ τοῖς ὄρεσι, καὶ ἄνθρωπος ἄνθρωπον οὐ βλέπει, οὕτως ἐστὶ καὶ τὸ σκότος τοῦτο τοῦ πονηροῦ ἐπικείμενον πάσῃ τῇ κτίσει καὶ πάσῃ ψυχῇ ἀνθρώπου ἐκ τῆς παραβάσεως.

ὁ ἐπισκιαζόμενος ὑπὸ τοῦ τοιούτου σκότους ὡς ἐν νυκτί ἐστι, καὶ ἐν φοβεροῖς τόποις ἔχει τὴν διαγωγήν.

Ὥσπερ καπνοῦ πλῆθος εἰς ἕνα οἶκον τυγχάνον, οὕτως ἐστὶ καὶ ἡ ἁμαρτία ὡς καπνοῦ πλῆθος μετὰ τῶν λογισμῶν αὐτῆς τῶν ῥυπαρῶν ἐγκαθεζομένη καὶ ἐφέλκουσα εἰς τοὺς λογισμοὺς ἄπειρον πλῆθος δαιμόνων.

Ὥσπερ οὖν ὅτε ἐν τοῖς φαινομένοις εἴη πόλεμος συγκροτούμενος·

οὐκ ἀπέρχονται οἱ σοφοὶ καὶ οἱ μεγιστᾶνες εἰς πόλεμον, ἀλλὰ φοβούμενοι τὸν θάνατον ἀπομένουσιν, καὶ λοιπὸν προβάλλονται οἱ τίρωνες καὶ οἱ πένητες καὶ οἱ ἰδιῶται, καὶ συμβαίνει, ὅτι νίκην κατεργάζονται κατὰ τῶν πολεμίων καὶ διώκουσιν αὐτοὺς ἀπὸ τῶν ὁρίων καὶ λοιπὸν τὰ ἐπινίκια καὶ τοὺς στεφάνους λαμβάνουσι παρὰ τοῦ βασιλέως καὶ ἔρχονται εἰς προκοπὰς καὶ ἀξιώματα καὶ ἐκεῖνοι οἱ μεγάλοι οἱ ἐναπομείναντες εἰς τὰ οἰκεῖα αὐτῶν ὀπίσω πάντων εὑρίσκονται, οὕτως ἐστὶ καὶ εἰς τὸ μέρος τὸ πνευματικόν.

οἱ ἰδιῶται ἐξ ἀρχῆς ἀκούσαντες τὸν λόγον, φιλαλήθει λογισμῷ οὗτοι τὸ ἔργον ποιοῦσιν καὶ ἐμπίπτουσιν εἰς ἀγῶνα χάριτος καὶ πόλεμον ποιοῦσιν καὶ διδόασιν καὶ λαμβάνουσιν κατὰ ἀλλήλων

βέλη καὶ γίνεται αὐτῶν ἡ νίκη αἰώνιος.

οἱ δὲ σοφοὶ καὶ δὴ λεπτῶς ζητοῦντες τὸν λόγον, φεύγουσι τὸν πόλεμον καὶ οὐ προκόπτουσιν, καὶ ὀπίσω εὑρίσκονται τῶν πολεμησάντων καὶ νικησάντων.

Καθάπερ δὲ οἱ ἄνεμοι σφοδρῶς πνέοντες πάντες πάντα τὰ κτίσματα τὰ ὑπὸ τὸν οὐρανὸν κινοῦσι καὶ ἦχον πολὺν ἀποτελοῦσιν, οὕτως ἡ δύναμις τοῦ ἐχθροῦ κρούει καὶ περιφέρει τοὺς λογισμοὺς καὶ σαλεύει τὰ βάθη τῆς καρδίας εἰς τὸ ἑαυτοῦ θέλημα, καὶ εἰς τὴν διακονίαν αὐτοῦ σκορπίζει τοὺς λογισμούς.

Ὥσπερ οἱ τελῶναι ὑποκαθέζονται εἰς τὰς ὁδοὺς καὶ κατέχουσι τοὺς παριόντας καὶ διασείουσιν, οὕτω καὶ οἱ δαίμονες ἐπιτηροῦσι τὰς ψυχὰς καὶ κατέχουσι, καὶ ἐν τῷ ἐξέρχεσθαι ἐκ τοῦ σώματος ἐὰν μὴ ἐντεῦθεν καθαρῶς καθαρισθῶσιν, οὐκ ἐπιτρέπονται ἀνελθεῖν εἰς τὰς μονὰς τοῦ οὐρανοῦ καὶ ὑπαντῆσαι τῷ δεσπότῃ αὐτῶν·

καταφέρονται γὰρ ὑπὸ τῶν πονηρῶν πνευμάτων, τῶν ἀερίων δαιμόνων.

Ὥσπερ τὸ ἅρμα ἐὰν μὴ ἔχῃ ἡνίοχον τὸν ἄγοντα καὶ ἀπάγοντα εὐδρομοῦντα τὰ ζῷα ἔνθα οἶδεν αὐτός, ἐκτρέπεται τῆς εὐθείας ὁδοῦ καὶ συντρίβεται, οὕτω καὶ ἡ ψυχὴ ἐὰν μὴ ἔχῃ τὸν ἡνίοχον τοῦ πνεύματος, ἵνα ἡνιοχήσῃ αὐτὴν ὡς οἶδεν αὐτὸ τὸ πνεῦμα, ἐκτρέπεται καὶ ἐμπίπτει εἰς φάραγγας καὶ παγίδας τοῦ διαβόλου.

Ὥσπερ γεωργὸς φυτεύων κλήματα πολλὰ μετὰ τὸ διελθεῖν τὸν δεινὸν χειμῶνα καὶ τοὺς ἀνέμους τοὺς φοβερούς, καὶ τότε φανερὸν γίνεται ποῖον ἐρριζώθη, οὕτω καὶ ὁ ἄνθρωπος φυτεύεται ἐν τῷ θεῷ·

λαμβάνων χάριν πνεύματος καὶ διέρχεται πάντας τοὺς χειμῶνας τῶν πειρασμῶν καὶ δοκιμάζεται ὑπὸ τῶν πνευμάτων τῆς πονηρίας μεθ' ὧν συνοικεῖ, καὶ τότε φαίνεται εἰ ἐρρίζωται ἐν τῷ θεῷ, εἰ ἐν τῇ ἀγάπῃ αὐτοῦ ἕστηκεν, εἰ τὴν χάριν ἣν ἔλαβε βεβαίως ἐφύλαξε καὶ εἰ ἐν αὐτῇ ηὐξήθη καὶ ἐν αὐτῇ ἐτελειώθη, εἰ τὸ τάλαντον διπλοῦν ἐπραγματεύσατο.

καὶ ὥσπερ ὁ γεωργὸς πάντα τὰ κλήματα βούλεται εἰς καρποφορίαν καὶ τελείωσιν ἐλθεῖν, οὕτω καὶ ὁ θεὸς βούλεται πάντας τοὺς λαμβάνοντας τὴν χάριν τοῦ πνεύματος αὐτοῦ δοκιμασθῆναι καὶ τελειωθῆναι.

Ὥσπερ ὁ χρυσὸς τῇ γῇ μέμικται, εἶτα διϋλιζόμενος ὑπὸ τοῦ ὕδατος φανερὸς γίνεται ἀπὸ τῆς γῆς, πάλιν δὲ εἰς χωνευτήριον βάλλεται, ἕως οὗ καθαρισθῇ τελείως, καὶ τότε λαμβάνει εἰκόνα βασιλέως καὶ εἰς ἐμπορίαν ἀπέρχεται καὶ εἰς θησαυροὺς βασιλικοὺς ἀποτίθεται·

πρὸ δὲ τοῦ διϋλισθῆναι κατεπατεῖτο ὑπὸ τῶν θηρίων, οὕτω καὶ ἡ ψυχὴ ἐν γῇ οὖσα μετὰ τῆς ἁμαρτίας μεμιγμένη ὑπὸ τῶν θηρίων τῶν πονηρῶν πνευμάτων κατεπατεῖτο, εἶτα ὑπὸ τοῦ πνεύματος, τοῦ οὐρανίου ὕδατος, διϋλίζεται καὶ πρῶτον φανεροῦται λαμβάνουσα χάριν καὶ γινώσκει ἑαυτὴν χωριζομένην τῆς κακίας·

εἶτα εἰς τὸ χωνευτήριον τῆς δοκιμασίας βάλλεται, ἵνα τελείως καθαρισθῇ ἀπὸ παντὸς ῥύπου, καὶ οὕτως εἰκόνα βασιλέως οὐρανίου λαμβάνει καὶ μορφοῦται Χριστὸς ἐν αὐτῇ καὶ τότε καθαρὰ γενομένη εὔχρηστός ἐστι τῷ δεσπότῃ καὶ εἰς τοὺς βασιλικοὺς θησαυροὺς ἀποτίθεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν.

Ὁ θώραξ ᾧ κέχρηνται οἱ πολεμισταί, ὁ λεγόμενος κλίβανος, κατὰ τὴν εἰκόνα τοῦ ἀνθρώπου ἐστίν, καὶ ἐὰν μὴ ἔχῃ τὸ κινοῦν αὐτὸν σῶμα καὶ φέρον ἀργὸν καθίσταται, οὕτω καὶ ἡ ψυχὴ εἰκὼν οὖσα τοῦ θεοῦ, ἐὰν μὴ ἐνδύσηται τὸ πνεῦμα καὶ κινήσῃ αὐτὴν καὶ πολεμήσῃ τοῖς ἐχθροῖς καθὼς τὸ πνεῦμα οἶδεν, ὁ ἄνθρωπος οὐδέν ἐστιν ὡς ἀσθενὴς καὶ ἀκίνητος, μὴ εἰδὼς μήτε τοὺς ἐχθροὺς μήτε πῶς πολεμήσῃ.

Καὶ γὰρ ὁ πολεμιστής, ἐὰν μὴ ἔχῃ τὸν ἵππον ὀξὺν καὶ τὰ ὅπλα πολεμικά, οὔτε πολεμῆσαι δύναται οὔτε φυγεῖν, ἐὰν χρεία γένηται, ἀλλὰ γυμνὸς ὢν ἀπόλλυται καὶ σφάζεται, οὕτω καὶ ἡ ψυχὴ ἐὰν μὴ ἔχῃ τὸ ἅγιον ὥσπερ ὅπλον, δι' οὗ θωρακισθῇ, γυμνὴ οὖσα ἀπὸ Χριστοῦ σφάζεται καὶ ἀπόλλυται.

Ὁ σπόρος διὰ τὴν χώραν ἐπαινεῖται καὶ ἡ χώρα διὰ τὸν καλὸν σπόρον, οὕτω καὶ οἱ ἄνθρωποι οἱ ἅγιοι διὰ τὸν ἐν αὐτοῖς θεὸν πνευματικοὶ καὶ ἅγιοι λέγονται καὶ θαυμάζονται, καὶ ὁ θεὸς διὰ τοὺς ἔχοντας αὐτὸν καὶ καρποφοροῦντας δοξάζεται.

Ὥσπερ

δὲ ἀετὸς ἢ ἄλλο τι ὑψιπετὲς ἀπὸ τῆς γῆς μετὰ πολλῆς βίας ἵπταται, ἐπὰν δὲ εἰς ὕψος γένηται ἐν πολλῇ γαλήνῃ καὶ ἀναπαύσει καὶ ἀμεριμνίᾳ ἐστίν, οὕτω καὶ ἡ ψυχὴ λαβοῦσα τὰ πτερὰ τοῦ πνεύματος πρῶτον πολεμεῖ τοῖς ἐχθροῖς αὐτῆς καὶ βιάζεται βοηθουμένη ὑπὸ τῶν ἄνω πτερύγων.

ὅταν δὲ εἰς ὕψος ἢ μέγεθος καὶ πλοῦτον τῆς χάριτος γένηται, ἀμερίμνως καὶ ἀφόβως ἐν τῷ ἀέρι τῆς θεότητος ἀναπαύεται.

ἐπὰν δὲ πάλιν εἰς γῆν καταπέσῃ τὸ ὄρνεον, πιέζεται ὑπὸ πάντων εἴτε θηρίων εἴτε ἀνθρώπων·

φύσις γὰρ πτερῶν ἐπὶ γῆς ἀεργὴς τυγχάνει, οὕτω καὶ ἡ ψυχὴ ἡ τῷ πνεύματι τῷ ἁγίῳ ἐρρωμένη, ἐὰν εἰς τὸν ἄνω ἀέρα τοῦ πνεύματος διακινῇ, ἄφοβος καὶ ἀμέριμνός ἐστιν·

ἐὰν δὲ εἰς τὰ γήϊνα καὶ εἰς περισπασμοὺς καὶ δεσμοὺς ἀσχοληθῇ, εὐχερῶς κατέχεται ὑπὸ τοῦ πνεύματος τοῦ σκότους καὶ ὑπὸ τῶν θηρίων, τῶν ἐναντίων δυνάμεων.

ἡ γὰρ φύσις τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου οὐχ ἥδεται μεταδιώκειν γήϊνα καὶ ὑλικὰ πράγματα.

Ὥσπερ βασιλεύς τις γράφει ἐπιστολάς, οἷς βούλεται κωδικέλλους καὶ δωρεὰς ἰδίας χαρίσασθαι, γράψας ὅτι "1ταχέως σπουδάσατε ἐλθεῖν πρός με, ἵνα λάβητε παρ' ἐμοῦ δωρεὰς βασιλικάς.

"2 καὶ ἐὰν μὴ ἀπέλθωσι καὶ λάβωσιν, οὐδὲν ὠφελήθησαν ἀναγνόντες τὰς ἐπιστολάς, μᾶλλον δὲ καὶ θανάτου αἴτιοί εἰσι, μὴ θελήσαντες ἀπελθεῖν καὶ ἐκ χειρὸς βασιλέως τιμὰς βασιλικὰς καταξιωθῆναι λαβεῖν, οὕτω καὶ τὰς γραφὰς τὰς θείας ὥσπερ ἐπιστολὰς ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς θεὸς τοῖς ἀνθρώποις, δηλῶν δι' αὐτῶν, ἵνα παρακαλέσαντες τὸν θεὸν καὶ πιστεύσαντες αἰτήσωσι καὶ λάβωσι δωρεὰν ἐπουράνιον ἐκ τῆς ὑποστάσεως τῆς θεότητος·

αὐτὸς γὰρ εἶπεν·

«ἵνα γένησθε κοινωνοὶ θείας φύσεως».

καὶ ἐὰν μὴ προσέλθῃ καὶ αἰτήσῃ καὶ λάβῃ ὁ ἄνθρωπος, οὐδὲν ὠφελήθη ἀναγνοὺς τὰς θείας γραφάς, μᾶλλον δὲ καὶ θανάτου ἔνοχός ἐστιν, ὅτι παρὰ βασιλέως οὐρανίου οὐκ ἠθέλησε ζητῆσαι καὶ λαβεῖν δωρεὰν ζωῆς αἰωνίου, ἧς ἄνευ ἀδύνατόν ἐστι ζωῆς ἀθανάτου τυχεῖν.

Καλὸν τὸ φοβεῖσθαι ἀεὶ τὸν κύριον καὶ μὴ ἐμπιστεύειν ἑαυτῷ κατὰ πάντα τρόπον, ἵνα μὴ βυθισθῇ τις κακῶς.

εἰδὼς ὅτι καλῶς ποιεῖ τί, ὃ οὐκ ἔστιν ὡς νομίζει.

«ἔστι» γὰρ «ὁδὸς ἣ δοκεῖ ὀρθὴ εἶναι παρὰ ἀνδρί, τὰ μέντοι τελευταῖα ἔρχεται εἰς πυθμένα ᾅδου» κατὰ τὴν γραφήν.

μᾶλλον οὖν ἀεὶ τὸν θεὸν παρακαλείτω, ἵνα γένηται αὐτοῦ ὁδηγὸς καὶ ὁδὸς καὶ νοῦς καὶ διάκρισις καὶ ἑρμηνευτής, καὶ ἕως οὗ εὕρῃ τὸν Χριστὸν ἐν ἑαυτῷ, ὅλως μὴ ἐμπιστεύσῃ ἑαυτῷ.

ὡς ὅταν τις εὑρεθῇ ἐν κινδύνῳ πλοίου καὶ λάβῃ τὶ τῶν σκευῶν τοῦ πλοίου, ἵνα διασωθῇ καὶ οὐ μέλλει αὐτῷ περὶ τῶν ἐν τῷ πλοίῳ διὰ τὸν φόβον τῆς θαλάσσης, οὕτως ὁ Χριστιανὸς διὰ τὸν θεὸν ἀεὶ ὀφείλει φοβεῖσθαι καὶ μὴ καταφρονεῖν.

ὁ θέλων σωθῆναι ἀγωνίσηται τοίνυν τί θέλει ὁ θεός.

τοῦτο γάρ ἐστι τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ τὸ ἀγαπᾶν τὸν θεὸν καὶ βιάζεσθαι ἀγαπᾶν καὶ τὸν πλησίον.

ἤτω οὖν ταπεινὸς ἐνώπιον τοῦ θεοῦ καὶ τῶν ἀνθρώπων, καὶ προσεχέτω ἀεὶ τῇ καρδίᾳ καὶ ἀνθιστάσθω τοῖς κακοῖς διαλογισμοῖς.

καὶ ὅταν ἐκεῖ τις προσέχῃ, ἀεὶ δεῖ αὐτὸν καὶ ἐν φόβῳ εἶναι καὶ ἀγαπητικὸν καὶ ταπεινόν·

καὶ μέριμναν δὲ ἔχει ὁ τοιοῦτος, πῶς ἀρέσει τῷ κυρίῳ καὶ ἀντιπολεμεῖ τῷ παλαιῷ ἀνθρώπῳ.

ὁ δὲ ἀμεριμνῶν ἀπολλυμένην ἔχει τὴν καρδίαν, καὶ οὗτος ἐν τῇ παλαιότητι ἕστηκεν, οὔπω ἤρξατο ἀγωνίζεσθαι καὶ πολεμεῖν οὐκ οἶδε.

καλὸν οὖν τὸ ἀεὶ ἐν φόβῳ εἶναι καὶ ζητεῖν σύνεσιν καὶ βοήθειαν παρὰ κυρίου, ἵνα δυνηθῇ τις σωθῆναι διὰ τὸν κύριον.

Ἔστι «πηγὴ ἐξ οἴκου κυρίου» κατὰ τὸν προφήτην καὶ ἐπάνω αὐτῆς δένδρα καὶ τὰ φύλλα αὐτῶν οὐ μαραίνονται καὶ ἡ εὐωδία οὐκ ἐκλιμπάνει.

μυστήριόν τι ἔγκειται εἰς τὸ κεφάλαιον τοῦτο.

ἡ πηγὴ ἡ ζῶσα ἐξ οἴκου κυρίου ὁ κύριός ἐστιν, ἐν τῇ καρδίᾳ σου γινόμενος πηγὴ ζῶσα.

τῇ γὰρ Σαμαρείτιδι ἔλεγεν·

«ὃς πίῃ ἐκ τοῦ ὕδατος οὗ ἐγὼ δώσω», «γενήσεται αὐτῷ πηγὴ ὕδατος ἁλλομένου εἰς ζωὴν αἰώνιον».

ὁρᾷς ὅτι ἔστι πηγὴ ζῶσα ἡ ζωοποιοῦσα τὴν καρδίαν; τὰ δένδρα τὰ ἐφεστῶτα ἐπ' αὐτῆς οἱ δίκαιοί εἰσιν, οἱ

πεφυτευμένοι καὶ ἀρδευόμενοι ἐξ αὐτῆς καρποφοροῦσι καὶ ἐκφέρουσιν εὐωδίαν.

καὶ πάλιν λέγει·

«ποταμοὶ ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ῥεύσουσιν».

οἱ δίκαιοι οὖν ἀκούουσι ποταμοί.

Ὥσπερ γὰρ οἱ φαινόμενοι ποταμοί, ὁ Εὐφράτης ἢ ἄλλοι, εἰς μὲν τοὺς ὁμαλεστέρους τόπους, ὅπου ῥέουσιν ἢ τρέχουσι, δύνανται ὠφελεῖν, ἀνέρχεσθαι δὲ εἰς τὰ ὄρη τὰ ὑψηλά, ὅπου εἰσὶν ὕλαι καὶ ζῷα καὶ θηρία, κἀκεῖ ποτίζειν οὐ δύνανται, οὔτε εἰς τοὺς βουνοὺς οὔτε εἰς τοὺς ὑψηλοτέρους τόπους.

οὕτως ἦσαν καὶ οἱ προφῆται·

ποταμοὶ ἦσαν, ἐπειδὴ ἐπέρρεεν αὐτοῖς ἐν τῇ καρδίᾳ ἄνωθεν ποταμηδὸν τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον.

ἀλλ' αὐτοὶ ἤρδευον μόνον τὸ ἴδιον ἔθνος τοῦ Ἰσραήλ.

οἱ δὲ ἀπόστολοι νεφέλαι ἦσαν μεμεστωμέναι ὑετοῦ·

ἔφερον ἄνωθεν τὸν ὑετὸν καὶ ἐπότιζον ὅλην τὴν γῆν καὶ τὰς πεδιάδας τὰς ἐν τῇ γῇ καὶ τὰ ἐξηραμμένα ἀνέθαλον, καὶ αἱ πηγαὶ ἀνενεοῦντο.

Ὥσπερ ἐὰν ᾖ μικρὸς ποταμός, πάντες παρέρχονται, ἐὰν δὲ αὐξήσῃ καὶ πλεονάσῃ, ἀπέρατός ἐστι διὰ τὸ πλῆθος τοῦ ὕδατος, οὕτω καὶ ἐν τῇ ψυχῇ, ἕως οὗ νήπιός ἐστιν ὁ ἄνθρωπος, τὰ πονηρὰ πνεύματα ἐμπεριπατοῦσι καὶ ἐμπολιτεύονται.

ἐὰν δὲ ἔλθῃ καὶ ἐπὶ τὴν ψυχὴν πλεονασμὸς χάριτος καὶ γένηται πλημμύρα, οὐκέτι δύνανται τὰ πονηρὰ πνεύματα καὶ ἀκάθαρτα ἐκεῖ παρελθεῖν·

πνίγονται γὰρ καὶ καταποντίζονται.

Ὥσπερ ὁ ὄμβρος ἐρχόμενος ἐπὶ τὴν γῆν πᾶσαν τὴν γῆν βρέχει, τὰ ὄρη, τὰς ὕλας, τοὺς βουνούς, τὰς πεδιάδας, οὕτω καὶ οἱ ἀπόστολοι μεμεστωμένοι τῷ πνεύματι εἰσῆλθον εἰς ὅλον τὸν κόσμον καὶ ἐξέχεαν ἐπὶ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην.

Κτίσμα ἕτερον ἕτερον κτίσμα ἐκτρέφει καὶ ζωοποιεῖ, οἷον τὰ σπέρματα τοῦ σίτου καὶ τῶν κριθῶν τὰ νέφη, κτίσματα ὄντα, καὶ ὁ ὑετὸς καὶ ὁ ἥλιος ζωοποιοῦσι κελευόμενα, οὕτω κἀκεῖνοι τοὺς ὁμοδούλους ἐξέτρεφον τῷ λόγῳ τῷ οὐρανίῳ, καὶ νοήματα διεφθαρμένα καὶ νενεκρωμένα διὰ τῆς καλῆς αὐτῶν διδασκαλίας ἐζωοποίουν καὶ ἀνήγειρον.

τὸ οὖν προηγούμενον ζητήσωμεν, εἰ ἐσπάρημεν ἐν τῇ ἀοράτῳ γῇ καὶ ἐφυτεύθημεν ἐν τῇ ἐπουρανίῳ ἀμπέλῳ.

Καὶ ὥσπερ ἐστὶ φῶς διὰ θυρίδος εἰσερχόμενον, ὁ δὲ ἥλιος ὅλῃ τῇ οἰκουμένῃ τὰς ἀκτῖνας ἐπαφίησιν, οὕτως ἦσαν οἱ προφῆται τοῦ ἰδίου οἴκου φωστῆρες τοῦ Ἰσραήλ, οἱ δὲ ἀπόστολοι ἥλιοι λάμποντες τὰς ἀκτῖνας εἰς ὅλα τὰ μέρη τῆς οἰκουμένης.

Ἔστι γῆ ἐν ᾗ κατοικοῦσι τὰ τετράποδα, καὶ ἔστι γῆ ἐν τῷ ἀέρι, ἐν ᾗ περιπατοῦσι καὶ ζῶσι τὰ ὄρνεα, καὶ ταῦτα ἐὰν θέλωσι στῆναι ἐν τῇ γῇ καὶ περιπατεῖν, ἔχουσι θηρευτὰς τοὺς κρατοῦντας αὐτά, καὶ ἔστι γῆ ἰχθύων, τὸ ὕδωρ τῆς θαλάσσης·

καὶ ἕκαστον ἐν ᾧ ἐγεννήθη τόπῳ, καὶ γῇ καὶ ἀέρι, ἐκεῖ ἔχει τὴν διαγωγὴν καὶ τροφὴν καὶ ἀνάπαυσιν.

οὕτως ἔστι γῆ καὶ πατρὶς σατανική, ὅπου διάγουσι καὶ ἐμπεριπατοῦσιν αἱ δυνάμεις τοῦ σκότους καὶ τὰ πνεύματα τῆς πονηρίας, καὶ ἔστι γῆ φωτεινὴ τῆς θεότητος, ὅπου περιπατοῦσι καὶ ἐπαναπαύονται αἱ παρεμβολαὶ τῶν ἁγίων ἀγγέλων καὶ τῶν ἁγίων πνευμάτων.

καὶ οὔτε ἡ σκοτεινὴ γῆ τούτοις ὁραθῆναι ἢ ψηλαφηθῆναι δύναται, οὔτε ἡ γῆ τῆς θεότητος ψηλαφᾶται ἢ ὁρᾶται σκοτεινοῖς ὀφθαλμοῖς.

τοῖς δὲ πνευματικοῖς φαίνεται τῷ ὀφθαλμῷ τῆς ψυχῆς καὶ ἡ σατανικὴ τοῦ σκότους καὶ ἡ φωτεινὴ γῆ τοῦ φωτός.

Ὡς δὲ ὁ λόγος τῶν ἔξωθεν ὅτι "1ἔστιν ὄρη πύρινα"2, καὶ ἔστιν ἐκεῖ ζῷα ὅμοια τῶν προβάτων, λοιπὸν οἱ θηρῶντες αὐτὰ ποιοῦσι σιδηροῦς τροχοὺς καὶ βάλλουσιν ἄγκιστρα καὶ πέμπουσιν εἰς τὸ πῦρ, ἐπειδὴ ἐκεῖνα τὰ ζῷα τὸ πῦρ ἔχει τὴν βρῶσιν, τὸ πῦρ ἔχει τὴν πόσιν, τὸ πῦρ ἔχει τὴν ἀνάπαυσιν, τὴν αὔξησιν, τὴν ζωήν, ἀντὶ πάντων τὸ πῦρ αὐτοῖς ἐστι·

καὶ ἐὰν ἐξενέγκῃς αὐτὰ εἰς ἄλλον ἀέρα, ἀπόλλυνται.

καὶ τὰ ἱμάτια αὐτῶν ὅταν ῥυπανθῶσιν, εἰς τὸ ὕδωρ οὐ πλύνονται, ἀλλὰ εἰς τὸ πῦρ, καὶ γίνονται καθαρώτερα καὶ ἔκλευκα.

οὕτως ἄρα καὶ οἱ Χριστιανοὶ τὸ ἐπουράνιον καὶ ἅγιον πῦρ ἐκεῖνο ἔχουσι βρῶσιν, ἐκεῖνο αὐτοῖς ἐστιν ἀνάπαυσις, ἐκεῖνο καθαρίζει, πλύνει καὶ ἁγιάζει αὐτῶν τὰς καρδίας, ἐκεῖνο φέρει αὐτοὺς εἰς αὔξησιν, ἐκεῖνο αὐτοῖς ἐστιν ἀὴρ ζωῆς.

ἐὰν δὲ ἐκεῖθεν ἐξέρχωνται,

ἀπόλλυνται ὑπὸ τῶν πονηρῶν πνευμάτων, ὥσπερ ἐκεῖ τὰ ζῷα ἐξερχόμενα ἀπὸ τοῦ πυρὸς ἀποθνῄσκει, ὥσπερ οἱ ἰχθύες ἀπὸ τῶν ὑδάτων, ὥσπερ τὰ ζῷα τὰ τετράποδα βαλλόμενα εἰς τὴν θάλασσαν πνίγεται, ὥσπερ τὰ πετεινὰ περιπατοῦντα εἰς τὴν γῆν κατέχονται ὑπὸ τῶν θηρευτῶν, οὕτω καὶ ἡ ψυχὴ ἀπόλλυται μὴ μένουσα ἐν τῇ γῇ ἐκείνῃ καὶ ἐν τῇ πατρίδι τῇ φωτεινῇ, ὅπου εἰσὶν αἱ δυνάμεις τοῦ φωτὸς τῶν ἀγγέλων, καὶ ἐὰν μὴ ἔχῃ τὸ πῦρ ἐκεῖνο τὸ θεϊκὸν ἀντὶ βρώσεως καὶ πόσεως καὶ ἐνδυμάτων καὶ καθαρισμοῦ καρδίας καὶ ἁγιασμοῦ ψυχῆς, συμπνίγεται καὶ κατέχεται καὶ ἀπόλλυται ὑπὸ τῶν πονηρῶν πνευμάτων.

Ὥσπερ ἐὰν ᾖ πόλις μεγάλη, ἔρημος δὲ ᾖ τειχῶν ὡς διαλελυμένων, ζητητέον, ἵνα ἀσφαλῶς ὀχυρωθῇ ἡ πόλις πρὸς τὸ μὴ ἐχθροὺς εἰσιέναι, οὕτω καὶ αἱ ψυχαὶ αἱ κεκοσμημέναι γνώσει καὶ συνέσει καὶ νῷ ὀξυτάτῳ εἰσὶ μὲν ὥσπερ πόλεις μεγάλαι.

ἀλλὰ ζητητέον εἰ ὠχύρωνται τῇ χάριτι τοῦ πνεύματος, μήποτε οἱ ἐχθροὶ εἰσελθόντες ἐρημώσωσιν.

οἱ γὰρ σοφοὶ τοῦ κόσμου Ἀριστοτέλης ἢ Πλάτων, οἱ φρόνιμοι ἐν γνώσει, ὥσπερ πόλεις μεγάλαι ἦσαν, ἀλλ' ἔρημοι ἐγένοντο ὑπὸ τῶν ἐχθρῶν διὰ τὸ τοῦ θεοῦ πνεῦμα μὴ εἶναι ἐν αὐτοῖς.

ὅσοι δὲ ἰδιῶται μέτοχοί εἰσι τῆς χάριτος, ὥσπερ πόλεις εἰσὶ μικραί, ὠχυρωμέναι δὲ τῇ δυνάμει τοῦ Χριστοῦ.

οἱ δὲ ἐκπίπτοντες τῆς χάριτος ἀπὸ δύο πραγμάτων ἀπόλλυνται, ἢ ὅτι τὰς ἐπιφερομένας θλίψεις οὐχ ὑπομένουσιν ἢ ὅτι εἰς τὰς ἡδονὰς τῆς ἁμαρτίας ἡδυνθέντες ἐναπέμειναν, οὐ δύνανται γὰρ οἱ ὁδεύοντες ἄνευ πειρασμῶν διελθεῖν.

ὥσπερ γὰρ ἐν τῷ τοκετῷ ἡ βασίλισσα καὶ ἡ ἐπαῖτις τὸν αὐτὸν πόνον ἔχουσιν·

ὁμοίως καὶ ἡ γῆ τοῦ πλουσίου καὶ τοῦ πένητος, ἐὰν μὴ τὴν δέουσαν ἐργασίαν λάβοιεν, οὐ δύνανται ἀξίους καρποὺς ἐνέγκειν, οὕτω καὶ ἐν τῇ ἐργασίᾳ τῆς ψυχῆς οὐ σοφός, οὐ πλούσιος πρὸς χάριν βασιλεύει, εἰ μὴ δι' ὑπομονῆς καὶ θλίψεων καὶ καμάτων πολλῶν·

ὁ γὰρ Χριστιανὸς ὀφείλει τοιοῦτος εἶναι.

Ὥσπερ τὸ μέλι γλυκὺ τυγχάνει, οὐδὲν τὸ πικρὸν ἰοβόλων θηρίων μεταβαλεῖν αὐτὸ δύναται, οὕτως αὐτοὶ πᾶσι τοῖς προσερχομένοις, εἴτε ἀγαθοῖς εἴτε πονηροῖς, χρηστοὶ τυγχάνουσιν, ὥς φησιν ὁ κύριος·

«γίνεσθε χρηστοὶ ὥσπερ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος».

τὸ γὰρ βλάπτον καὶ μιαῖνον τὸν ἄνθρωπον ἔνδον ἐστὶν ἐν τῇ ψυχῇ ἕρπον καὶ βρύον, λογικὸν καὶ κινητὸν πνεῦμα πονηρίας, ὅπερ ἐστὶ τὸ κάλυμμα τοῦ σκότους, ὁ παλαιὸς ἄνθρωπος, ὃν δεῖ τοὺς θεῷ προσφεύγοντας ἀποδύσασθαι, καὶ ἐνδύσασθαι τὸν ἐπουράνιον καὶ καινὸν ἄνθρωπον, ὅς ἐστι Χριστός.

οὐδὲν οὖν τῶν ἔξωθεν βλάπτειν δύναται τὸν ἄνθρωπον, εἰ μὴ τὸ ζῶν καὶ ἐνεργητικόν, τὸ ἐνοικοῦν ἐν τῇ καρδίᾳ πνεῦμα τοῦ σκότους.

«ἐκ τῆς καρδίας γὰρ ἐξέρχονται διαλογισμοὶ πονηροὶ», ὥστε οὖν τὸν ἀγῶνα ἑκάστοτε ἐν τοῖς λογισμοῖς ὀφείλει κτήσασθαι ὁ θέλων θεῷ χρησιμεῦσαι, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας.

Ἀμήν.

ΛΟΓΟΣ ΙΕʹ.

15-1-1 Ὁ φιλαλήθης καὶ φιλόθεος καὶ εἰς ζωὴν ἀπελθεῖν βουλόμενος καὶ διὰ τῆς πίστεως αὐτοῦ γευσάμενος ἐξ ἀληθείας τὴν ἐπουράνιον τῆς ζωῆς τοῦ πνεύματος γλυκύτητα καὶ τῆς ἀρρήτου ἡδονῆς μέτοχος ἐν ἀληθείᾳ γενηθεὶς καὶ πνευματικῆς τροφῆς πεῖραν καὶ αἴσθησιν λαβὼν καὶ ἔμφυτον καὶ κεκρυμμένην ἐν τῇ ψυχῇ τὴν χάριν ἔχων καὶ ὁλοτελῶς ἑαυτὸν τοῖς θελήμασι τῆς χάριτος ἀποδεδωκὼς τὰ τοῦ αἰῶνος τούτου πάντα μεμίσηται καὶ ἀποδεδοκί15-1-2 μασται τῷ τοιούτῳ.

ἀνώτερος γὰρ τοῦ κόσμου γέγονε καὶ πάντα τὰ φαινόμενα ἔνδοξα τοῖς ἀνθρώποις καὶ τετιμημένα, οἷον χρυσός, ἄργυρος ἢ πολυτελὴς ἐσθὴς ἢ λίθοι οἱ λεγόμενοι τίμιοι ἢ οἶκοι χρυσόροφοι ἢ δόξα καὶ ἀρχαὶ ἢ κοσμικαὶ τιμαὶ ἢ ἕτερά τινα τοιαῦτα τῷ τοιούτῳ βδελυκτὰ καὶ ἄτιμα

καὶ ὥσπερ δυσωδίας μεστὰ νενόμισται, διὰ τὸ ἀληθινὸν καὶ ἀνεκλάλητον τοῦ πνευματικοῦ φωτὸς κάλλος καὶ τὴν δόξαν καὶ τὸν πλοῦτον τῶν ἐπουρανίων ἀγαθῶν, ὧν ὁ ἔσω αὐτοῦ ἄνθρωπος πεῖραν καὶ αἴσθησιν διὰ τοῦ πνεύματος δέξασθαι κατηξιώθη καὶ διὰ τὸ ἑαυτὸν τοῖς τοῦ πνεύματος θελή15-1-3 μασιν ὁλοτελῶς ἀποδοῦναι.

εἰ γὰρ ἀπαντήσει τῷ τοιούτῳ ἔνδοξον ἐν τῷ βίῳ τούτῳ, οἷον πλοῦτος ἢ τιμαὶ ἢ ἀρχαὶ ἢ δόξαι ἀνθρώπων ἢ ἔπαινοι καὶ προσκυνήσεις καὶ μακαρισμοί, οὐδὲν τούτων κατασχεῖν καὶ κρατῆσαι δύναται τοῦτον διὰ τὸ ἄλλου πλούτου ἀληθινοῦ καὶ ἄλλης τιμῆς καὶ δόξης οὐρανίου πεῖραν αὐτὸν λαβεῖν, καὶ τρυφῇ καὶ ἡδονῇ ἀφθάρτῳ τρέφεσθαι τὴν ψυχὴν 15-1-4 ἐν πάσῃ αἰσθήσει καὶ πληροφορίᾳ διὰ τῆς κοινωνίας τοῦ πνεύματος.

καὶ ὥσπερ ὁ λογικὸς ποιμὴν διαφέρει τῶν ἀλόγων θρεμμάτων κατὰ πάντα, ἔν τε συνέσει καὶ γνώσει καὶ διακρίσει καὶ τοῖς λοιποῖς, οὕτως ὁ τοιοῦτος τῶν λοιπῶν ἀνθρώπων διενήνοχε κατὰ πάντα, ἔν τε τῇ ἔξωθεν ἀνθρώποις φαινομένῃ ἀρετῶν ἀναστροφῇ καὶ ἐν τῇ ἔσωθεν ἐν τῷ κρυπτῷ τῶν λογισμῶν «τοῦ νοὸς 15-1-5 ἀνακαινώσει» καὶ ἁγιασμῷ καὶ διακρίσει.

ὁ τοιοῦτος γὰρ ὅλος σύνεσίς ἐστιν, ὅλος νοῦς, ὅλος γνῶσις, ὅλος σοφία ἐστίν, ἄλλου πνεύματος καὶ ἄλλου νοὸς καὶ ἄλλης συνέσεως, ξένης καὶ ἐπουρανίου, παρὰ τὸν κόσμον ἐν ἑαυτῷ αἴσθεσθαι καὶ κεκοινωκέναι αὐτόν.

«σοφίαν γὰρ λαλοῦμεν ἐν τοῖς τελείοις, σοφίαν δὲ οὐ τοῦ αἰῶνος τούτου οὐδὲ τῶν ἀρχόντων τοῦ αἰῶνος τούτου 15-1-6 τῶν καταργουμένων·

ἀλλὰ λαλοῦμεν θεοῦ σοφίαν ἐν μυστηρίῳ».

ταύτης τῆς σοφίας καὶ τούτου τοῦ πνεύματος καὶ συνέσεως τῆς μὴ οὔσης τοῦ κόσμου τούτου οἱ ὄντως Χριστιανοὶ μέτοχοι γίνονται.

διὸ καὶ πάντων ἀνθρώπων τῶν ἐχόντων τὸ τοῦ κόσμου πνεῦμα, φρονίμων, σοφῶν, οὗτοι εἰς πάντα διαφέρουσιν.

15-1-7 ὁ τοιοῦτος γὰρ πάντας ἀνθρώπους ἀνακρίνει κατὰ τὸ γεγραμμένον καὶ γινώσκει ἕκαστον πόθεν λαλεῖ καὶ ποῦ ἕστηκε καὶ ἐν ποίοις ἐστίν.

αὐτὸν δὲ οὐδεὶς ἀνθρώπων τῶν ἐχόντων τὸ πνεῦμα τοῦ κόσμου γινώσκειν καὶ ἀνακρίνειν δύναται, εἰ μὴ μόνον ὁ τὸ ὅμοιον ἔχων ἐπουράνιον τῆς θεότητος πνεῦμα γινώσκει τὸ ὅμοιον, ὥς φησιν ὁ ἀπόστολος·

«πνευματικοὶ πνευματικὰ συγκρίνοντες.

ψυχικὸς δὲ ἄνθρωπος οὐ δέχεται τὰ τοῦ πνεύματος τοῦ θεοῦ·

μωρία γὰρ αὐτῷ ἐστιν».

«ὁ δὲ πνευματικὸς ἀνακρίνει μὲν πάντας, αὐτὸς δὲ ὑπ' οὐδενὸς ἀνακρίνεται».

15-1-8 ὁ τοιοῦτος τῷ κόσμῳ καὶ τοῖς τοῦ κόσμου ἐνδόξοις πράγμασι, πλούτῳ καὶ τρυφῇ καὶ πάσῃ ἀπολαύσει, ἀποτάσσεται καὶ πάντα τὰ τοῦ αἰῶνος τούτου 15-1-9 βδελυκτὰ αὐτῷ τυγχάνει.

Καὶ ὥσπερ ὁ φλεγόμενος καὶ κατεχόμενος σφοδροτάτῳ πυρετῷ, πᾶν ὃ ἐὰν προσενέγκῃς αὐτῷ βρωτὸν ἢ ποτὸν ἥδιστον, βδελύσσεται καὶ ἀποβάλλεται διὰ τὸ τῷ πυρετῷ φλέγεσθαι αὐτὸν καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἐνεργεῖσθαι καὶ κεκορέσθαι, τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ οἱ φλεγόμενοι τῷ ἐπουρανίῳ τοῦ πνεύματος ἔρωτι καὶ σεμνῷ πόθῳ καὶ τῷ ἔρωτι τῆς ἀγάπης τοῦ θεοῦ τὴν ψυχὴν τρωθέντες καὶ τῷ θείῳ καὶ ἐπουρανίῳ πυρί, ὃ ὁ κύριος ἐν τῇ γῇ ἦλθε βαλεῖν, θέλων ἐν τάχει ἀναφθῆναι, σφοδρῶς ἐνεργούμενοι καὶ ἐκκαιόμενοι εἰς τὸν ἐπουράνιον πόθον τοῦ Χριστοῦ, ὡς προείρηται, πάντα τὰ τοῦ αἰῶνος τούτου ἔνδοξα καὶ τίμια ἀπόβλητα καὶ βδελυκτὰ λογίζονται διὰ τὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ πῦρ τὸ συνέχον καὶ ἐκκαῖον καὶ φλέγον αὐτοὺς τῇ πρὸς θεὸν διαθέσει·

ἐξ ἧς ἀγάπης οὐδὲν οὔτε ἐπουρανίων οὔτε ἐπιγείων οὔτε καταχθονίων χωρίσαι δυνήσεται τούτους, καθὼς ὁ ἀπόστολος ἐμαρτύρησε Παῦλος τό·

«τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ»; καὶ τὰ ἑξῆς.

15-2-1 Τὴν δὲ κτῆσιν τῆς ἑαυτοῦ ψυχῆς καὶ τῆς ἐπουρανίου τοῦ πνεύματος ἀγάπης οὐκ ἐνδέχεταί τινα σχεῖν, ἐὰν μὴ πάντων τῶν τοῦ αἰῶνος τούτου ἑαυτὸν ἀλλοτριώσας πρὸς τὴν ζήτησιν τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ ἑαυτὸν ἀποδῷ καὶ πασῶν ὑλικῶν μεριμνῶν καὶ περισπασμῶν γηΐνων ὁ νοῦς ἐκτὸς γένηται, ἵνα περὶ τὸν ἕνα σκοπὸν ἀσχοληθῇ καὶ δυνηθῇ διὰ πασῶν ἐντολῶν

ἑαυτὸν κατευθύνειν, ἵνα ὅλη ἡ μέριμνα καὶ ζήτησις καὶ ὁ περισπασμὸς καὶ ἡ ἀσχολία τοῦ νοῦ περὶ τὴν ζήτησιν καὶ κτῆσιν τῆς νοερᾶς οὐσίας τῆς ψυχῆς εἴη, πῶς αὐτὴν κοσμηθῆναι δεῖ ταῖς τῶν ἐντολῶν ἀρεταῖς καὶ τῷ ἐπουρανίῳ τοῦ πνεύματος κόσμῳ καὶ τῇ τοῦ κυρίου καθαρότητι καὶ τῷ ἁγιασμῷ, ἵνα ὅταν τις πᾶσιν ἀποταξάμενος καὶ πάντα αὐτοῦ περικόψας τὰ ἐκ τῆς ὕλης καὶ γῆς ἐμπόδια σαρκικῆς ἐγάπης ἢ προσπαθείας γονέων καὶ συγγενῶν ἐκτὸς γένηται, ἐν μηδενὶ ἑτέρῳ συγχωρήσῃ τῷ ἑαυτοῦ νῷ ἀσχοληθῆναι ἢ ἀπομετεωρισθῆναι ἢ περισπασθῆναι, οἷον ἢ ἀρχαῖς ἢ δόξῃ ἢ τιμαῖς ἢ φιλίᾳ σαρκικῇ ἢ ἑτέραις τισὶ φροντίσι γηΐναις, ἀλλ' ὅλος περὶ τὴν κτῆσιν καὶ ζήτησιν τῆς νοερᾶς οὐσίας τῆς ψυχῆς τὴν μέριμναν καὶ θλῖψιν ὁ νοῦς ἀναλάβῃ καὶ τῇ προσδοκίᾳ καὶ ἀναμονῇ τῆς τοῦ πνεύματος ἐπιφοιτήσεως ὅλος ἐξ ὅλου ᾖ, καθώς φησιν ὁ κύριος·

«ἐν τῇ ὑπομονῇ ὑμῶν κτήσασθε τὰς ψυχὰς ὑμῶν», καὶ πάλιν·

«ζητεῖτε τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ, καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν».

15-2-2 Γένοιτο, ἵνα οὕτως ἀγωνιζόμενος καὶ προσέχων ἑαυτῷ πάντοτε, ἤτοι ἐν εὐχῇ ἤτοι ἐν ὑπακοῇ ἤτοι ἐν ἔργῳ οἱῳδήποτε ἐντολῆς κατὰ θεὸν γινομένης εἴη ὁ νοῦς, τῆς ἑαυτοῦ ἐρεύνης καὶ τῆς πρὸς κύριον ζητήσεως ἐκτὸς μὴ γενόμενος.

καὶ εἴθε ἵνα οὕτω δυνηθῇ διαπερᾶσαι τὸ σκότος τῶν πονηρῶν δυνάμεων καὶ τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν οὖσαν ἐν ἀπωλείᾳ παθῶν κτήσασθαι τῷ πρὸς κύριον ἀεὶ βίᾳ καὶ προθυμίᾳ ἑαυτὸν αἰχμαλωτίζειν καὶ πρὸς αὐτὸν μόνον προσκολλᾶσθαι, καθὼς εἴρηται·

«καὶ αἰχμαλωτίζοντες πᾶν νόημα εἰς τὴν ὑπακοὴν τοῦ Χριστοῦ», ὅπως διὰ τοῦ τοιούτου ἀγῶνος καὶ πόθου καὶ ζητήσεως τοῦ νοὸς καταξιωθῇ γενέσθαι μετ' αὐτοῦ εἰς ἓν πνεῦμα τῆς χάριτος τοῦ Χριστοῦ καὶ δωρεᾶς ἀναπαυομένης ἐν τῷ ἀγγείῳ, εἰς ὃ ἐπεφοίτησεν, ἑαυτὴν εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν προευτρεπισαμένης τῆς ψυχῆς, μὴ ἐνυβριζούσης τὸ πνεῦμα τοῦ Χριστοῦ ἐν τοῖς ἰδίοις θελήμασι καὶ τοῖς τοῦ αἰῶνος τούτου ῥεμβασμοῖς καὶ περισπασμοῖς ἢ δόξαις ἢ ἀρχαῖς ἢ ἰδιογνωμοσύναις ἢ ἡδοναῖς σαρκικαῖς καὶ 15-2-3 τῶν πονηρῶν πνευμάτων συνδυασμοῖς καὶ κοινωνίᾳ, ἀλλ' ὅλη ἐξ ὅλου ἑαυτὴν Χριστῷ ἀναθεῖσαν καὶ αὐτῷ μόνῳ προσκολλωμένην καὶ ταῖς ἐντολαῖς αὐτοῦ ἀδιαλείπτως ἐνδιατρίβουσα καὶ τὸ ἐπιφοιτῆσαν πνεῦμα τοῦ Χριστοῦ ἀξίως τιμήσασαδιὸ καὶ καταξιοῦται μετ' αὐτοῦ εἰς ἓν πνεῦμα καὶ εἰς μίαν κρᾶσιν γενέσθαι, ὥς φησιν ὁ ἀπόστολος·

«ὁ κολλώμενος τῷ κυρίῳ» ἔσται εἰς 15-2-4 «ἓν πνεῦμα».

ἐὰν δέ τις ἐκδῷ ἑαυτὸν εἰς μερίμνας ἢ δόξας ἢ τιμὴν τῶν ἀνθρώπων ἢ ἀρχῆς ἐπιμελήσηται καὶ ταῦτα ἐπιζητῇ καὶ ἐν λογισμοῖς γηΐνοις ἡ ψυχὴ συμφύρεται καὶ συγχεῖται ἢ ἔν τινι ὅλως τοῦ αἰῶνος τούτου δέδεται καὶ κρατεῖται, καὶ ἀγαπᾷ ἡ τοιαύτη ψυχὴ διαπερᾶσαι καὶ διαφυγεῖν καὶ ἐξειλῆσαι τοῦ σκότους τῶν παθῶν, εἰς ὃ κατέχεται ὑπὸ τῶν πονηρῶν δυνάμεων, οὐ δύναται διὰ τὸ ἀγαπᾶν καὶ ποιεῖν τὸ θέλημα τοῦ σκότους καὶ τελείως μὴ μισεῖν τὰ ἐπιτηδεύματα τῆς κακίας.

15-2-5 Ἑτοιμάσωμεν οὖν ἑαυτοὺς ὅλῃ τῇ προαιρέσει καὶ ὅλῳ τῷ θελήματι πρὸς κύριον πορεύεσθαι καὶ Χριστοῦ ἀκόλουθοι γενέσθαι, ἐν τῷ τὰ θελήματα αὐτοῦ ἐπιτελεῖν καὶ μεμνῆσθαι τῶν ἐντολῶν αὐτοῦ τοῦ ποιεῖν αὐτάς, καὶ ὅλους ἑαυτοὺς ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ κόσμου χωρίσαντες καὶ τῶν γηΐνων ἐπιθυμιῶν ἀλλοτριώσαντες καὶ αὐτῷ μόνῳ τὰς ἑαυτῶν ψυχὰς ἀναρτήσαντες τὴν αὐτοῦ 15-2-6 ἀσχολίαν καὶ μέριμναν καὶ ζήτησιν ἐν νῷ ἔχωμεν.

εἰ δὲ καὶ διὰ τοῦ σώματος εἰς ἀσχολίας ἐντολῶν τινων καὶ ὑπακοὴν διὰ θεὸν ὀλίγον ἀσχολούμεθα, ἀλλ' ὁ νοῦς τῆς πρὸς κύριον ἀγάπης καὶ ζητήσεως καὶ τοῦ πόθου μὴ χωριζέσθω, ὅπως ἐν τοιούτῳ νοῒ ἀγωνιζόμενοι καὶ ὀρθῷ φρονήματι τὴν ὁδὸν τῆς δικαιοσύνης ὁδεύοντες καὶ πάντοτε ἑαυτοῖς προσέχοντες ἐπιτύχωμεν τῆς «ἐπαγγελίας τοῦ πνεύματος» αὐτοῦ καὶ λυτρωθῶμεν διὰ τῆς χάριτος αὐτοῦ ἐκ τῆς ἀπωλείας τοῦ σκότους τῶν παθῶν, ὑφ' ὧν ἡ ψυχὴ ἐνεργεῖται, ἵνα τῆς αἰωνίου βασιλείας ἄξιοι

γενώμεθα καὶ συναπολαῦσαι Χριστῷ ὅλους αἰῶνας καταξιωθῶμεν, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας.

Ἀμήν.